Buzz
Sau khi xem livestream sự kiện Meta Connect tối qua theo giờ Việt Nam, mình nghĩ có vài lý do khiến Mark Zuckerberg giới thiệu cặp kính mang tên Orion, sản phẩm được phát triển từ dự án Nazare, mặc dù hiện tại vẫn chỉ là một phiên bản thử nghiệm trong phòng thí nghiệm của Meta.Thứ nhất, bất chấp những thành công trong nghiên cứu và ứng dụng của LLaMa, thế hệ mô hình ngôn ngữ AI mã nguồn mở mà Meta phát triển, họ vẫn muốn khai thác tiềm năng từ thị trường thiết bị thực tế tăng cường.
Có thể, với khả năng của mô hình AI, chúng ta đã có câu trả lời cho câu hỏi về những thiết bị “điện toán không gian” như Apple đã mô tả khi ra mắt Apple Vision Pro, có khả năng phục vụ nhu cầu công nghệ hàng ngày của mọi người, chứ không chỉ đơn thuần là biện pháp thay thế cho máy tính hay smartphone, thứ đã trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống của hàng tỷ người trong hơn 15 năm qua.
Và thứ hai, mình đoán rằng, Meta thực sự muốn giới thiệu những cải tiến về phần cứng, để tạo ra một thiết bị thực sự phù hợp thay thế cho smartphone trong cuộc sống hàng ngày, từ việc tìm kiếm thông tin, ghi lại hình ảnh bên ngoài, kết hợp với khả năng của Meta AI, nhằm tạo ra một sản phẩm công nghệ có kèm trợ lý ảo phục vụ người dùng.
Tuy nhiên, Apple lại không thuyết phục được người dùng về trải nghiệm và kích thước của Vision Pro, khiến nhiều người nghi ngờ rằng thiết bị này thực sự mô tả cách con người sẽ sống và làm việc với công nghệ trong tương lai. Còn vấn đề giá cả thì cũng không thể bỏ qua.
Chi phí để tiếp cận công nghệ chính là yếu tố thứ hai. Hiện tại, Meta Quest 3 đang được bán ở Việt Nam với giá hơn 12 triệu Đồng. Khả năng vận hành của nó cũng bị hạn chế, yêu cầu người dùng phải ngồi hoặc đứng yên để làm việc hoặc chơi game. Những trải nghiệm liên quan, từ mở ứng dụng cho đến chơi game thực tế ảo, vẫn khiến Quest 3 chỉ là một sản phẩm ngách, không thể thay thế màn hình máy tính, thiết bị PC hay smartphone.
Trong khi đó, Meta lại có một sản phẩm gây bất ngờ thành công: cặp kính chụp hình Ray-Ban Meta, hợp tác với Luxottica, thương hiệu kính mắt nổi tiếng toàn cầu.
Tại trung tâm cặp kính này là hệ thống hiển thị giúp đưa hình ảnh ảo vào mắt người đeo dưới dạng thực tế tăng cường. Hai tròng kính mà bạn thấy không phải là màn hình OLED trong suốt, mà thực chất, ở viền kính dày là nhiều phần cứng khác nhau, bao gồm máy chiếu hình ảnh công nghệ micro LED.
Để tối ưu hóa việc hiển thị, Meta chọn chất liệu Silicon Carbide thay vì nhựa hay thủy tinh. Những ưu điểm của chất liệu này như trọng lượng nhẹ, độ bền cao và chỉ số khúc xạ tốt, biến nó thành lựa chọn lý tưởng cho hiển thị dữ liệu. Như vậy, không cần màn hình phân giải cao như Apple Vision Pro và vẫn giữ kết nối với thế giới thực.
Cặp kính không phải là sản phẩm duy nhất mà Meta giới thiệu tại Connect 2024. Nếu chỉ có kính thì cũng không đủ, cần phải có thiết bị điều khiển. Đây là lúc công nghệ tương tác giữa con người và máy móc mà Meta phát triển, gọi là EMG, phát huy tác dụng.
Nghe có vẻ như khoa học viễn tưởng, EMG là viết tắt của electromyography. Năm 2022, Meta đã công bố công nghệ này tại sự kiện Connect, và đến năm 2024, kèm theo Orion là một chiếc vòng đeo tay. Vòng này có cảm biến để nhận diện sóng não gửi đến tay, mỗi cử động tay được não chỉ định sẽ tương ứng với một lệnh điều khiển.
