Máy nén đất

Máy nén đất, còn được gọi là xe nén, xe ủi lô, hay lu, là thiết bị dùng để nén chặt đất, cấp phối và vật liệu làm đường. Nó thường được sử dụng trong các công việc như xây dựng sân, đường, sân bay, đê điều và nhiều công trình xây dựng khác trong các lĩnh vực công nghiệp, giao thông, thủy lợi, nông nghiệp và phát triển cơ sở hạ tầng cần nén chặt đất.

Các máy nén đất thường có từ một đến hai trục nặng, dùng lực trọng lực để nén chặt bề mặt đất, đá hay vật liệu. Các trục này giúp nghiền nhỏ và phân phối đều các mảnh vật liệu, đồng thời làm cho bề mặt trở nên phẳng mịn. Một số máy còn có trục rung để rải vật liệu một cách hiệu quả hơn.

Nguồn gốc từ ngữ

Thuật ngữ 'lu' hay 'hủ lô' xuất phát từ tiếng Pháp 'rouleau-compresseur', khi người Pháp giới thiệu loại máy này vào Việt Nam. Tại miền Bắc, thuật ngữ xe lu được ưa chuộng, trong khi miền Nam thường dùng xe hủ lô trong một thời gian.

Lịch sử phát triển

Những máy nén đất đầu tiên được kéo bằng ngựa và có thể là các công cụ nông nghiệp cũ như con lăn (dụng cụ nông nghiệp).

Do hiệu quả của máy nén đất chủ yếu phụ thuộc vào trọng lượng của nó, các máy nén tự hành đã thay thế các xe kéo bằng ngựa từ giữa thế kỷ 19. Những chiếc máy nén đầu tiên sử dụng động cơ hơi nước. Các máy nén với một trục sử dụng động cơ lớn và hộp số thấp để tạo ra chuyển động lên xuống và rung động từ trục khuỷu đến các trục cuộn, tương tự như máy nén rung. Từ khoảng năm 1910, các máy nén với hai trục hoặc kết hợp trở nên phổ biến, chủ yếu để làm phẳng các bề mặt nóng với động cơ hoạt động mượt mà. Các máy nén hơi nước thường được phân loại theo hộp số: động cơ chậm hơn dành cho nén nền, trong khi các mô hình với bánh răng cao hơn thường được gọi là 'máy khoan mỏng.' Một số công ty đường ở Mỹ sử dụng máy nén hơi nước vào những năm 1950, và ở Anh, một số vẫn sử dụng cho đến đầu những năm 1970.

Với sự phát triển của công nghệ động cơ đốt trong trong thế kỷ 20, các động cơ chạy bằng dầu lửa, xăng và diesel dần thay thế máy nén hơi nước. Những máy nén sử dụng động cơ đốt trong đầu tiên có thiết kế tương tự như các máy nén hơi nước mà chúng thay thế, với các cơ cấu cơ khí tương tự để truyền công suất từ động cơ đến bánh xe, chủ yếu qua các bánh răng lớn. Một số người dùng không ưa chuộng chúng khi mới ra mắt vì động cơ thời kỳ này khó khởi động, đặc biệt là các máy chạy bằng dầu lửa.

Hầu hết các máy nén sử dụng trong thương mại hiện nay đều được trang bị động cơ diesel.

Loại hình

• Máy nén bánh cứng
• Máy nén chân cừu
• Máy nén bánh lốp
• Máy nén rung
• Máy nén tĩnh

Ngoài các loại máy nén đã đề cập, còn có những loại khác phân theo kích thước như:

• Máy nén cóc

Trong điện ảnh

Nhân vật xe nén Roley màu xanh lá cây xuất hiện trong bộ phim hoạt hình truyền hình Bob the Builder (1999-2011)

• Máy ủi đất
• Máy xúc đất

Các liên kết bên ngoài

• Danh sách các loại máy xây dựng Lưu trữ từ ngày 28 tháng 09 năm 2007 trên Wayback Machine
• Máy nén bánh lốp Lưu trữ từ ngày 11 tháng 11 năm 2006 trên Wayback Machine