
Câu 1
Đọc đoạn văn Bầu trời mùa thu (Tiếng Việt 5, tập một, trang 87 - 88), ghi vào bảng dưới đây các từ tả bầu trời trong đoạn văn theo các yêu cầu sau :
Bầu trời mùa thu
Cùng các em nhỏ, tôi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu. Tôi nói với chúng nó :
- Nhìn lên bầu trời đi. Mùa hè, nó rất nóng và cháy bỏng như ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ phù hợp để mô tả nó.
Các em nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói :
- Bầu trời xanh như mặt nước uể oải trong ao.
- Tại sao mặt nước lại uể oải? - Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước đùa giỡn cùng những dòng sóng. Mùa thu, nó mệt mỏi và nghỉ ngơi với màu xanh nhạt. Nó thực sự mệt mỏi!
Các em khác tiếp tục nói :
- Bầu trời được làm sạch sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh như màu xanh của biển.
Cô bé Va-li-a nhỏ bé đứng im lặng một chỗ. Tôi hỏi:
- Và còn Va-li-a, tại sao em im lặng thế ?
- Em muốn diễn đạt bằng từ ngữ của riêng mình.
- Em đã tìm ra từ ngữ chưa ?
- Bầu trời êm đềm - Va-li-a nhẹ nhàng nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn miêu tả về bầu trời bằng từ của chính mình :
- Bầu trời u uất. Những đám mây xám từ phía bắc trôi đi.
- Bầu trời sâu lắng. Nó nhớ đến tiếng hót của đàn chim sơn ca.
- Bầu trời gần gũi với mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có đàn chim én bay lượn. Còn bây giờ không có chim én nữa, nên bầu trời như cúi xuống lắng nghe, tìm kiếm chim én đang ẩn mình nơi đâu, có phải trong bụi cây không.
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI
(Dịch bởi Mạnh Hưởng)
- Các từ diễn tả sự so sánh.
- Các từ diễn tả sự nhân hoá.
- Các từ khác.
Phương pháp giải:
- So sánh là việc đối chiếu giữa sự vật này với sự vật khác có điểm tương đồng. Một số từ thường được dùng để so sánh bao gồm: như, tựa, giống như,...
- Nhân hoá là việc ám chỉ hoặc mô tả các cây cối, đồ vật, hoặc loài vật bằng các từ ngữ thường được sử dụng để ám chỉ con người.
- Hãy đọc lại bài.
Lời giải chi tiết:
- Các từ diễn tả sự so sánh : Xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao
- Các từ diễn tả sự nhân hoá : Được rửa mặt sau cơn mưa, dịu dàng; buồn bã; trầm ngâm nhớ tiếng hát của bầy chim sơn ca; ghé sát mặt đất; cúi xuống lắng nghe; tìm xem chim én đang ở trong bụi cây hay ở nơi nào.
- Các từ khác : Rất nóng và cháy lên những tia sáng của ngọn lửa; xanh biếc; cao hơn.
Đoạn văn tả cảnh quê em:
Viết một đoạn văn khoảng 5 câu miêu tả một cảnh đẹp của quê em hoặc nơi em ở, dựa theo cách sử dụng từ ngữ trong mẩu chuyện đã nêu trên.
Phương pháp giải:
Em thực hiện theo yêu cầu của đề bài.
Lời giải chi tiết:
* Bài tham khảo 1:
Mặt trời đã nhúm mình. Những đám mây trắng bồng bềnh trên bầu trời xanh biếc như được in dấu trên mặt hồ phẳng lặng. Những hàng cây bên bờ hồ im lặng, nhưng sâu lắng, phản chiếu trên mặt nước. Có những đàn chim bất ngờ bay qua, kêu ríu rít như muốn làm xao lấn không khí yên bình. Gió cảm thấy bất ngờ, hòa mình vào tiếng chim, làm lay động những cành cây, làm sóng nhỏ nhẹ lượn lờ dưới ánh nắng mặt trời.
* Bài tham khảo 2:
Mặt trời, sau một ngày làm việc nỗ lực, đã dần chìm xuống. Ánh sáng không còn đậm đà như ban đầu. Không khí trở nên dịu nhẹ, tia nắng chạm nhẹ vào bầu trời như muốn xuyên thủng những đám mây trắng mịn. Dưới ánh hoàng hôn, nhiều đàn chim bắt đầu quay về tổ, những chú cò trắng muốn tỏa sáng với bộ lông mịn màng dưới ánh vàng ấm áp của hoàng hôn. Tia nắng chiều nhẹ nhàng như một bức tranh màu hồng tươi, làm thêm phần lung linh cho khung cảnh.
