Khi thời tiết chuyển dần từ hè sang thu và chuẩn bị bước vào mùa đông, trẻ nhỏ dễ mắc các vấn đề sức khỏe như cảm cúm, sốt phát ban, viêm đường hô hấp, tiêu chảy. Để bảo vệ và chăm sóc trẻ khi ốm, mẹ hãy tham khảo các mẹo dưới đây.
1. Cảm cúm

Thời tiết thu làm cho trẻ, đặc biệt là những đứa có hệ miễn dịch yếu, dễ mắc cảm cúm với triệu chứng như sốt, ngạt mũi, chảy nước mũi. Dấu hiệu này đòi hỏi mẹ nên chú ý và áp dụng chăm sóc đúng cách.
Cách chăm sóc:
Khi bé mắc cảm cúm, mẹ nên tuân thủ các biện pháp chăm sóc đúng cách như:
- Mang con đến thăm bác sĩ để được kiểm tra kỹ lưỡng và tư vấn về cách sử dụng thuốc đúng cách nếu cần thiết.
- Khi con ốm, bị nghẹt mũi, sổ mũi và ho, hãy để con nghỉ ngơi nhiều hơn. Đặt gối cao đầu giúp nước mũi lưu thông một cách thoải mái khi ho, tạo điều kiện cho giấc ngủ của bé trở nên tốt hơn.
- Đảm bảo con uống đủ nước lọc và nước ép trái cây để giúp dung dịch nhầy dễ dàng tiêu hóa hơn. Bổ sung dinh dưỡng và vitamin C có thể củng cố hệ miễn dịch của bé.
- Mẹ nên đặt một máy tạo độ ẩm Fatzbaby trong phòng của bé để kiểm soát lượng hơi ẩm và tự động tắt khi độ ẩm đạt mức phù hợp.
- Máy tạo độ ẩm này giúp duy trì độ ẩm trong không khí, ngăn chặn hiệu quả các vấn đề về đường hô hấp, đặc biệt là khi bé bị cảm cúm, sổ mũi, nghẹt mũi và ho nhiều.
- Giữ ấm cho bé khi thời tiết thay đổi (đặc biệt là với các bé mới sinh), tập trung vào những khu vực quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ và đầu.
- Nếu bé đã từ 6 tháng tuổi trở lên, hãy tiêm phòng cúm cho bé mỗi năm một lần để đề phòng bệnh tình.
2. Sốt phát ban
Sốt phát ban là một trong những vấn đề thường gặp ở trẻ nhỏ trong những ngày chuyển mùa. Khi bị phát ban, trẻ có thể thể hiện sự thay đổi trong tâm trạng, đặc biệt là việc quấy khóc trở nên rõ ràng hơn.

Sau đó, bé sẽ phải đối mặt với sốt, sổ mũi, ho, viêm kết mạc, viêm họng và nhiều trường hợp còn đi kèm với tiêu chảy. Đặc biệt, chỉ sau vài ngày, cơ thể bé sẽ xuất hiện những đốm đỏ trên toàn bộ cơ thể.
Cách chăm sóc:
- Điều trị phát ban tại nhà, mẹ cần tuyệt đối tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý sử dụng thuốc và thay đổi liều lượng thuốc.
- Bảo đảm vệ sinh cá nhân cho bé hàng ngày. Vệ sinh không đúng cách có thể làm cho trẻ cảm thấy khó chịu, dễ bị nhiễm trùng da và gặp phải các vấn đề về viêm phổi. Tuy nhiên, cha mẹ không nên để trẻ bị lạnh.
- Tăng cường chế độ ăn cho bé, chia thành nhiều bữa và ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa.
- Thực hiện các biện pháp giảm sốt, giảm đau họng tự nhiên cho bé, sử dụng các loại thuốc ho có nguồn gốc thảo dược như quất chưng với đường phèn, gừng hấp mật ong…
- Ngoài ra, biện pháp phòng ngừa tốt nhất là cho bé tiêm phòng sởi và rubella theo kế hoạch tiêm chủng quốc gia. Việc chủng ngừa rubella và sởi diễn ra khi trẻ đạt 12 tháng – 15 tháng tuổi với liều chủng đầu tiên, và liều chủng thứ hai được tiêm khi trẻ đạt 4 tuổi – 6 tuổi.
3. Bệnh Viêm Đường Hô Hấp
Bệnh viêm đường hô hấp trên ở trẻ nhỏ thường xuyên xuất hiện trong mùa thu, có thể điều trị nhưng dễ tái phát.
Theo các chuyên gia Nhi khoa, bệnh viêm đường hô hấp trên không chỉ là một bệnh mà còn là sự kết hợp của nhiều bệnh như cảm lạnh, viêm mũi họng, viêm họng, viêm xoang, viêm thanh quản.

