Buzz
Trong các nghề truyền thống của người Hoa tại Sóc Trăng, nghề chế tác kim hoàn đã tồn tại gần 130 năm. Miếu Kim Hoàn Sóc Trăng được xây dựng nhằm thể hiện sự tôn kính và gắn kết của người trong ngành chế tác vàng bạc, thu hút nhiều nghệ nhân đến cúng bái mỗi năm.
Thông tin về Miếu Kim Hoàn Sóc Trăng
1.1 Miếu Kim Hoàn Sóc Trăng đặt ở đâu?
Địa chỉ: Số 34 Lê Lợi, Phường 6, Thành phố Sóc Trăng
Trong thập kỷ cuối của thế kỷ 19, khi phong trào di dân của người Hoa đang phát triển mạnh mẽ nhất, họ đã mang theo nghề làm kim hoàn đến khám phá cơ hội mới tại Việt Nam. Ở Sóc Trăng, các thợ làm vàng người Hoa đã tập trung sinh sống ở các khu vực như Vĩnh Châu, Phú Lộc và Mỹ Xuyên, nhưng đông đúc nhất vẫn là khu trung tâm của thành phố. Ban đầu, hoạt động kinh doanh và truyền thụ nghề chỉ giới hạn trong cộng đồng người Hoa, nhưng sau đó đã mở rộng ra cả người Kinh và người Khmer có niềm đam mê với nghề chế tác kim hoàn.
Theo các tư liệu lưu trữ, Miếu Kim Hoàn Sóc Trăng được xây dựng vào khoảng năm 1890 bởi một nhóm thợ làm vàng người Hoa, nhằm tôn kính tổ tiên và tạo nơi để họ tụ họp. Đây được xem là một trong những ngôi miếu có niên đại sớm nhất ở Nam kỳ, trước cả Lệ Châu hội quán tại Sài Gòn.
Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng, có niên đại hơn 130 năm, là nơi tôn kính ông tổ nghề chế tác trang sức của người Hoa.
1.2 Những đối tượng được thờ cúng tại Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng
Trong cộng đồng người Hoa tại Sóc Trăng, nghề làm kim hoàn là một truyền thống gia đình được truyền từ cha sang con qua nhiều thế hệ. Do đó, bảo quản bí quyết của nghề cũng là việc bảo vệ đạo nhà. Họ chỉ chia sẻ kỹ thuật với những người trong gia đình hoặc những người họ tin tưởng và quý mến. Người truyền nghề không chỉ dạy kỹ thuật mà còn hỗ trợ học trò hiểu về nghề, đồng thời học trò phải tôn trọng thầy và làm lễ tang, cúng bái khi thầy mình qua đời.
Nhờ vào quy tắc này, các thợ kim hoàn tại đây đã hình thành một cộng đồng, cùng nhau xây dựng bàn thờ tổ nghề và tổ chức lễ giỗ Tổ. Trong khi Tổ nghề của người Việt ở Bắc Bộ, Trung Bộ và một số tỉnh miền Nam thường được thờ họ Cao, Trần, Huỳnh, thì tại Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng, người được thờ cúng bao gồm cả ông tổ người Việt lẫn người Hoa. Điều này cho thấy rằng văn hóa của người Hoa ở Sóc Trăng đã chịu ảnh hưởng từ văn hóa của người Việt và người Khmer, phản ánh qua sự kết hợp về tôn giáo và tín ngưỡng.
Hướng dẫn đến Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng
Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng nằm cách trung tâm thành phố chưa đầy 1km, bạn có thể dễ dàng đến thăm vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Từ Công viên 30/4, bạn đi trên đường Hai Bà Trưng theo hướng về Bảo tàng Khmer Sóc Trăng, sau cầu Quay, rẽ trái và đi thêm khoảng 200m là tới.
Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng nằm ở trung tâm thành phố, bạn có thể ghé thăm các điểm tham quan khác trong cùng một chuyến đi
Những điều đặc sắc tại Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng
3.1 Khám phá kiến trúc của Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng
Không giống với bất kì ngôi chùa ở Sóc Trăng nào, kiến trúc của Miếu Kim Hoàn là sự pha trộn độc đáo giữa tín ngưỡng Phật giáo và tôn thờ tổ nghề của người Hoa. Một điểm đáng chú ý là cổng tam quan, thường thấy trong kiến trúc chùa Phật Bắc tông. Cổng tam quan là cổng chính của Miếu Kim Hoàn, gồm hai cửa nhỏ bên hông và một cửa lớn ở giữa. Phần vách của cổng được xây bằng xi măng và gạch bông, hai bên có câu đối bằng tiếng Hoa nhắc nhở về công đức của ông Tổ truyền nghề. Phía trên cổng là mái lợp ngói âm dương, có tượng lưỡng long triều nhật và hai tấm hoành phi đề tên Miếu Kim Hoàn bằng tiếng Việt và tiếng Hoa.
