Trong tuần vừa qua, lĩnh vực giải trí của Trung Quốc đã trở thành đối tượng mới bị chính quyền quan tâm, sau những biện pháp trước đó đối với các vấn đề khác như giải quyết những người có quan điểm khác biệt, nhà hoạt động xã hội, xu hướng tự do tư tưởng và các doanh nghiệp tư nhân. Một trong những điểm đáng chú ý là sự kiện liên quan đến Triệu Vy - ngôi sao nổi tiếng trong ngành công nghiệp giải trí Trung Quốc - đã lan tỏa trên hầu hết các trang mạng xã hội chỉ trong một đêm. Ngay sau đó, có vẻ như mọi thứ về sự nghiệp của nữ diễn viên này bị xóa sổ hoàn toàn, giống như chưa từng tồn tại. Theo đó, trang cá nhân trên Weibo của Triệu Vy đã bị khóa, và những bộ phim nổi tiếng của cô cũng bị xóa khỏi hoàn toàn trên các nền tảng, mọi người đua nhau chấm dứt mọi liên kết với cô.Quyết liệt xử lý văn hóa được tôn vinh
Một làn sóng gian trước nền giải trí đã nổ ra khi vụ án mang thai hộ của Trịnh Sảng được đề cập. Nhưng đến thứ 6 tuần trước, chính phủ đã đưa ra án phạt bất ngờ với số tiền 46 triệu USD với tội danh “trốn thuế”. Cuối năm 2021, Trịnh Sảng bị buộc tội bỏ rơi 2 đứa con ở Mỹ và cố gắng ngăn chúng không được công nhận pháp lý để không ảnh hưởng đến cô. Người ta phát hiện ra rằng 2 đứa bé này là kết quả của việc mang thai hộ, một hành động bị coi là phạm tội ở Trung Quốc. Cô bị phạt không chỉ vì vi phạm thuế mà còn vì những hành động gây sốc này.
Chính phủ ngày càng mạnh tay trong việc loại bỏ “những người nổi tiếng có hành vi sai lầm” trong ngành công nghiệp. Hiện tại, danh sách đen này có 3 cái tên nổi bật: Trịnh Sảng, Triệu Vy và Ngô Diệc Phàm - ngôi sao nhạc Pop người Canada gốc Hoa, đang bị tạm giam vì các cáo buộc liên quan đến tình dục.
Mặc dù việc chính phủ Trung Quốc theo dõi và kiểm soát người nổi tiếng không phải là chuyện mới. Tuy nhiên, cuộc đàn áp lần này có phạm vi lớn hơn và nghiêm trọng hơn nhiều, khi chính phủ quyết liệt xóa sổ mọi dấu vết của các tác phẩm trên internet.
Dường như chính quyền xứ tỷ dân đang nhắm tới văn hóa người nổi tiếng, một xu hướng đang rất phổ biến trong giới trẻ Trung Quốc. Hôm thứ 6 vừa qua, Cơ quan Quản lý không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã công bố 10 biện pháp để 'làm sạch' những gì họ cho là 'sự hỗn loạn' do các cộng đồng người hâm mộ tạo ra. Trong đó có việc cấm xếp hạng người nổi tiếng dựa trên mức độ phổ biến, tăng cường quản lý cơ quan đại diện và người hâm mộ,… Một ngày sau đó, nền tảng video nổi tiếng iQiyi đã xoá bỏ tất cả các chương trình biểu diễn của các 'thần tượng và tài năng' vì cho rằng chúng 'không lành mạnh'.Văn hóa tư tưởng đang bị đe doạ
Trên các trang mạng xã hội Trung Quốc, một số bình luận cho rằng cuộc đàn áp văn hóa hiện nay nhắc nhở về Cách mạng Văn Hóa, một thập kỷ hỗn loạn trong chính trị và xã hội từ năm 1966 đến 1976. Khi đó, nghệ thuật và văn hóa bị hạn chế để nhường vị trí cho các chiến dịch tuyên truyền của Đảng.
Trải qua nhiều thập kỷ, chính quyền Trung Quốc đã xem xét văn hóa đại chúng như một công cụ để lan tỏa, truyền bá ý thức cộng đồng. Điều này dẫn đến việc lĩnh vực giải trí phải chịu sự hạn chế và kiểm duyệt một cách nghiêm ngặt. Tuy nhiên, đất nước cũng đang khích lệ sự phát triển của các tác phẩm độc đáo, ủng hộ các bộ phim và chương trình nội địa để người dân từ bỏ dần thị trường Hollywood và các tác phẩm nước ngoài.
