RAM đóng vai trò quan trọng trong hệ thống máy tính, giúp tăng hiệu suất và xử lý công việc một cách mượt mà hơn. Nếu xưa, 256 MB hoặc 128 MB RAM đã đủ cho máy tính hoạt động, nhưng hiện nay yêu cầu cao hơn rất nhiều. Có khi 4 GB đủ, nhưng có khi cần đến 32 GB mới đủ để đáp ứng mọi nhu cầu. Vậy khi lắp ráp máy tính, bao nhiêu RAM là hợp lý?
RAM (Random Access Memory) là loại bộ nhớ tạm thời, khác biệt với ổ cứng. Dữ liệu trên RAM mất khi mất nguồn điện. Hệ điều hành sử dụng RAM để lưu trữ các tiến trình, giúp phần mềm khởi động nhanh hơn và ổn định hơn. Thiếu RAM, hệ điều hành sẽ sử dụng ổ cứng làm RAM ảo, tuy giải quyết được vấn đề dung lượng nhưng sẽ chậm hơn nhiều. Hệ thống nhiều RAM sẽ mang lại trải nghiệm mượt mà và thoải mái hơn.
Trên thị trường hiện nay, rất hiếm có máy tính dưới 2 GB RAM, trừ vài mẫu Mini PC cũ. Với 2 GB RAM, bạn vẫn có thể sử dụng Windows 10 và thực hiện các tác vụ cơ bản như lướt web, soạn thảo văn bản và nghe nhạc. Tuy nhiên, trải nghiệm sẽ không được tốt, với tốc độ chậm và khả năng xử lý hạn chế. Đối với những ai sử dụng PC có 2 GB RAM, đó cũng là cơ hội để rèn luyện tính kiên nhẫn.
Dung lượng 4 GB RAM được coi là đủ cho các tác vụ hàng ngày, với tốc độ xử lý và trải nghiệm mượt mà hơn. Bạn có thể lướt web, xem video, xử lý bảng tính Excel nhẹ, chơi game cơ bản. Lưu ý rằng từ mức 4 GB trở lên, cần phiên bản 64 bit của hệ điều hành để tận dụng đủ dung lượng. Tuy nhiên, 4 GB RAM dường như chỉ còn được sử dụng trong các smartphone giá rẻ. Đối với PC, một số trường hợp có thể nâng cấp để tăng hiệu năng.
Hiện nay, dung lượng RAM trung bình là 8 GB, đủ để chạy các ứng dụng từ Windows 10 trở lên một cách mượt mà. Với 8 GB RAM, bạn có thể tự tin thực hiện nhiều tác vụ đa nhiệm, từ lướt web đến chỉnh sửa ảnh và video. Tuy nhiên, đối với các tác vụ nặng, như chỉnh sửa ảnh RAW hoặc video, việc nâng cấp RAM sẽ giúp cải thiện hiệu suất máy tính. Đã có trường hợp tôi phải chỉnh sửa ảnh RAW trên laptop 6 GB RAM khi đi công tác nước ngoài, và dù vẫn hoàn thành được công việc nhưng mất nhiều thời gian hơn.
Nếu 8 GB được coi là mức trung bình cho PC làm việc, thì 16 GB là mức trung bình cho các hệ thống máy tính chơi game hiện đại. Với 16 GB RAM, bạn hoàn toàn tự tin trong các công việc sáng tạo như vẽ, thiết kế, hoặc chỉnh sửa video. Còn với dung lượng 32 GB trở lên, theo trải nghiệm cá nhân, tôi chưa gặp trường hợp thiếu RAM, thậm chí có thể tắt tính năng RAM ảo của Windows. Một cấu hình vi xử lý mới như Alder Lake hay Raptor Lake, kết hợp với 32 GB RAM và đồ họa theo nhu cầu sẽ đủ mạnh mẽ để phục vụ trong ít nhất 3 năm tới.
Anh em cần lưu ý rằng bài viết này đề cập đến RAM hệ thống, tức là các thanh bộ nhớ có thể nâng cấp và thay thế. RAM này khác với VRAM, là bộ nhớ dành riêng trên card đồ họa. Đồ họa tích hợp của Intel thường không phụ thuộc vào tốc độ RAM, trong khi các iGPU của CPU AMD thường cho hiệu suất xử lý cao hơn khi sử dụng RAM có tốc độ cao. Do đó, việc lựa chọn RAM phù hợp sẽ phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của từng người dùng và tận dụng tốt nhất những gì đã đầu tư.