
Milan Kundera được sinh ra trong một gia đình trí thức trung lưu, cha của ông là Ludvik Kundera (1891-1971). Ludvik Kundera là học trò của nhà soạn nhạc Séc Leoš Janáček, là hiệu trưởng Học viện Âm nhạc Janáček tại Brno từ năm 1948 đến 1961.
Trải nghiệm của việc lưu vong
Kundera tốt nghiệp trung học tại Brno vào năm 1948. Sau đó, ông theo học văn học và mỹ học tại khoa Nghệ thuật của Đại học Karlova ở Praha, nhưng chỉ sau hai học kỳ, ông chuyển sang học Điện ảnh tại Học viện Nghệ thuật biểu diễn Praha. Ban đầu, ông đăng ký học đạo diễn và viết kịch. Năm 1950, ông bị buộc phải dừng lại với lý do chính trị.
Sau khi hoàn thành học vấn vào năm 1952, Kundera được giao làm giảng viên văn học thế giới tại khoa Điện ảnh. Tuy nhiên, trong một chuyến sang Pháp để giảng dạy, Kundera bị tước quốc tịch Tiệp Khắc và buộc phải lưu vong từ năm 1975.
Do lý do đó, tất cả các tác phẩm của Kundera đều mang trong mình cảm giác nặng nề về sự lưu vong, với những chuyến hành trình dài, rời đi và trở lại. Trong Đời nhẹ khôn kham, là hành trình của Tomas và Tezera; với Sự bất tử, là cuộc hành trình của Agnés và Rubens; Điệu valse giã từ bắt đầu hành trình của Jakub; và Vô tri là cuộc trở về bi kịch của Irena và Josef... Mỗi cuộc đời của các nhân vật đều ghi dấu cho một giai đoạn trong cuộc đời mà nhà văn trải qua. Điều này cũng là một đặc điểm độc đáo trong những tác phẩm của Kundera.
Viết về những cuộc sống lưu vong, Kundera không chỉ miêu tả về cuộc sống của mình; mà đối với ông, cuộc sống lưu vong là biểu tượng cho thân phận con người hiện đại nhất. Bởi những người lưu vong là kết quả của những biến động lịch sử, xã hội, họ phải đối mặt với nhiều khó khăn, là minh chứng cho sự bất ổn trong xã hội.
L.A TimesĐời là một lễ hội không ý nghĩa
Trong tác phẩm của mình, Kundera đã nghiên cứu sâu về bản chất của cá nhân trong thế giới hiện đại. Mỗi tác phẩm của ông khám phá những khía cạnh mới của sự tồi tệ, mang lại một cái nhìn mới về cuộc sống.
Sự bất tử thể hiện cuộc sống của con người trong thời đại công nghiệp khi máy ảnh của paparazi thay thế con mắt của Chúa. Thay vì che chở và bảo vệ, con người bây giờ bị phơi bày dưới ống kính của máy ảnh.
Trong Đời nhẹ khôn kham, sự mất cá nhân không phải là do công nghệ mà do sự can thiệp của Nhà nước. Jan Prochazka và giáo sư Vaclav Cerny chơi thân với nhau, nhưng họ không ngờ rằng mọi cuộc trò chuyện đều được ghi âm bí mật. Vào những năm 1970, cảnh sát đã sử dụng những cuộc trò chuyện ấy để làm mất uy tín của Prochazka.
Cá nhân và công cộng là hai thế giới khác biệt nhưng lại bị kết hợp lại với nhau. Kundera nhận xét về việc tiết lộ cuộc sống riêng tư của người khác: “Khi việc này trở nên phổ biến và chấp nhận, chúng ta đang tiến vào thế giới mà sự sống còn sót lại hay biến mất của cá nhân là điều quan trọng nhất”.
Cá nhân ngày càng bị làm mất đi, và con người đang tìm kiếm cái tôi của mình. Nhưng việc này ngày càng trở nên khó khăn.
Cho đến tiểu thuyết mới nhất, Kundera đã viết về cuộc sống nhẹ nhàng như một lễ hội của sự vô nghĩa, nơi con người mang theo những nỗi niềm riêng, nhưng không còn đau thương, đắng cay.
Bao nhiêu nỗi lo âu, những vấn đề phức tạp lại trở nên nhẹ nhàng, hóm hỉnh khi được diễn đạt bằng ngôn từ tinh tế. Trong cuốn tiểu thuyết này, lần đầu tiên đọc giả có thể thấy một nụ cười nhẹ nhõm của Kun. Dường như, sau tất cả, Kun đã nhận ra một cái nhìn rộng lượng và tha thứ hơn đối với nhân vật và cũng với chính bản thân mình sau khi đã có cái nhìn sâu sắc về cuộc sống.

Cấu trúc tiểu thuyết như một bản giao hưởng
Ông đã áp dụng lý thuyết âm nhạc vào cấu trúc tiểu thuyết, tạo ra một vẻ đẹp độc đáo cho các tác phẩm của mình. Trong cuốn Nghệ thuật tiểu thuyết, Kundera tiết lộ ý định sáng tạo của mình như sau: “Tôi muốn làm cho việc chia cuốn tiểu thuyết thành các phần, các phần thành các chương, các chương thành các đoạn trở nên rõ ràng, sáng sủa hơn”.
Áp dụng lý thuyết âm nhạc vào việc xây dựng tiểu thuyết, Kundera không chỉ muốn cách mạng hóa trong việc cấu trúc tác phẩm mà còn muốn thể hiện những chủ đề lớn trong nội dung. Đó có thể là các thời kỳ lịch sử khác nhau, các tính cách hoặc các tư tưởng khác nhau... nhịp độ, tiết tấu cũng đóng góp vào việc thể hiện tình huống, sự kiện hoặc mô tả biến động về không gian thời gian.
Do đó, khi đọc tiểu thuyết của Kundera, chúng ta sẽ thấy sự độc lập giữa các phần, các chương và thậm chí giữa các phần mà không có mối liên kết cụ thể nào. Việc đọc hết tác phẩm giống như việc nghe hết một bản giao hưởng để nắm bắt được toàn bộ thông điệp mà tác giả muốn truyền đạt.
Phong Linh
Theo Zing