Dưới thời Tập Cận Bình, tuy nhiên, Đảng dường như đang ngày càng bị ám ảnh bởi sự kiểm soát về tư tưởng và văn hoá. Sự cuồng tín vào thần tượng và tình trạng điên đảo của người hâm mộ đang ngày càng trở thành một vấn đề tiềm ẩn có thể tạo ra nguy cơ, ảnh hưởng tiêu cực đến lợi ích của chính phủ và cả sự phát triển của đất nước.Vấn đề về thu nhập lớn của thần tượng
Trên thực tế, thu nhập khủng của những ngôi sao hàng A đang làm dấy lên vấn đề khoảng cách giàu nghèo tại Trung Quốc. Ví dụ, Trịnh Sảng chỉ cần 2,5 tháng quay một bộ phim tình cảm để kiếm được khoảng 24 triệu USD, tức mỗi ngày cô có thể thu về hơn 300.000 USD. So sánh với số liệu của thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, hơn 600 triệu người dân chỉ kiếm được 140 USD/tháng. Vì vậy, chính trị lãnh đạo càng muốn người nổi tiếng trở thành điển hình, thúc đẩy giá trị như lòng yêu nước và tình yêu với chính phủ.Sự kiểm soát từ chính quyền
Trên các phương tiện truyền thông xã hội, các nghệ sĩ thường phải đóng vai trò là người truyền đạt chính sách của chính phủ Trung Quốc. Bất kể họ có tư tưởng gì, họ đều phải công khai ủng hộ chính phủ nếu muốn sống yên bình. Nhiều ngôi sao đã phản đối cáo buộc về lao động cưỡng bức ở Tân Cương và tham gia các chương trình truyền hình thể hiện tình yêu đất nước. Thậm chí, họ còn bị ép phải quyên góp hàng triệu USD mỗi khi quốc gia gặp thảm họa.
Tuy nhiên, dường như đối với chính quan điểm của chính phủ Trung Quốc, điều đó vẫn chưa đủ. Lãnh đạo coi lối sống xa hoa của một số người nổi tiếng là dấu hiệu của sự suy đồi đạo đức. Và cuộc đối đầu gay gắt giữa các cộng đồng người hâm mộ trên mạng để bảo vệ nhân vật nổi tiếng cũng khiến Đảng phải tỏ ra lo lắng.
Thứ bảy vừa qua, Cơ quan giám sát chống tham nhũng của Đảng đã lên tiếng chỉ trích thứ được gọi là “văn hoá người nổi tiếng” độc hại, cáo buộc rằng những yếu tố này đang “ủng hộ các giá trị sai trái” trong giới trẻ Trung Quốc. “Nếu không có sự hướng dẫn và điều chỉnh, điều này sẽ tạo ra hậu quả lớn cho cuộc sống tương lai của thanh niên và đạo đức xã hội” - theo một tuyên bố.Mối lo lớn nhất - lòng trung thành
Tuy nhiên, đáng chú ý hơn là sự đoàn kết, lòng say mê không giới hạn của những người hâm mộ dành cho các ngôi sao của họ. Ví dụ, khi Ngô Diệc Phạm bị bắt giữ, một số người hâm mộ đã tổ chức một chiến dịch 'giải cứu', nhằm giải thoát nam ca sĩ khỏi tình thế khó khăn. Hành động này đã thu hút sự phê phán từ phương tiện truyền thông của Đảng và chính quyền.
Mặc dù ý tưởng này có thể chỉ là một ý kiến chưa chắc sẽ thành hiện thực, nhưng với Đảng cầm quyền, đang luôn lo lắng về việc duy trì ổn định và kiểm soát, đây là dấu hiệu của một rủi ro lớn. Đồng thời, điều này cũng cho thấy một phần của giới trẻ sẵn lòng đối đầu với quyền lực của nhà nước chỉ để bảo vệ thần tượng của họ, điều mà không thể phớt lờ. Vì vậy, trong tuyên bố của mình, CAC kêu gọi các cơ quan chức năng phải nhanh chóng đàn áp để 'bảo vệ an ninh chính trị trực tuyến và an ninh tư tưởng'.