Mất bao lâu để thấu hiểu âm nhạc của Trịnh?

“Niềm hạnh phúc trên cõi đời là khi nhận ra khổ đau. Khổ đau dạy ta mở lòng hơn, tử tế hơn, độ lượng hơn, biết tha thứ và nhân hậu hơn. Bài học đó không dễ dàng, vì cuộc sống cho đến bây giờ vẫn thiếu điều tốt lành…” - Trịnh Công Sơn

Thuở nhỏ, khi còn là một đứa trẻ, âm nhạc của Trịnh đối với tôi vừa gần vừa xa. Gần vì mọi người lớn xung quanh tôi đều nghe và nhắc đến Trịnh Công Sơn với lòng biết ơn, Người đã thổi hồn vào từng bản nhạc, để chúng sống mãi theo thời gian. Xa vì lúc đó tôi còn quá nhỏ để thấu hiểu tâm trạng mà tác giả muốn truyền đạt qua từng lời nhạc. Có lẽ người ta nói đúng: “Muốn hiểu nhạc Trịnh, phải sống thật sâu để thấm hết từng từ trong mỗi bài hát mỗi khi nó vang lên”.

Dù đã trải qua hai mươi ba năm lăn lộn trong cuộc sống, tôi vẫn chưa đủ trưởng thành để khẳng định rằng mình đã hiểu hết những bài hát của Trịnh Công Sơn. Có lẽ mốc thời gian quan trọng đánh dấu sự gần gũi hơn giữa tôi và nhạc của Trịnh là khi gặp gỡ nghệ sĩ, người mà bây giờ tôi gọi là Chú, người bạn lớn trong cuộc đời. Cùng với cây guitar trong tay, Chú và tôi thường hát vang “Để gió cuốn đi”, “Mưa hồng”, “Một cõi đi về”, “Em còn nhớ hay em đã quên” mỗi khi gặp nhau.

Chú đam mê nhạc Trịnh. Chú dùng âm nhạc này để truyền đạt tình yêu đến tôi, dạy tôi cách sống với đời, cách yêu thương con người và cách sống thấp thỏm trước mọi biến động của cuộc sống, một cuộc sống luôn ồn ào, hỗn loạn. Tình yêu đó của Chú đã khiến âm nhạc Trịnh thấm sâu vào tâm hồn tôi không ngừng. Khi buồn, khi cô đơn, tôi lắng nghe nhạc Trịnh; khi vui, khi yêu đời, tôi cũng tìm kiếm những giai điệu của Trịnh.

Mất bao lâu mới hiểu được âm nhạc của Trịnh? Có phải khi trưởng thành đủ để suy ngẫm về cuộc sống, về con người không? Hay có phải khi lòng cô đơn trong tâm hồn đủ để đồng điệu với những giai điệu luôn chọn lọc người ca và người nghe? Có phải khi nỗi buồn tràn ngập mới hiểu vì sao hầu hết lời ca của Trịnh đều gợi lên hình ảnh của cuộc đời tác giả? Hay chỉ cần có duyên, duyên cảm nhận âm nhạc Trịnh?

Đối với tôi, việc gặp gỡ là duyên. Tôi gặp Chú, trở thành cháu của Chú, người bạn của Chú và yêu nhạc Trịnh từ mỗi nốt nhạc mà Chú trình diễn. Tôi tin đây là duyên lớn trong cuộc đời và may mắn khi được “bén duyên” với âm nhạc Trịnh.

Trong cuộc sống, có những thử thách khiến tôi mệt mỏi. Nhưng khi đó, Chú đến và nói: “Con đã cảm nhận được Trịnh Công Sơn chưa? – “Hằn mỗi ngày một niềm vui, cùng anh em tìm kiếm mọi người. Chọn nơi này để cùng hát, để nghe tiếng cười rộn ràng. Và từ đó, tôi sống hạnh phúc mỗi ngày. Và từ đó, tôi đến với cuộc đời. Tôi đã yêu cuộc đời này bằng trái tim của mình”. Âm nhạc Trịnh đã giúp tôi cảm nhận nỗi đau để “mở lòng hơn, tử tế hơn, độ lượng hơn, biết tha thứ, nhân hậu hơn” và để tìm thấy bình yên trong lòng.

Sau những tham vọng lớn lao, đôi khi tôi ngã xuống không muốn đứng dậy, đau đớn không muốn tiếp tục, lạc lõng trong những ảo tưởng cuộc đời, tôi quay lại với âm nhạc Trịnh như một nơi trú ẩn cho tâm hồn. Âm nhạc Trịnh giúp tôi vượt qua nghi ngờ về cuộc sống và về con người, giúp tôi mở rộng trái tim để chào đón những yêu thương từ những người thân và bạn bè xung quanh.

Từng đọc một câu thế này: “Trí tưởng tượng của người viết như làn gió lãng mạn, bay bổng nhưng không để lạc loài vào thế giới xa lạ, mê hoặc mà đi thẳng, tiến nhanh đến những chân trời hiện thực”. Và Trịnh Công Sơn – người thổi hồn vào âm nhạc, mang lời ca đến gần với hiện thực để người nghe cũng như tôi được hiểu cuộc sống như thế nào, biết quý trọng từng khoảnh khắc cuộc đời ban tặng.

Bây giờ, nhạc Trịnh là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của tôi. Sau những bộn bề, lo toan, khi muốn trở về nhà, tôi thường mở album nhạc Trịnh mà Chú tặng, ngân nga theo. Bởi đơn giản thôi: