
I. Nhận xét
1. Tìm các câu ghép trong đoạn trích sau:
Trong tiệm cắt tóc, anh thợ lớp đang đợi tới lượt của mình khi cửa phòng mở ra, một người phụ nữ khác tiến vào... Sau một lát, thợ lớp đứng lên nói: 'Đồng chí Lê-nin, giờ tới lượt tôi. Mặc dù đồng chí không muốn gây ra sự cố, nhưng tôi có thể nhường chỗ và thay đổi vị trí với đồng chí. Đó là quyền của tôi.'
Mọi người đều đồng tình rằng thợ làm tóc nói đúng. Lê-nin không thích từ chối, đồng chí cảm ơn thợ và ngồi vào ghế cắt tóc.
Theo HỒ LÃNG
2. Xác định các câu ghép trong từng câu.
3. Có điểm gì khác biệt trong cách nối các câu ghép trên?
Giải thích chi tiết:
1. Một câu ghép là câu mà có hai cụm chủ - vị trở lên.
2. Hãy xác định các thành phần chủ - vị trong câu.
3. Hãy quan sát xem giữa các vế có từ nào hoặc có sử dụng dấu gì để nối?
Giải thích chi tiết:
1. Có tổng cộng 3 câu ghép trong đoạn văn trên
Câu 1:... anh thợ làm tóc I-va-nốp đang đợi tới lượt của mình thì cửa phòng lại mở, một người phụ nữ khác tiến vào...
Câu 2: Mặc dù đồng chí không muốn gây ra sự cố, nhưng tôi có thể nhường chỗ và thay đổi vị trí với đồng chí.
Câu 3: Lê-nin không muốn từ chối, đồng chí cảm ơn I-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.
2.
Câu 1 có tổng cộng 3 vế câu: ...., anh thợ làm tóc I-va-nốp đang đợi tới lượt của mình/ thì cửa phòng lại mở, / một người phụ nữ khác tiến vào.
Câu 2 chứa hai vế câu: Mặc dù đồng chí không muốn gây ra sự cố, / nhưng tôi có thể nhường chỗ và thay đổi vị trí với đồng chí.
Câu 3 bao gồm 2 vế câu: Lê-nin không muốn từ chối, / đồng chí cảm ơn I-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.
3.
Câu 1:
- Vế 1 và vế 2 được nối với nhau bằng từ quan hệ thì
- Giữa vế 2 và vế 3 có kết nối trực tiếp (có dấu phẩy giữa hai vế)
Câu 2: Vế 1 được kết nối với vế 2 bằng cặp từ quan hệ Tuy .... nhưng
Câu 3: Kết nối giữa vế 1 và vế 2 được thực hiện (có dấu phẩy giữa hai vế)
II. Thực hành
1. Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Xác định các vế câu và các cặp từ quan hệ trong câu.
Nếu trong công việc, các cô, các chú được sự ủng hộ của nhân dân, khiến cho nhân dân tin tưởng, kính trọng, yêu quý thì chắc chắn các cô, các chú sẽ thành công. Để đạt được điều đó, phải rèn luyện đạo đức cách mạng.
HỒ CHÍ MINH
2. Trong hai câu ghép ở cuối đoạn văn dưới đây, tác giả đã bỏ đi một số từ liên kết. Hãy phục hồi các từ bị bỏ và giải thích tại sao tác giả loại bỏ các từ đó.
Thái hậu ngạc nhiên nói :
- Vũ Tán Đường đã dốc hết tâm trí vì ông, tại sao không được tiến cử ?
Tô Hiến Thành bảo :
- (...) Thái hậu hỏi người phục vụ tốt thì thần đề xuất Vũ Tán Đường. Còn Thái hậu hỏi người tài năng giúp nước (...) thần đề xuất Trần Trung Tá.
Theo QUỲNH CƯ - ĐỖ ĐỨC HÙNG
3. Tìm từ nối thích hợp cho mỗi chỗ trống :
a) Tấm làm việc chăm chỉ, hiền lành ... Cám lại lười biếng, độc ác.
b) Ông đã nhiều lần can ngăn ... vua không lắng nghe.
c) Mình đến nhà bạn ... bạn đến nhà mình ?
Phương pháp giải:
1)
- Câu ghép là câu có ít nhất hai nhóm từ chủ - vị trở lên.
- Con xác định các thành phần chủ - vị trong câu sau đó tìm quan hệ từ nối các vế câu.
2) Con xác định mối quan hệ giữa hai vế câu sau đó lựa chọn cặp quan hệ từ phù hợp.
3) Con xác định mối quan hệ giữa hai vế câu sau đó lựa chọn cặp quan hệ từ phù hợp.
Lời giải chi tiết:
1) Câu 1 là câu ghép có 2 vế câu.
Trong công việc, nếu nhận được sự ủng hộ từ nhân dân, làm cho họ tin tưởng, tôn trọng, yêu mến // thì chắc chắn sẽ đạt được thành công.
Cặp quan hệ từ trong câu là: nếu... thì.
2) (Nếu) Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường. Còn Thái hậu hỏi người tài ba giúp nước (thì) thần xin cử Trần Trung Tá.
-> Tác giả đã lược bỏ các từ trên để câu văn ngắn gọn, tránh lặp lại. Mặc dù đã lược bớt, nhưng vẫn giữ được ý nghĩa cho người đọc.
3)
a) Tấm luôn là người chăm chỉ, hiền lành trong khi Cám thì lười biếng, độc ác.
b) Ông đã nhiều lần cố gắng nhưng vua không nghe
c) Mình đến nhà bạn hay là bạn đến nhà mình?