Nhờ vậy, thay vì sử dụng cảm biến nhận diện cử động và vị trí tay như Apple Vision Pro, Meta Orion có khả năng điều khiển chính xác hơn, tay có thể đặt ở bất kỳ đâu mà không cần phải giơ lên trước kính. Hơn nữa, việc nhận diện sóng não cũng giúp ghi nhận cả những cử động nhỏ ở cổ tay, không chỉ giới hạn ở vị trí và cử động của ngón tay.
Người dùng sẽ cần đeo vòng EMG khi sử dụng Orion. Đồng thời, sẽ có một thiết bị trông giống như điều khiển từ xa của các món đồ chơi công nghệ, được Meta gọi là ‘puck’. Thiết bị này rất quan trọng vì toàn bộ phần cứng xử lý, từ CPU đến GPU, để nội dung hiển thị trên kính, đều nằm trong một thiết bị có kích thước gần bằng cục pin của Apple Vision Pro. Đặc biệt, thiết bị xử lý và cặp kính kết nối với nhau hoàn toàn không dây, tương tự như vòng EMG.
Gần như tất cả phóng viên công nghệ phương Tây đã may mắn trải nghiệm Meta Orion đều đồng tình rằng, với trọng lượng 100 gram, cặp kính này nặng và cồng kềnh hơn so với kính mát hay kính cận thông thường. Nhưng nó vẫn nhẹ hơn so với nhiều kính VR hay AR hiện có trên thị trường.
Khi kết hợp khả năng vận hành, từ gọi điện, tương tác đến giải trí với trợ lý ảo AI, tiềm năng của metaverse mà Zuckerberg đã đầu tư mạnh mẽ vài năm qua cùng công nghệ AI tạo sinh của LLaMa bắt đầu định hình trải nghiệm tương lai cho các thiết bị công nghệ. Demo nhận diện vật thể và hiển thị công thức chế biến món ăn nhờ Meta AI không phải là điều mới, Google đã trình diễn tính năng tương tự tại I/O 2024.
Thay vì chỉ trình bày qua video, Meta đã cung cấp phần cứng và phần mềm cho nhiều phóng viên công nghệ tự tay trải nghiệm. Điều này hoàn toàn dễ hiểu. Họ đã đầu tư hàng tỷ USD và thuê hàng trăm kỹ sư cho dự án Nazare. Apple đã bán Vision Pro rồi, nên dù muộn vẫn tốt hơn không, giờ là thời điểm lý tưởng để giới thiệu Orion, mặc dù sản phẩm vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm.
Vì vậy, công nghệ và phần cứng đã được Meta trình diễn thành công. Hiện tại, họ còn hai vấn đề cần giải quyết.
Thứ nhất là kích thước thiết bị. Dù xu hướng thời trang gần đây có nhiều mẫu gọng cồng kềnh, nhưng để biến Orion thành sản phẩm dành cho đại chúng, viền kính cần phải thu gọn đáng kể. Điều này đồng nghĩa với việc tất cả các linh kiện bên trong, từ cảm biến nhận diện mắt, máy chiếu micro LED, camera, loa, pin, phải được tối ưu hóa kích thước.
Thứ hai là cải thiện chất lượng và trải nghiệm sản phẩm. Điều này có nghĩa là máy chiếu micro LED cần có độ phân giải cao hơn, camera phải tốt hơn, v.v…
Cuối cùng, điều quan trọng hơn cả, cũng là điều đáng nói trong tiêu đề bài viết, đó là mức giá. Mình đã thấy thông tin cho rằng nếu Meta Orion được bán ra thị trường ngay bây giờ, người dùng sẽ phải trả không dưới 10 nghìn USD. Rõ ràng, con số này sẽ không giúp công nghệ điện toán không gian tiếp cận được một lượng khách hàng mới đông đảo. Do đó, bên cạnh việc thu nhỏ kích thước, Meta cần tìm cách giảm giá xuống mức tương đương với một chiếc smartphone cao cấp hoặc laptop cơ bản, tức khoảng 1000 USD, chỉ bằng 1/10 mức giá hiện tại để sản xuất Orion.
Đó sẽ là nhiệm vụ của Meta. Nhưng điều rõ ràng là, mặc dù không ồn ào như khi Apple giới thiệu Vision Pro tại WWDC năm ngoái, Meta đã thực hiện được điều mà Apple chưa làm hoặc chưa thể trình diễn công khai, đặc biệt trong lĩnh vực điện toán không gian và thực tế tăng cường.
