
Câu 1
Kiểm tra hiểu biết từ vựng của bạn.
a. Phân loại các từ sau thành các nhóm từ đồng nghĩa: đỏ, trắng, xanh, hồng, điều, bạch, biếc, đào, lục, son
b. Điền vào ngoặc đơn các từ thích hợp cho mỗi chỗ trống:
- Bảng sơn đen gọi là bảng ....
- Con mắt đen gọi là mắt ....
- Ngựa sắc đen gọi là ngựa ....
- Mèo lông đen gọi là mèo ....
- Chó lông đen được gọi là chó ....
- Bộ quần áo đen được gọi là quần .....
(đen, thâm, mun, huyền, ô, mực)
Phương pháp giải:
Học sinh cần đọc kỹ và thực hiện theo yêu cầu của bài tập.
Lời giải chi tiết:
a. Các bộ từ tương đồng:
+ đỏ - điều – son
+ xanh – biếc – lục
+ trắng – bạch
+ hồng – đào
b.+ Bảng màu đen còn được gọi là bảng đen.
+ Mắt màu đen được gọi là mắt huyền.
+ Ngựa màu đen được gọi là ngựa ô.
+ Mèo màu đen được gọi là mèo mun.
+ Chó lông đen được gọi là chó mực.
+ Bộ quần áo màu đen được gọi là quần thâm.
Câu 2
Đọc đoạn văn: Ý nghĩa của từ trong văn miêu tả (trang 160 SGK Tiếng Việt 5 tập 1)
Ý nghĩa của từ trong văn miêu tả
Trong việc miêu tả, thường xuyên sử dụng so sánh. So sánh có thể rất đa dạng: Cậu bé chỉ mới mấy tuổi nhưng trông như một người già. Đây là ví dụ về so sánh giữa con người với con người. Sử dụng so sánh giữa con người và các loài động vật cũng khá phổ biến: Anh ta nhìn như một con gấu. Đôi khi so sánh con người với cây cỏ, hoa lá: Cô gái nhỏ nhắn, dịu dàng như một cây liễu. Cũng có trường hợp người viết lấy điều nhỏ nhặt để so sánh với điều lớn: Con rết lớn to như một chiếc xe tăng. Ngược lại cũng thường xuyên xảy ra: Con lợn mập như một quả sim chín; Trái đất di chuyển như một giọt nước mắt giữa bầu trời.
So sánh thường đi kèm với nhân hóa. Có thể so sánh và nhân hóa để mô tả bên ngoài: Con gà trống bước đi như một vị tướng; Lá cây khiến ra như một bàn tay. So sánh và nhân hóa cũng được sử dụng để miêu tả tâm trạng: Dòng sông chảy êm đềm như đang nhớ về một chiếc thuyền năm xưa.
Khi miêu tả một đứa trẻ hoặc một chú mèo, một cái cây, hoặc một dòng sông mà mọi người đều miêu tả giống nhau, thì đó không phải là điều mà ai cũng thích đọc. Vì vậy, ngay từ quan sát để miêu tả, người viết phải tìm ra cái mới, cái độc đáo. Nhìn lên bầu trời đầy sao, Huy-gô cảm thấy nó giống như một cánh đồng lúa chín mọng, trong đó người gặt đã bỏ quên một cái liềm nhỏ là vành trăng non. Mai-a-cốp-xki lại nhìn thấy những vì sao kia như những giọt nước mắt của người da đen. Còn đối với Ga-ga-rin, những ngôi sao là những hạt giống mới mà loài người đã gieo vào vũ trụ. Ba hình ảnh về cánh đồng lúa chín, những giọt nước mắt, những hạt giống mới rất khác biệt, nhưng đều chính xác và thú vị. Và rất riêng biệt, độc đáo. Khi miêu tả cây cối, có nhà văn cảm thấy chúng giống như những người đang đứng tư lự (vì trời yên bình), có nhà văn lại cảm thấy chúng giống như những con ngựa phi nhanh, bờm tung bay (vì có gió thổi mạnh), có nhà văn lại mô tả chúng như những lồng chim của thiên nhiên, trong đó mỗi lồng chứa những con chim đang nhảy múa, đang hót.... Việc tìm ra điều mới, điều độc đáo bắt đầu từ quan sát. Sau đó mới đến việc tìm ra điều mới, điều độc đáo trong cảm xúc, trong tư duy.
Theo Phạm Hổ
Lời giải chi tiết:
Hãy đọc bài kỹ để hiểu rõ những ý chính trong bài.
Bài 3
Từ gợi ý của bài văn trên, hãy viết câu theo một trong những yêu cầu sau:
a) Mô tả một dòng sông, dòng suối hoặc dòng kênh đang chảy.
b) Mô tả đôi mắt của một em bé.
c) Mô tả cách đi của một người.
Phương pháp giải:
Hãy đọc kỹ và hoàn thành bài tập.
Lời giải chi tiết:
a) - Miêu tả về sông, suối, kênh: Dòng sông giống như một dải lụa trắng đẹp đẽ.
b) - Miêu tả đôi mắt của em bé: Đôi mắt bé đen tròn như hai hạt nhãn.
c) - Mô tả cách đi của người: Chú bé bước đi vừa nhảy nhót như một chú chim chích xinh xắn dễ thương.
