
Trong thời kỳ toàn cầu hóa, sự cạnh tranh ngày càng dữ dội, và nguồn nhân lực có kỹ năng cao là chìa khóa quyết định cho sự tồn vong của mỗi quốc gia. Do đó, giáo dục đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của một đất nước, là nền tảng quan trọng để tạo ra những công dân có khả năng thích nghi với thế giới ngày nay.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong giảng dạy, giáo sư John Vu đã đưa ra nhiều lời khuyên thực tế giúp các giáo viên thích ứng với vai trò mới và áp dụng những phương pháp giảng dạy hiệu quả hơn trong thời đại công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay.
Khi xu hướng mới trong giáo dục không còn là “giáo viên dạy - học sinh học”
Đồng điệu với sự tiến triển của xã hội là thay đổi trong vai trò của giáo viên. Hiện nay, họ không chỉ là nguồn kiến thức mà còn là người huấn luyện. Nhiệm vụ của họ không chỉ là dạy kiến thức mà còn là hướng dẫn học sinh, sinh viên cách sử dụng thông tin từ Internet, sách báo, ebook, tin tức, tivi, và trải nghiệm cuộc sống.
Việc thay đổi hệ thống giáo dục từ mô hình thụ động sang mô hình chủ động ở các nước Châu Á như Việt Nam là một thách thức lớn, bởi thói quen “thầy cô dạy - trò ghi chép” đã ăn sâu vào từng lớp học từ thời thơ ấu. Vì vậy, giáo sư John Vu đã dành nhiều phần trong sách để hướng dẫn cụ thể về áp dụng “phương pháp học chủ động” nhằm phát triển các kỹ năng cần thiết cho học sinh, sinh viên như: kỹ năng thuyết trình, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm... Đây cũng là những kỹ năng quan trọng mà mọi học sinh, sinh viên cần phát triển để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong tương lai.
Tiếp nối những vấn đề đã được nêu trong bộ sách hướng dẫn cho tuổi trẻ Việt Nam, trong cuốn sách “Lời khuyên dành cho giáo viên”, giáo sư John Vu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giúp học sinh định hình mục tiêu cụ thể cho tương lai ngay từ khi còn học trò, để tạo động lực mạnh mẽ cho việc học, đồng thời rèn luyện kỹ năng học suốt đời.
Chỉ nâng cao tri thức và kỹ năng là chưa đủ
“Phát triển tri thức và kỹ năng để cạnh tranh trên thị trường toàn cầu là quan trọng, nhưng chỉ vậy là chưa đủ”, giáo sư John Vu nhấn mạnh. Một hệ thống giáo dục toàn diện, tiên tiến luôn nhằm mục tiêu tổng thể là phát triển các công dân tốt và có trách nhiệm với xã hội.
Bên cạnh việc thay đổi phương pháp giảng dạy, các giáo viên cũng cần phát triển và rèn luyện phẩm chất để không chỉ là tấm gương sáng trong việc hướng dẫn học sinh trên con đường học vấn, mà còn góp phần hình thành những cá nhân có đạo đức và lương tri, sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Giống như sự nhấn mạnh về vai trò của ngành giáo dục mà giáo sư đã chia sẻ: “Dạy học sinh trở thành nhân trước khi thành tài là điều cốt lõi”.
Trong cuốn cẩm nang này, các giáo viên cũng sẽ tìm thấy những kinh nghiệm tâm huyết từ giáo sư John Vu về các vấn đề mà hầu hết những người dạy thường gặp phải, như: làm thế nào để học sinh yêu thích học; xây dựng môi trường lớp học tích cực là gì; hướng dẫn học sinh học từ thất bại…
Hơn nữa, như một người có tầm nhìn toàn diện về ngành giáo dục, giáo sư John Vu tin rằng, sự thay đổi triệt để trong các khía cạnh tiêu cực của giáo dục sẽ khơi gợi niềm đam mê học hỏi ở học sinh, và hành trình đó nên được dẫn dắt bởi các giáo viên. Thông qua cuốn sách, tác giả đã chỉ ra những vấn đề còn tồn tại trong hệ thống giáo dục và đề xuất các giải pháp thích hợp cho từng vấn đề, như vấn đề của học sinh chỉ chú trọng vào điểm số mà không dám để họ thất bại; chương trình học quá độc lập khiến giáo viên không có thời gian quan tâm đến việc học của học sinh; hoặc học sinh chỉ học để đạt kết quả thi mà không hiểu bài.
Đặc biệt, tác giả đã dành một chương để giới thiệu về các ngành học quan trọng đang cần giảng viên trong thời đại công nghệ, để các giáo viên trong tương lai có thể lựa chọn chuyên ngành giảng dạy phù hợp, và mở rộng tầm nhìn ra thế giới, nhận thức được những xu hướng toàn cầu. Từ đó, họ có thể áp dụng các phương pháp giảng dạy và lời khuyên phù hợp nhất cho học sinh, sinh viên của mình.
Không nơi nào việc dạy học là dễ dàng, và lựa chọn nghề giáo viên là lựa chọn con đường đầy thách thức, nhưng cũng mang trong mình một sứ mệnh to lớn. Trong sự nghiệp giảng dạy của mình, mỗi giáo viên tận tâm có thể giúp hàng nghìn học sinh phát triển nhân cách để họ có một tương lai tốt đẹp. Vì vậy, dù thế giới có biến đổi, công nghệ có thay thế con người trong nhiều lĩnh vực, nghề giáo viên vẫn luôn là nghề không thể thay thế.
Giáo sư John Vu, tên thật là Vũ Văn Du, còn được biết đến với tên là dịch giả Nguyên Phong. Ông đã rời Việt Nam để du học tại Hoa Kỳ từ năm 1968 và đã tốt nghiệp cao học hai ngành Sinh học và Điện toán. Ngoài công việc là một kỹ sư cao cấp tại Boeing trong hơn hai mươi năm, ông cũng đã tham gia vào công tác nghiên cứu công nghệ và làm giảng viên tại Đại học Carnegie Mellon và Đại học Seattle. Ông cũng đã giảng dạy tại một số trường đại học quốc tế ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản về lĩnh vực công nghệ phần mềm.
Các tác phẩm nổi tiếng của Giáo sư John Vu, còn được biết đến với tên Nguyên Phong, bao gồm: Muôn kiếp nhân sinh 1,2; Hành trình về phương Đông; bộ sách chắp cánh cho tuổi trẻ Việt Nam, trong đó có “Khởi hành”, “Kết nối”, “Bước ra thế giới”, và “Kiến tạo thế hệ Việt Nam ưu việt”, cùng với bộ sách dành cho cha mẹ và thầy cô giáo, bao gồm “Lời khuyên dành cho các bậc cha mẹ”, và bây giờ là “Lời khuyên dành cho thầy cô”.
