Mặc dù đã lập kỷ lục về ngày ngắn nhất, nhưng Trái Đất vừa trải qua một sự kiện chưa từng có trong vòng 50 năm!

Và lí do cho sự kiện này vẫn là một bí ẩn cho đến thời điểm hiện tại.

Theo nhận định của cộng đồng khoa học, dựa trên các quan sát thiên văn chính xác cùng với đồng hồ nguyên tử, họ nhận ra rằng độ dài của một ngày đột ngột tăng lên. Điều đáng chú ý là các nhà khoa học vẫn chưa hiểu lý do!

Sự thay đổi này ảnh hưởng quan trọng đến các công nghệ như GPS và các công nghệ chính xác khác định hình cuộc sống hiện đại của chúng ta.

CỤ THỂ VẤN ĐỀ LÀ GÌ?

Quay tròn của Trái Đất quanh trục của nó đã tăng tốc trong vài thập kỷ qua. Điều này ảnh hưởng đến độ dài của một ngày, làm cho ngày trở nên ngắn hơn. Trên thực tế, vào ngày 29/6/2022, Trái Đất đã lập kỷ lục về ngày ngắn nhất từ khi con người sử dụng đồng hồ nguyên tử để đo tốc độ quay của hành tinh - vào ngày đó, một ngày thứ Tư, ngắn hơn 1,59 mili giây so với 86.400 giây, tương đương với 24 giờ.

Tuy nhiên, mặc dù đã thiết lập kỷ lục, kể từ năm 2020, tốc độ ổn định đã đột ngột giảm một cách bí ẩn. Bây giờ, ngày dài ra và lí do cho hiện tượng này vẫn là một bí ẩn. Thay đổi này là không tưởng trong vòng 50 năm qua.

Các phép đo chính xác chỉ ra rằng quay tròn của Trái Đất đã chậm lại một cách bí ẩn kể từ năm 2020, làm cho ngày trở nên dài hơn. Ảnh: Scitechdaily

Mặc dù đồng hồ trên điện thoại của chúng ta chỉ cho chính xác 24 giờ trong một ngày, nhưng thời gian thực tế để Trái Đất hoàn thành một vòng quay có thể có một số thay đổi nhỏ. Những thay đổi này đôi khi xảy ra trong hàng triệu năm. Điều này cho thấy rằng một ngày chính xác và đồng đều là một con số kỳ diệu 86.400 giây rất hiếm khi xảy ra.

Theo các nhà khoa học, tốc độ quay của Trái Đất không ổn định và hành tinh đang ngày càng quay chậm hơn, làm cho mỗi ngày dài hơn. Dự kiến, vài tỷ năm trước, một ngày trên Trái Đất chỉ kéo dài khoảng 19 giờ; khoảng 200 triệu năm trước đây, một ngày trên Trái Đất chỉ kéo dài khoảng 23 tiếng. Theo dự đoán, mỗi 100 năm tiếp theo, mỗi ngày trên Trái Đất sẽ dài ra thêm khoảng 0,002 giây, và trong 200 triệu năm tới, một ngày trên hành tinh xanh có thể sẽ là 25 tiếng. VTV báo cáo.

TRÁI ĐẤT LUÔN THAY ĐỔI

Quay tròn của Trái Đất quanh trục đã chậm lại trong hàng triệu năm do tác động của ma sát liên quan đến thủy triều được thúc đẩy bởi Mặt Trăng.

Trong 20.000 năm qua, một quá trình ngược lại đang diễn ra, làm tăng tốc độ quay của Trái Đất. Khi kỷ băng hà cuối cùng tan chảy, các tảng băng ở hai cực bắt đầu tan chảy, làm giảm áp suất bề mặt và lớp vỏ Trái Đất bắt đầu di chuyển về các cực một cách đều đặn.

Như một vũ công ballet, tốc độ quay của hành tinh chúng ta tăng khi lớp vỏ này di chuyển gần trục của Trái Đất. Quá trình này đã rút ngắn mỗi ngày khoảng 0,6 mili giây mỗi thế kỷ.

Trong nhiều thập kỷ và cả thời gian dài hơn, sự kết nối giữa lõi và bề mặt Trái Đất cũng có tác động. Các trận động đất lớn có thể thay đổi độ dài của ngày, thường là những trận động đất nhỏ. Ví dụ, trận động đất Tōhoku năm 2011 ở Nhật Bản, cường độ 8,9 Richter, được cho là đã làm tăng tốc độ quay của Trái Đất thêm 1,8 micro giây.

Ngoài những thay đổi to lớn này, thời tiết và khí hậu trong thời gian ngắn hơn cũng có ảnh hưởng lớn đến quay của Trái Đất, gây ra những thay đổi theo cả hai hướng.

Các chu kỳ thủy triều hàng tuần và hàng tháng di chuyển khối lượng trên hành tinh, gây ra thay đổi về độ dài của ngày lên đến một phần nghìn giây theo một trong hai hướng. Sự biến đổi của thủy triều có thể được quan sát trong các bản ghi độ dài ngày trong khoảng thời gian dài tới 18,6 năm.

