Mành che cửa

Mành che hay còn gọi là Rèm, trong miền Bắc và Bắc Trung Bộ thường được biết đến với tên gọi Ri đô. Đây là vật dụng dùng để che chắn cửa sổ, cửa phòng khách, phòng ngủ, bếp, phòng tắm, ban công, hoặc để phân chia không gian. Mành che cũng có thể được dùng để trang trí nội thất, thường treo trên tường hoặc các đồ vật như tủ gỗ, ban thờ, giường, v.v.

Khi sử dụng mành che, bạn có thể kéo nó để che chắn một phần hoặc toàn bộ cửa sổ theo nhu cầu. Nếu không cần che nắng, gió hoặc muốn đón ánh sáng, bạn có thể gấp mành sang hai bên hoặc kéo gọn lên phía trên.

Quá trình hình thành

Dựa trên các bằng chứng thu được từ các di chỉ khai quật ở Olynthus, Pompeii và Herculaneum, có thể thấy rằng trong thời kỳ cổ đại, các cổng vòm thường được dùng làm vách ngăn phòng, kết hợp với rèm treo trên ô cửa. Những bức tranh khảm từ thế kỷ 2 đến thế kỷ 6 đã minh họa việc rèm được treo trên thanh ngang của các vòm.

Vương quốc Anh

Tại Anh, rèm cửa đã dần thay thế cửa chớp gỗ vào cuối thế kỷ 16. Trước đó, trong thời Trung cổ, cửa sổ thường được xử lý bằng cách dùng tấm da luồn qua các thanh sắt. Tuy nhiên, tấm da dần được thay thế bằng rèm dệt bằng len. Trong thời kỳ của Nữ hoàng Elizabeth I, Anh đã nhập khẩu vải thời Phục hưng từ Ý, như thổ cẩm, nhung và gấm hoa, và trang trí chúng một cách cầu kỳ. Các loại vải trang trí phức tạp này, cùng với rèm thêu bằng phi hành đoàn, đã được sử dụng trong thời kỳ Elizabeth và Jacobean. Tuy nhiên, vào mùa lạnh, cửa chớp gỗ cứng vẫn được sử dụng.

Nhà Fatimid

Trong Nhà Fatimid, một bức màn gọi là sitr ('vải che') được sử dụng để che chắn vị caliph trong các cuộc đối thoại đầu giờ (majlis). Một người hầu, được gọi là ṣāḥib al-sitr (hoặc muṭawallī al-sitr), sẽ kéo màn ra để lộ diện caliph đang ngồi trên ngai vàng của mình. Sahib al-sitr cũng đảm nhiệm vai trò của thủ quỹ, người chủ trì buổi lễ và người mang kiếm của caliph, và thường được chọn từ các mamluk có nguồn gốc saqaliba.

Kiểm soát ánh sáng và cách nhiệt

Rèm được chế tạo từ nhiều loại vải dày khác nhau, mỗi loại có khả năng hấp thụ ánh sáng và cách nhiệt riêng biệt. Để tối ưu hóa việc kiểm soát nhiệt độ, cần đảm bảo khoảng cách giữa rèm và cửa sổ là tối thiểu, đồng thời hạn chế luồng không khí đối lưu dưới hoặc trên rèm. Các cấu trúc kiến trúc xung quanh rèm có thể giúp giảm thiểu luồng không khí này, nhưng chủ yếu chúng được sử dụng để trang trí và tạo cảm giác ấm cúng cho không gian.

Màn treo mỏng, thường làm từ vải trong suốt như vải voile polyester, lụa, nylon từ marquisette hoặc ninon, và ren cotton, cho phép ánh sáng xuyên qua một cách dễ dàng. Các màn này cung cấp một mức độ bảo vệ cơ bản khỏi tia UV, đồng thời vẫn giữ tầm nhìn rõ ra ngoài. Các màn treo mỏng đôi khi được gọi là 'màn che riêng tư' vì khả năng lọc sáng; vào ban ngày, chúng cho phép người trong phòng nhìn ra ngoài mà vẫn ngăn người bên ngoài nhìn vào. Tuy nhiên, vì vải mỏng nên khả năng cách nhiệt của loại màn này rất hạn chế.

Vải không tráng phủ có khả năng cách nhiệt và hấp thụ ánh sáng ở mức trung bình. Loại vải này thường được sử dụng để làm rèm cửa, chẳng hạn như vải dệt chặt từ sợi bông/polyester, trông có vẻ mờ dưới ánh sáng. Mặc dù vải không tráng phủ có khả năng cách nhiệt tốt nhờ cấu trúc dệt chặt, nhưng nó vẫn chưa đủ để hoàn toàn hấp thụ ánh sáng mạnh. Do đó, dù rèm từ vải không tráng phủ có thể giảm ánh sáng mặt trời, một phần ánh sáng vẫn có thể xuyên qua do sự bóng bẩy của vải.