Mặc dù khi mắc bệnh, trẻ có thể phải đối mặt với nhiều vấn đề khác nhau nhưng tất cả đều có những biểu hiện chung rõ ràng như: sốt cao, hắt hơi, sổ mũi, chảy mũi, nghẹt mũi, tắc mũi, đau rát họng, ho, khàn tiếng, lạc tiếng, giọng mũi, khản đặc có khi mất tiếng, mệt mỏi, đau đầu, đau mỏi cơ khớp…
Cách Chăm Sóc:
- Giữ ấm cho cơ thể bé và tránh đưa bé đến những nơi đông người. Hãy đeo khẩu trang cho bé để bảo vệ bé khỏi vi khuẩn có thể có trong không khí.
- Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng cho bé chống lại mệt mỏi.
- Khi con mắc viêm đường hô hấp trên, đa phần là bệnh tự nhiên và sẽ tự giảm sau 5-6 ngày, hoàn toàn khỏi sau khoảng 2 tuần. Mẹ chỉ cần nhận diện kịp thời các dấu hiệu bất thường hoặc các biểu hiện của bệnh trở nên nặng hơn để đưa bé đi kiểm tra y tế đúng lúc.
- Nếu bé có sốt cao hoặc khó thở, quấy khóc nhiều, mẹ cần đưa bé đi kiểm tra y tế ngay lập tức và không nên tự mua kháng sinh cho bé uống mà không có sự tư vấn của bác sĩ. Nếu cần dùng thuốc, mẹ hãy đảm bảo bé uống đầy đủ liều lượng theo đơn hoặc chỉ dẫn của bác sĩ, không nên tự ý giảm liều khi thấy bé cảm thấy thoải mái.
- Thường xuyên rửa tay sạch sẽ cho bé bằng xà phòng.
4. Sốt Xuất Huyết
Sốt xuất huyết có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong năm, nhưng thường thấy nhiều vào cuối hè và đầu thu.
Khi mắc sốt xuất huyết, trẻ sẽ có sốt cao đột ngột từ 39 – 41 độ C, kéo dài liên tục từ 2 đến 7 ngày. Đặc biệt, trẻ có các biểu hiện xuất huyết như chấm đỏ dưới da, mảng xuất huyết, vết thương từ chích, chảy máu mũi, chảy máu nướu, ói máu, tiêu máu. Đồng thời, trẻ cũng có thể gặp đau bụng kèm theo cảm giác buồn nôn.

Sau khi hết cơn sốt, trẻ vẫn còn mệt mỏi, bứt rứt, quấy khóc, tay chân lạnh, đổ mồ hôi, nhịp tim tăng nhanh, nhẹ nhàng và huyết áp có thể tăng hoặc giảm. Do đó, mẹ cần thường xuyên sử dụng kẹp nhiệt độ để kiểm tra nhiệt độ của bé và theo dõi tình trạng sức khỏe.
Cách Chăm Sóc:
- Khi trẻ bị sốt cao kéo dài từ 2 ngày trở lên, mẹ nên nghi ngờ đến bệnh sốt xuất huyết và ngay lập tức đưa con đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị. Các bác sĩ sẽ hướng dẫn mẹ cách chăm sóc và theo dõi sức khỏe của bé.
- Mẹ có thể chăm sóc con tại nhà bằng cách sử dụng thuốc hạ sốt theo liều lượng đúng. Để bé được thoải mái, mẹ có thể lau mát cho bé bằng nước ấm để tránh nguy cơ sốt cao và co giật.
- Mẹ cần chú ý đảm bảo con uống đủ nước như nước lọc, nước cam, nước chanh, nước oresol.
- Cho bé ăn thức ăn nhẹ, dễ tiêu hóa, chia thành nhiều bữa trong ngày và đặt bé nghỉ ngơi.
- Tiếp tục đưa bé tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ.
- Hiện tại, chưa có vắc xin nào chống lại bệnh sốt xuất huyết. Do đó, mẹ cần duy trì vệ sinh nhà cửa, loại bỏ các khu vực dự trữ nước để ngăn muỗi sinh sống và giảm rủi ro mắc bệnh.
5. Cảnh Báo Viêm Phế Quản
Không khí khô hanh trong mùa thu thường làm cho trẻ dễ mắc ho, cúm, sốt... và nặng hơn, có thể dẫn đến các vấn đề như viêm phế quản rít, viêm phế quản co thắt, hoặc viêm phế quản hen.

