Mới đây, một nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tăng lượng CO2 trong không khí sẽ làm giảm chất lượng dinh dưỡng của hạt gạo, gây ra nguy cơ ảnh hưởng đến hàng tỷ người.

“Khí CO2 có thể làm cho cây trồng phát triển mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cải thiện chất lượng dinh dưỡng của chúng”, nhà nghiên cứu lưu ý.

Mức độ thải CO2 ra môi trường không chỉ gây ảnh hưởng đến sự nóng lên của Trái Đất, mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống lương thực toàn cầu. Nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng việc tăng CO2 trong không khí sẽ làm giảm lượng dinh dưỡng trong một số loại cây trồng.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, cây lúa tiếp xúc với khí CO2 sẽ chứa ít protein, sắt, kẽm và vitamin B hơn. Mức CO2 sử dụng trong thí nghiệm tương đương với mức ô nhiễm dự kiến sẽ xuất hiện vào cuối thế kỷ này.

Hiện nay, hàng triệu người phải đối mặt với tình trạng thiếu dinh dưỡng, và việc giảm chất lượng dinh dưỡng của lúa sẽ làm tình hình trở nên tồi tệ hơn nhiều.

Lewis Ziska, một trong những tác giả của nghiên cứu, nhấn mạnh: “Gạo chiếm vai trò quan trọng trong khẩu phần của khoảng hai tỷ người, tức là 50% nguồn dinh dưỡng hàng ngày của những cộng đồng thiếu thốn nhất. Nếu chất lượng dinh dưỡng của gạo giảm, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng”.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong những nghiên cứu trước đó, sự chú ý thường được đặt vào phương pháp trồng trọt trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, giáo sư Ziska đã khẳng định rằng yếu tố dinh dưỡng trong hạt gạo cũng không kém phần quan trọng.

Trong thử nghiệm, nhóm nghiên cứu đã tiếp xúc cánh đồng lúa ở Trung Quốc và Nhật Bản với mức carbon dioxide cao hơn bình thường, mức CO2 mà theo khoa học sẽ xuất hiện vào cuối thế kỷ này. Kết quả đáng chú ý đã xuất hiện: hầu hết các mẫu lúa từ 18 địa điểm thử nghiệm đều cho thấy lượng protein, kẽm và sắt thấp hơn đáng kể so với gạo hiện nay.

Họ cũng phát hiện ra rằng lượng vitamin B1, B2, B5 và B6 giảm đáng kể. Tuy nhiên, gạo được 'hít thở' trong môi trường nhiều CO2 lại chứa nhiều vitamin E hơn.

Tóm lại, với cư dân ở các nước phụ thuộc nhiều vào cây lúa là nguồn dinh dưỡng chính, họ sẽ sớm phải tìm đến nguồn dinh dưỡng thay thế nếu tình trạng xả CO2 vẫn tiếp tục. Điều này sẽ là một thách thức lớn đối với cư dân của các nước nghèo và đang phát triển.

Không chỉ cây lúa phải 'chịu trận'

Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng mọi dạng sống trên Trái Đất sẽ chịu ảnh hưởng từ sự gia tăng CO2 trong không khí. Tuy nhiên, vẫn chưa có đủ dữ liệu nghiên cứu để nhìn rõ hơn về ảnh hưởng của chất lượng không khí lên các loài có ít nguồn dinh dưỡng, ví dụ như loài ong.

Một báo cáo được công bố năm ngoái cũng cảnh báo rằng các khu vực trồng lúa mì, một loại ngũ cốc quan trọng khác trong ngành nông nghiệp, sẽ giảm năng suất khi Trái Đất nóng lên. Lúa mì và các loại cây lúa khác khác nhau ở điểm này: năng suất lúa mì bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, trong khi các cây lúa chịu tác động trực tiếp từ lượng CO2 trong không khí.

Trong quá trình quang hợp, cây xanh hút CO2 và tỏa ra O2; khi lượng CO2 trong không khí tăng lên, cây cũng sẽ tự động hấp thụ thêm CO2 mà không cần bất kỳ cơ chế hạn chế nào khác. Thành phần hóa học trong cây lúa thay đổi, làm thay đổi chất lượng dinh dưỡng do ảnh hưởng của các hợp chất chứa carbon dioxide.

“Carbon dioxide giúp thực vật trở nên mạnh mẽ hơn. Nhưng điều này không có nghĩa là chất lượng của chúng được cải thiện”, nhà sinh lý học Ziska nói.

Các nhà khoa học hy vọng có thể tiến hành thêm nhiều thí nghiệm, nhằm xác định nguyên nhân của việc CO2 làm thay đổi chất lượng dinh dưỡng trong thực vật. Có nhiều khả năng, CO2 làm cho cây phát triển quá nhanh và không kịp hấp thụ đủ dinh dưỡng. Giáo sư Ziska lo ngại rằng chất lượng không khí sẽ ảnh hưởng đến cả những loại ngũ cốc thiết yếu khác như khoai tây.

Trong khi chờ đợi khoa học tìm ra câu trả lời, giải pháp tạm thời lại đơn giản mà hiệu quả: giảm lượng khí thải để bảo vệ chất lượng dinh dưỡng của nguồn lương thực. Trái Đất là nơi duy nhất trồng lúa, chúng ta không thể tìm thấy thứ “viên ngọc” này ở hành tinh khác.

Tham khảo trên Business Insider