Buzz
I. Nhận xét
1. Phân tích cấu trúc của các câu ghép dưới đây:
Không chỉ Hồng học giỏi mà bạn ấy còn rất năng động.
2. Tìm ra những cặp từ nối khác có thể kết nối các vế câu một cách liên tục.
Phương pháp giải:
1) Hãy đọc kỹ và phân tích các cụm từ chủ - vị trong câu.
2) Áp dụng kiến thức từ sách vở hoặc thực tế.
Lời giải chi tiết:
1) Câu ghép 'Không chỉ Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm' được hình thành từ 2 vế câu sau:
Vế 1: Không chỉ Hồng / chăm học
CN VN
Không chỉ... mà... là cặp từ nối hai vế câu.
Vế 2: Mà bạn ấy / còn rất chăm làm.
CN VN
Câu văn sử dụng cặp từ nối không chỉ... mà..... thể hiện quan hệ tăng tiến.
2) Ngoài cặp từ nối không chỉ... mà ... nối các vế trong câu chỉ quan hệ tăng tiến, còn có thể sử dụng các cặp từ nối khác như: không những... mà..., không chỉ... mà..., không những... mà..., không phải chỉ... mà...
Ví dụ: Không những Nam chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
Nam không chỉ chăm học mà bạn ấy còn rất chăm làm.
II. Bài tập
1. Tìm và phân tích cấu tạo của câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến trong câu chuyện vui dưới đây:
Người lái xe không tập trung
Một người đàn ông hoảng sợ gọi điện tới đồn công an :
- A lô ! Mong các anh đến giúp tôi ngay ! Tôi đã khoá cửa xe cẩn thận nhưng bọn trộm vẫn đột nhập vào xe của tôi. Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh. Thật không thể tin được !
Sau một lát, khi hai cảnh sát mới được gửi đi thì trực ban của đồn nhận được một cuộc điện thoại :
- Thật xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hóa ra tôi đã ngồi nhầm vào ghế sau.
Theo thông tin từ báo MỰC TÍM
2. Tìm từ thích hợp cho mỗi chỗ trống :
a) Tiếng cười ... mang lại niềm vui cho mọi người ... không chỉ vậy mà nó còn là một liều thuốc trường sinh.
b) ... hoa sen đẹp ... ngoài việc tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn Việt Nam.
c) Ngày nay, trên lãnh thổ Việt Nam, ... lực lượng công an đảm bảo trật tự, an ninh... mỗi người dân đều phải chịu trách nhiệm bảo vệ sự hòa bình.
Chiến thuật giải:
1)
- Tìm và phân tích câu ghép trong đoạn văn. (Câu có từ hai cụm chủ - vị trở lên là câu ghép)
- Phân tích cấu trúc của câu ghép thể hiện mối quan hệ tăng tiến giữa các thành phần.
2) Các cặp từ chỉ mối quan hệ tăng tiến có thể sử dụng bao gồm: không những...mà..., không chỉ...mà..., không những...mà..., không phải chỉ ..mà...
Giải thích chi tiết:
1)
Vế 1: Bọn tội phạm / không chỉ ăn cắp tay lái
CN VN
Vế 2: Mà bọn chúng / còn lấy cả bàn đạp phanh luôn
CN VN
Cặp từ chỉ mối quan hệ tăng tiến giữa các vế câu ghép trong câu là: không chỉ ....... mà .........
2)
a) Tiếng cười không chỉ mang lại niềm vui cho mọi người mà còn là liều thuốc trường sinh.
b) Không những hoa sen đẹp mà còn tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn Việt Nam.
c) Ngày nay, trên đất nước ta, không chỉ công an làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an ninh mà mỗi một người dân đều có trách nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hòa bình.
