Mắt khô rát là hiện tượng thường gặp khi nước mắt không đủ chất bôi trơn cho đôi mắt. Bài viết này sẽ hé lộ nguyên nhân khiến mắt khô rát một cách sinh động. Cùng khám phá ngay!

Mắt khô rát xuất phát từ sự rối loạn của màng nước mắt, gồm 3 lớp: mỡ, nước và nhầy. Mỗi lớp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và dưỡng chất mắt. Tuy nhiên, khi mất cân bằng, có thể dẫn đến tình trạng nước mắt bay hơi nhanh, không đủ để bôi trơn và bảo vệ mắt. Điều này thường xuyên xảy ra khi bạn ngồi trước máy tính lâu hoặc khi ở trong môi trường máy lạnh.

Mắt khô rát có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân:

2.1. Ảnh hưởng của tuổi tác

Quá trình lão hóa là một phần nguyên nhân khiến cấu trúc của màng nước mắt suy giảm, đặc biệt là ở người trên 65 tuổi.

2.2. Ảnh hưởng của giới tính

Nữ giới dễ mắc mắt khô rát hơn do ảnh hưởng của hormone sau thai kỳ, sử dụng thuốc tránh thai và thời kỳ mãn kinh.

2.3. Tác động của thuốc

Sử dụng nhiều loại thuốc có thể giảm lượng nước mắt, như thuốc kháng histamine, thuốc an thần, thuốc lợi tiểu, thuốc hạ huyết áp và thuốc chống viêm không steroid.

2.4. Bệnh lý toàn thân hoặc tại mắt

Người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp, đái tháo đường hay tổn thương tuyến giáp có thể phải đối mặt với tình trạng khô mắt.

2.5. Môi trường sống và làm việc

Tiếp xúc với khói thuốc, không khí gió lạnh hay thời tiết khô hanh có thể làm bay hơi nước mắt nhanh chóng. Đặc biệt, làm việc lâu trước máy tính mà không nghỉ ngơi cũng là một yếu tố gây mắt khô rát.

2.6. Những Ưu Điểm Hỗ Trợ Khác

• Thiếu lớp mỡ trên phim nước mắt có thể làm tăng tốc độ bốc hơi và giảm lượng nước mắt trên bề mặt
• Thời gian sử dụng mắt lâu dài (ví dụ như đọc sách, làm việc trên máy tính, lái xe, xem tivi)
• Mất nước
• Các phẫu thuật trên bề mắt kết mạc, giác mạc như phẫu thuật Lasik, phẫu thuật phaco ... có thể là nguyên nhân khiến mắt khô mắt tiếp diễn.

3.1. Đối Phó

Khô mắt là tình trạng kéo dài và khó chữa trị hoàn toàn. Nhiệm vụ của bác sĩ nhãn khoa là giữ cho đôi mắt của bạn khỏe mạnh, thoải mái hơn và bảo toàn thị lực. Các biện pháp đối phó với mắt khô bao gồm: bổ sung nước mắt nhân tạo, duy trì phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu, tăng sản xuất nước mắt, điều trị viêm bờ mi mắt và bề mặt nhãn cầu.

• Bổ sung nước mắt nhân tạo: Trong trường hợp khô mắt nhẹ, bạn có thể sử dụng nước mắt nhân tạo và có thể sử dụng thường xuyên. Nên chọn những loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để tránh tác động độc hại lâu dài cho mắt. Tuy nhiên, đối với trường hợp khô mắt vừa và nặng, cần thêm các biện pháp bổ sung khác.
• Duy trì phim nước mắt: Một phương pháp giảm triệu chứng khó chịu của khô mắt là giữ nước mắt tự nhiên lâu hơn trong mắt. Việc này có thể đạt được bằng cách ngăn chặn nước mắt chảy qua đường lệ, ví dụ như: Nút các điểm lệ bằng silicon; Phẫu thuật đóng điểm lệ vĩnh viễn.
• Tăng sản xuất nước mắt: Sử dụng thuốc nhỏ mắt để tăng sản xuất nước mắt theo đơn của bác sĩ nhãn khoa. Hơn nữa, sử dụng Omega-3 tự nhiên cũng là một phương pháp tốt.
• Điều trị viêm bờ mi mắt và bề mặt nhãn cầu: Sử dụng thuốc nước hoặc mỡ theo đơn của bác sĩ nhãn khoa. Các phương pháp như làm ấm, massage mí mắt và rửa sạch mí mắt cũng giúp giảm viêm nhiễm quanh mắt.
• Phát triển thói quen chớp mắt đều và chậm (khoảng 12-18 lần/phút) giúp nước mắt phân phối đồng đều, duy trì độ ẩm cho giác mạc.
• Tránh mắt tiếp xúc trực tiếp với môi trường có khói, bụi và ánh sáng mạnh. Đeo kính khi ra khỏi nhà để bảo vệ mắt khỏi những tác nhân có thể gây tổn thương. Tránh ánh gió từ máy sấy, quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mắt. Đặc biệt, nên sử dụng thường xuyên nước mắt nhân tạo để tránh khô mắt.
• Không thức khuya, đảm bảo ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm để giúp mắt nghỉ ngơi và duy trì độ ẩm ở màng mắt, giảm căng thẳng cơ mắt.
• Không hút thuốc hoặc tránh ánh khói thuốc trực tiếp vào mắt.