Khi mắc viêm phế quản, trẻ thường bị ho, sổ mũi, sốt vừa hoặc cao. Trẻ sẽ ho nhiều hơn và gặp khó khăn khi thở, có thể nghe thấy tiếng rít khi thở.
Cách Chăm Sóc:
- Nếu trẻ vẫn đang được bú mẹ, hãy tiếp tục hỗ trợ con bú. Trong trường hợp trẻ không thể tự bú, mẹ có thể sử dụng máy hút sữa để thu sữa ra bình hoặc cốc, hoặc cung cấp sữa bổ sung nếu mẹ không có sữa.
- Bổ sung lượng nước đã mất do sốt cao, nôn mửa, hoặc tiêu chảy bằng cách cho trẻ uống nhiều nước hơn (đặc biệt là nước oresol).
- Tránh chườm ấm hoặc lạnh, và hạn chế việc tăng cường ôxy.
- Đảm bảo chế độ dinh dưỡng: các mẹ nên duy trì chế độ ăn bình thường cho trẻ (bú mẹ, sử dụng sữa bằng thìa cốc nếu trẻ không bú được, hoặc tăng cường chế độ ăn nếu trẻ đang ăn dặm…).
- Khi trẻ mắc viêm phế quản, bố mẹ không nên hút thuốc lá trong nhà, tránh đưa trẻ ra ngoài vì môi trường ô nhiễm có thể làm tăng nặng tình trạng bệnh.
- Để giúp bé thở thoải mái và bú tốt hơn, hãy làm sạch mũi bé bằng nước muối Nacl 0,9%.
- Khi bé có các dấu hiệu nặng như khó thở, bú kém, tái đi tái lại, có biến chứng, hãy đưa bé nhập viện để được điều trị.
- Để ngăn chặn sự tái phát bệnh, biện pháp tốt nhất là tránh con tiếp xúc với nguồn bệnh, đặc biệt khi ở trong môi trường đông người hoặc không khí ô nhiễm.
6. Rối Loạn Tiêu Hóa
Chắc chắn nhiều bà mẹ đã biết, virus chiếm ưu thế là nguyên nhân chính gây ra tình trạng tiêu chảy ở trẻ dưới 2 tuổi. Bệnh thường xuất hiện nhiều trong mùa thu đông.

Khi mắc tiêu chảy, bé thường phải đối mặt với các triệu chứng nôn mửa, sau khoảng 1-2 ngày, bắt đầu có hiện tượng đi ngoài kéo dài. Đồng thời, bé còn có thể phát ban, sốt, làm nhiều bậc cha mẹ nhầm lẫn với các bệnh như viêm đường hô hấp, viêm mũi họng.
Cách Chăm Sóc:
- Vì bé mất nước nhiều do tiêu chảy, mẹ cần bổ sung nước ngay khi phát hiện bé mắc bệnh này. Việc pha dung dịch bù nước đúng cách là quan trọng để giúp bé hồi phục nhanh chóng và giảm thiểu tình trạng sụt cân.
- Để bé không bị mất cân nặng, mẹ nên duy trì chế độ ăn thích hợp. Thức ăn nên có độ mềm và lỏng hơn bình thường, nhưng vẫn đảm bảo đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, béo, đạm, rau). Bé nên ăn nhiều bữa nhỏ, cách nhau khoảng 2 giờ.
Những Lưu Ý Để Phòng Tránh Tiêu Chảy Cho Bé:
Ăn thức ăn sạch sẽ và đã chín, tránh thức ăn nhanh đường. Luôn giữ tay sạch khi chăm sóc bé và khi cho bé ăn, tránh bé ngậm tay hoặc đồ chơi. Hạn chế việc sử dụng kháng sinh một cách cẩn thận...
Mong rằng với những thông tin hữu ích này, các bà mẹ sẽ có thêm kiến thức để chăm sóc bé một cách tốt nhất, giúp bé phục hồi sức khỏe nhanh chóng và duy trì tình trạng khỏe mạnh.
