
Câu 1
Đọc đoạn trích sau:
Bầu trời mùa thu
Tôi cùng đám trẻ ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu. Tôi nói với chúng :
- Các em hãy nhìn lên bầu trời xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào ? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ phù hợp để mô tả nó.
Đám trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói :
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Tại sao mặt nước lại mệt mỏi ? - Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước chơi với những đợt sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng lại với màu xanh nhạt. Nó cảm thấy mệt mỏi !
Các em khác nói tiếp :
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va-li-a nhỏ nhắn đứng yên lặng một chỗ. Tôi hỏi:
- Vậy còn Va-li-a, tại sao em im lặng như vậy ?
- Em muốn diễn đạt bằng lời của mình.
- Em đã tìm ra từ ngữ chưa ?
- Bầu trời hiền hòa - Va-li-a nhẹ nhàng nói và mỉm cười.
Sau đó, từng em đều muốn nói về bầu trời bằng lời của riêng mình :
- Bầu trời u buồn. Những đám mây xám từ phía bắc đi tới.
- Bầu trời thanh thản. Nó nhớ về âm nhạc của đàn chim sơn ca.
- Bầu trời gần gũi với mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có đàn chim én bay lượn. Nhưng bây giờ không còn chim én, vì vậy bầu trời hôn mình xuống nghe tìm xem chúng đang ở nơi nào trong rừng cây.
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI
(Mạnh Hưởng dịch)
Bài 2
Tìm các từ mô tả bầu trời trong đoạn trích trên. Các từ nào thể hiện sự so sánh? Các từ nào thể hiện sự nhân hóa?
Phương pháp giải:
Hãy lắng nghe ý kiến của từng em nhỏ, xác định các từ họ dùng để miêu tả bầu trời. Từ đó, phân biệt các từ thể hiện sự so sánh và sự nhân hóa.
- So sánh là so sánh giữa một hiện tượng với một hiện tượng khác có điểm tương đồng. Các từ thường được sử dụng để so sánh như: như, giống như, tựa như,...
- Nhân hoá là mô tả hoặc gọi cây cỏ, vật dụng, hoặc động vật bằng những từ ngữ thường chỉ dành cho con người.
Lời giải chi tiết:
- Từ ngữ so sánh: như
- Từ ngữ nhân hoá: rửa mặt, dịu dàng, buồn bã, trầm ngâm, nhớ, ghé sát, cúi xuống, lắng nghe, tìm.
- Các từ ngữ khác: rất nóng và cháy lên như những tia sáng của ngọn lửa xanh biếc, cao hơn.
Câu 3
Viết một đoạn văn khoảng 5 câu miêu tả một khung cảnh đẹp ở quê em, sử dụng những từ ngữ thể hiện sự nhân hoá và so sánh để làm cho đoạn văn sinh động hơn.
Phương pháp giải:
Viết một đoạn văn tả cảnh đẹp của quê mình, sử dụng từ ngữ nhân hoá và so sánh để tạo nên hình ảnh sinh động và sống động.
Lời giải chi tiết:
Quê hương của em là một vùng nông thôn yên bình và vô cùng tươi đẹp. Khi bình minh tới, mặt trời mọc, cây cỏ tỉnh giấc sau giấc ngủ dài. Ánh nắng ban mai rọi xuống, cánh đồng trải rộng như một tấm thảm lớn. Những chú cò trắng nhẹ nhàng bay trong bầu trời xanh, rồi đậu xuống cánh đồng để tìm kiếm thức ăn. Xa xa, bóng dáng của những người làng đi thao thức làm việc. Tất cả tạo nên bức tranh sinh động của làng quê.
- Hình ảnh so sánh: cánh đồng trải rộng như một tấm thảm lớn
- Hình ảnh nhân hóa: mặt trời mọc, cây cỏ tỉnh giấc sau giấc ngủ dài, những chú cò trắng nhẹ nhàng