Chế độ dinh dưỡng cân đối, chẳng hạn như bổ sung thức ăn chứa Omega-3 (nhiều trong cá) và Beta-Carotene (có trong các loại rau củ màu vàng, đỏ), tăng cường chất chống oxi hóa sẽ giúp duy trì sức khỏe đôi mắt.

Ngoài ra, đối với những người bị khô mắt do bốc hơi, tình trạng có thể cải thiện qua việc điều trị viêm mi mắt và ăn trứng cá đỏ kèm theo các biện pháp:

• Đối với rối loạn chức năng tuyến meibomius: làm ấm hoặc sử dụng doxycycline 50 - 100 mg một hoặc hai lần mỗi ngày (không khuyến khích ở phụ nữ mang thai)
• Đối với viêm mi mắt tăng tiết dầu: làm sạch mi mắt hoặc sử dụng mỡ kháng sinh tại mi mắt (như bacitracin trước khi đi ngủ)

Cyclosporin tra giúp giảm triệu chứng viêm kết hợp với khô mắt. Điều trị này có thể mang lại hiệu quả đáng kể, nhưng tùy thuộc vào cơ địa của bệnh nhân. Dạng thuốc này kích thích và thường cần một vài tháng để thấy kết quả.

3.2. Ngăn Ngừa Bệnh Mắt Khô Rát

Mặc dù bệnh khô mắt không gây hậu quả nghiêm trọng như mất thị lực, nhưng nếu bệnh kéo dài có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày và gây ra các vấn đề mắt nghiêm trọng. Vì vậy, để ngăn ngừa mắt khô rát, hãy chú ý đến những điều sau:

• Nếu mắt khô rát do yếu tố môi trường, tránh tiếp xúc với khói thuốc lá và sử dụng kính mắt bảo vệ khi hoạt động ngoại ô trong thời tiết gió.
• Sử dụng máy tạo ẩm trong nhà để tăng độ ẩm trong không khí, giúp giảm mắt khô.
• Hạn chế đeo kính áp tròng.
• Nhớ mở mắt thường xuyên khi đọc sách hoặc làm việc trên máy tính trong thời gian dài.
• Chăm chỉ tuân thủ chế độ dinh dưỡng cân đối, bao gồm các chất dinh dưỡng quan trọng cho mắt như Vitamin A, Omega-3, zinc, lutein... để duy trì chức năng giác mạc.
• Đảm bảo ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm để mắt có thời gian phục hồi và duy trì độ ẩm ở màng mắt, giảm căng thẳng cơ mắt.
• Uống đủ nước mỗi ngày (ít nhất 2 lít/ngày).

Khám mắt định kỳ cũng là biện pháp ngăn ngừa và bảo vệ đôi mắt khỏi tác động của môi trường và lối sống. Thông qua việc thăm khám, bạn sẽ hiểu rõ hơn về sức khỏe của đôi mắt, từ đó áp dụng các biện pháp khắc phục kịp thời và duy trì tầm nhìn sáng rõ.

• Tác Dụng của Omega-3 đối với Phụ Nữ Mang Thai
• Omega-3 là gì và tác dụng của nó đối với trẻ em?
• Sự Thật về Dầu Cá và Omega-3