Sự di chuyển của bầu khí quyển của chúng ta cũng có tác động mạnh mẽ, và các dòng hải lưu cũng đóng vai trò quan trọng. Tuyết phủ theo mùa và lượng mưa, hoặc việc khai thác nước ngầm, cũng gây ra những biến đổi đáng kể.

VÌ SAO TRÁI ĐẤT ĐỘT NGỘT QUAY CHẬM LẠI?

Kể từ những năm 1960, khi các nhà thiên văn học bắt đầu sử dụng kỹ thuật quan sát viễn vọng không dây xung quanh Trái Đất để theo dõi các vật thể như sao vành đai, chúng ta đã có những ước tính chính xác về tốc độ quay của Trái Đất.

So sánh giữa các phép đo này và đồng hồ nguyên tử đã chỉ ra rằng độ dài ngày dường như chưa bao giờ rút ngắn trong vài năm gần đây.

Tuy nhiên, có một phát hiện đáng ngạc nhiên khi loại bỏ các dao động tốc độ quay do thủy triều và hiệu ứng mùa gây ra. Mặc dù Trái Đất đã ghi nhận ngày ngắn nhất vào ngày 29 tháng 6 năm 2022, nhưng quỹ đạo dài hạn dường như đã chuyển từ ngắn sang dài kể từ năm 2020.

Lí do cho sự thay đổi này vẫn không rõ ràng. Các nhà khoa học đưa ra vài khả năng:

Vào ngày 29//6/2022, Trái Đất đã lập kỷ lục về ngày ngắn nhất từ khi con người sử dụng đồng hồ nguyên tử để đo tốc độ quay của hành tinh - Hôm đó, một ngày thứ Tư, ngắn hơn 1,59 mili giây so với 86.400 giây, tức 24 giờ. Ảnh: Internet

Đầu tiên, đó có thể là do thay đổi trong hệ thống thời tiết, với các sự kiện La Niña liên tiếp, mặc dù đã xảy ra trước đó. Nó có thể làm tăng sự tan chảy của tảng băng, mặc dù chúng không thay đổi nhiều so với tốc độ tan chảy ổn định trong những năm gần đây;

Tiếp theo, có thể liên quan đến vụ nổ núi lửa khổng lồ ở Tonga bơm một lượng nước lớn vào bầu khí quyển? Có lẽ không, vì đã xảy ra vào tháng 1 năm 2022.

Các nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết rằng sự thay đổi bí ẩn gần đây về tốc độ quay của hành tinh có liên quan đến hiện tượng gọi là 'Chandler wobble' - một độ lệch nhỏ trong trục quay của Trái Đất với chu kỳ khoảng 430 ngày.

Theo nhà toán học Nga Leonid Zotov, Trái Đất có thể quay nhanh hơn do hiện tượng 'Chandler wobble'. Hiện tượng này đã được phát hiện từ những năm 1880 bởi nhà thiên văn học Mỹ Seth Carlo Chandler.

Tình trạng này bắt đầu giảm vào đầu những năm 2000 và đạt mức thấp nhất từ năm 2017. Từ năm 2017 đến năm 2020, hiện tượng này thậm chí đã biến mất - theo lời giáo sư Leonid Zotov.

Các quan sát từ kính thiên văn vô tuyến cũng ghi nhận sự giảm dần của hiện tượng này trong những năm gần đây.

Một khả năng khác mà các nhà khoa học coi là có lý là không có sự thay đổi cụ thể nào đã xảy ra bên trong hoặc xung quanh Trái Đất. Có thể chỉ là các tác động dài hạn từ thủy triều song song với các quy luật tuần hoàn khác tạo ra sự biến đổi tạm thời trong tốc độ quay của Trái Đất.

VIỆC 'MỘT GIÂY NHẢY VỌT' CÓ CẦN THIẾT KHÔNG?

Việc hiểu chính xác tốc độ quay của Trái Đất đóng vai trò quan trọng trong nhiều ứng dụng - hệ thống định vị như GPS sẽ không hoạt động nếu không có thông tin này. Ngoài ra, máy chấm công phải thêm giây nhuận sau mỗi vài năm để đảm bảo chúng không chệch khỏi thời gian chính xác của Trái Đất.

Nếu Trái Đất quay chậm lại thêm, có thể chúng ta sẽ cần phải thêm một giây nhuận - điều này có thể gây ra sự hỗn loạn cho hệ thống Internet toàn cầu!

Một giây nhuận là biện pháp cần thiết để đồng bộ thời gian từ chiếc đồng hồ nguyên tử chính xác nhất trên thế giới với tốc độ quay của Trái Đất.

Tuy nhu cầu về giây nhuận không thể xảy ra ngay lúc này. Hiện tại, chúng ta có thể nhận được tin tức rằng - ít nhất là trong một khoảng thời gian - mỗi ngày chúng ta đều được thêm vài mili giây.

Mặc dù tốc độ quay của Trái Đất không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày của chúng ta, việc theo dõi nó là rất quan trọng để đồng hồ nguyên tử có thể duy trì chính xác, kết nối chính xác với GPS và các vệ tinh quan sát Trái Đất.

Nguồn: Scitech Daily, Business Insider