Vải tráng phủ là loại vải không tráng phủ được phủ thêm một lớp cao su mờ ở mặt sau để cải thiện khả năng hấp thụ ánh sáng. Quá trình sản xuất vải tráng phủ bao gồm việc phủ lớp polyme cao su lỏng lên mặt vải không tráng phủ, sau đó sấy khô bằng trục lăn nóng, tương tự như in mực lên giấy và sấy khô. Vải được phủ một lần sẽ được gọi là 'mờ' hoặc 'mất điện' vì khả năng hấp thụ khoảng 50-70% ánh sáng trực tiếp. Để tăng cường khả năng hấp thụ ánh sáng, vải có thể được phủ thêm tới 3 lớp, đủ để chặn hoàn toàn 100% ánh sáng trực tiếp, và loại vải này được gọi là 'lớp phủ chặn'.

Để đạt hiệu quả tối ưu trong việc hấp thụ ánh sáng và cách nhiệt, rèm thường được thiết kế với hai lớp: lớp vải trang trí phía trước và lớp vải tráng phía sau. Lớp vải tráng, hay còn gọi là 'lớp lót', không có màu sắc hoặc hoa văn đặc biệt, có nhiệm vụ chính là cung cấp khả năng cách nhiệt, trong khi lớp vải phía trước tạo vẻ đẹp và cảm giác cho rèm.

Rèm có thể được cố định bằng dây buộc, như vòng vải hoặc dây, để giữ rèm mở sang một bên. Dây buộc này thường xuyên được luồn qua vòng móc gắn trên tường và thắt chặt bằng nút thắt, nút hoặc khóa dán. Dây buộc cũng có thể được trang trí thêm bằng tua rua. Để đóng và mở rèm, có thể sử dụng thanh kéo làm từ nhựa, gỗ hoặc kim loại, hoặc dùng thanh treo rèm gắn vào các ngăn chạy hoặc móc đầu tiên. Nút chặn móc rèm là thiết bị ngăn rèm rơi khỏi thanh treo.

Một số rèm cửa có thể sử dụng hệ thống ròng rọc, nhưng không nên nhầm lẫn với rèm cuốn hoặc rèm cuốn. Rèm cuốn và rèm cuốn là những loại rèm có thể cuốn lên hoặc xuống bằng cơ chế hoạt động. Dù vậy, tất cả ba loại rèm này đều được sử dụng để che phủ cửa sổ, làm đẹp không gian và cải thiện vẻ ngoài của căn phòng.

Các loại rèm

Rèm cửa là điểm nhấn nổi bật của phòng. Có ít nhất 20 kiểu rèm khác nhau và chúng cũng có thể được sử dụng cho cửa sổ.

• Rèm dạng tấm phẳng là kiểu rèm đơn giản và linh hoạt: các mảnh vải được viền ở bốn cạnh và mảnh vải hình chữ nhật hoặc vuông cuối cùng được treo từ thanh rèm bằng các vòng móc hoặc phương pháp tương tự. Nếu được gập nếp, diện mạo của rèm sẽ bị ảnh hưởng bởi độ đầy của các nếp gấp.
• Rèm đôi (Panel Pair) là hai mảnh rèm treo ở hai bên cửa sổ. Đây là kiểu rèm phổ biến nhất.
• Rèm Tab top được làm từ các dải vải hẹp, buộc hoặc móc ở phần trên và treo từ thanh rèm. Kiểu rèm này thường được thiết kế thành hai tấm rèm tĩnh ở hai bên cửa sổ.
• Rèm Grommet treo qua các lỗ trên vải, với các lỗ có thể được hoàn thiện bằng cách cắt và khâu viền hoặc sử dụng vòng đệm để ngăn ngừa sờn vải.
• Rèm Sash được sử dụng để che phần dưới của cửa sổ.
• Rèm Rod pocket có kênh khâu ở phần trên của vải, qua đó thanh treo rèm được luồn để treo rèm.
• Rèm chống nhiệt hoặc rèm chặn ánh sáng làm từ vải dệt chặt, thường là nhiều lớp, giúp giảm ánh sáng và tiếng ồn, cũng như cách nhiệt.
• Chất lót rèm bảo vệ rèm khỏi bị ướt.
• Rèm Eyelet có lỗ tròn được bao quanh bằng vòng kim loại, và thanh treo được luồn qua các lỗ này, với khoảng 4 cm vải lộ ra phía trên thanh treo.
• Rèm Pencil Pleat được tạo thành bằng cách kéo dây buộc qua 'rufflette tape' để gom vải thành những nếp nhỏ giống như hàng bút chì, và treo bằng móc nhựa hoặc kim loại gắn trên rufflette tape.
• Rèm Pinch Pleat được tạo thành bằng cách may các nếp gấp với khoảng trống giữa các nếp, sau đó treo bằng móc pinch pleat kim loại hoặc móc nhựa trượt dọc gắn vào mặt sau của các nếp gấp.

Hình ảnh

Chú giải

Liên kết tham khảo

• Tài liệu liên quan đến Rèm cửa trên Wikimedia Commons
• “Curtain” . Encyclopædia Britannica (ấn bản 11). 1911.