So với Miếu Bà Thiên Hậu ở Vĩnh Châu , Miếu Kim Hoàn ở đây khiêm tốn hơn về diện tích và kiến trúc. Mặc dù vậy, bên trong Miếu Kim Hoàn vẫn đủ không gian cho việc thờ tự. Trước khu chánh điện, bạn sẽ thấy cặp Nghê, linh vật truyền thống được đặt ở hai bên. Bên trong sảnh là cánh cửa dẫn vào chính điện, được khảm hình hai thần Tần Thúc Bảo và Uất Trì Kính Đức. Hai bên tường là hình tượng Ngư hóa long được chạm khắc tinh xảo, sơn màu xanh vàng nổi bật.
Trong khu chánh điện, có 5 khánh thờ, ở trung tâm là bài vị “Tổ Sư lịch đại” cùng với Tả Ban và Hữu Ban ở hai bên. Ngoài ra, còn có 2 khánh thờ Tiên hiền, Hậu Hiền lần lượt được đặt bên trái và phải của bài vị Tổ Sư. Phía sau vách ngăn khánh thờ là bài vị của 150 người nghệ nhân kim hoàn đã có công xây dựng và đóng góp cho nghề.
Cổng tam quan của Miếu Kim Hoàn được sơn son thếp vàng nổi bật
Phía sau cổng tam quan được trang trí thêm các bức tranh Bát tiên tụ hội, đôi hạc trên cây tùng và mai lan cúc trúc
Đại sảnh của Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng được trang trí với các tượng linh thú, môn thần và hoa văn đặc trưng trong kiến trúc người Hoa
3.2 Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng là nơi liên kết của những người làm việc trong nghề vàng bạc
Vào những năm cuối của thế kỷ XX, nghề kim hoàn trở nên phổ biến với việc tích trữ vàng và bán lời nhờ chênh lệch giá. Sau những biến cố lịch sử, từ năm 1986 với phong trào Đổi mới, nghề kim hoàn và kinh doanh vàng bạc dần phục hồi. Từ đó, nhiều gia đình người Hoa đã cho con em họ tiếp tục học nghề thợ bạc. Chỉ riêng về gia công, có hơn 50 người thợ trên toàn thành phố.
Trong hơn một thế kỷ, nghề kim hoàn và tín ngưỡng thờ tổ đã cố vững trong các ngành nghề truyền thống của Sóc Trăng. Đặc biệt trong những năm gần đây, hội kim hoàn Sóc Trăng đã thu hút nguồn ngân sách để tổ chức ngày giỗ Tổ và thúc đẩy hoạt động thiện nguyện giúp đỡ người dân gặp khó khăn.
3.3 Ngày giỗ Tổ truyền thống tại Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng
Ngày giỗ Tổ tại Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng diễn ra vào ngày 11/2 âm lịch hàng năm, thu hút nhiều nghệ nhân, thợ bạc và chủ tiệm vàng từ khắp nơi tề tựu về tham dự. Theo truyền thống, lễ giỗ bắt đầu từ 14 đến 15 giờ tại sảnh trước miếu, gọi là lễ Chấp minh hay Tiên thường để thỉnh Tổ về dự lễ. Vào trưa ngày 12/2 âm lịch là lễ chính giỗ và cúng tế Tiên hiền, Hậu hiền.
Mặc dù Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng không được trang hoàng xa xỉ, nhưng nó vẫn giữ được nét truyền thống của một ngôi đình làng Nam Bộ. Tổ nghề trong miếu được coi như là một vị Thành Hoàng của làng nghề kim hoàn Nam Bộ nói chung và Sóc Trăng nói riêng. Miếu Kim Hoàn ở Sóc Trăng đã trở thành biểu tượng quan trọng với những người làm việc trong nghề chế tác trang sức ở địa phương và cả Nam Bộ. Ghé thăm miếu và tìm hiểu về nghề kim hoàn truyền thống, chắc chắn sẽ là một trải nghiệm thú vị trong hành trình du lịch của bạn tại Sóc Trăng.
Nhu Nguyen
Nguồn: Tổng hợp
