Buzz
Nhiều làng nghề dệt truyền thống tại Việt Nam và các quốc gia trong khu vực ASEAN đang bắt đầu biến mất và mất đi bản sắc.
Trình diễn nghệ dệt truyền thống của các dân tộc tại hội thảo Trưng bày và trình diễn nghệ dệt truyền thống ASEAN. Tại hội thảo “Trưng bày và trình diễn nghề dệt truyền thống ASEAN lần thứ 4” diễn ra vào ngày 17-3 tại Thái Nguyên, các chuyên gia cho rằng, cần phải tận dụng những điểm mạnh, hạn chế những tác động tiêu cực từ sự chuyển đổi kinh tế và phát triển du lịch để vẫn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương và tộc người. Trong quá trình nghiên cứu về nghề dệt thổ cẩm truyền thống của các dân tộc ở Mai Châu (Hòa Bình), nhà nghiên cứu Trần Thị Mai Lan từ Viện Dân tộc học Việt Nam cho biết: Người Thái Mai Châu đã chuyển từ việc sử dụng sợi dệt công nghiệp thay thế cho sợi dệt truyền thống bằng vải bông tự chế biến. Phương pháp nhuộm truyền thống từ tự nhiên đã được thay thế bằng phương pháp nhuộm công nghiệp. Mẫu hoa văn trên những tấm vải đã được cải tiến để phù hợp với việc sản xuất những sản phẩm mới… Sự thay đổi này nhằm mục đích tăng cao năng suất lao động, rút ngắn quy trình lao động thủ công và thuận tiện cho việc tiêu thụ sản phẩm.
Nghề dệt mang trong mình những giá trị văn hóa đặc sắc của từng dân tộc.
Tuy nhiên, những sáng tạo và đổi mới trong quá trình sản xuất để đáp ứng thị trường đã đặt ra những thách thức lớn đối với những giá trị văn hóa truyền thống liên quan đến nghề dệt thủ công. Ý nghĩa văn hóa của nghề dệt may trong cuộc sống của người Thái Mai Châu giờ đây không còn sâu sắc như trước. Ông Barooah Neera, Khoa Dệt may và Công nghệ thời trang, Trường ĐH Mumbai (Ấn Độ) chia sẻ: Nghề dệt may và các kỹ thuật dệt khác nhau đã trải qua những biến động lớn qua từng thời kỳ khác nhau. Sự cạnh tranh gay gắt từ sản phẩm nhập khẩu giá rẻ là mối đe dọa cho sự tồn tại của nghề truyền thống này. Điều này dẫn đến sự suy giảm trong sản xuất, cũng như sử dụng các mẫu thiết kế và họa tiết truyền thống.
Nghề dệt đang đối mặt với thách thức làm thế nào để giữ vững nét văn hóa cổ điển và đồng thời tạo ra thu nhập ổn định cho những người theo đuổi nghề này.
Trước thực trạng này, Thạc sĩ Bùi Minh Thuận từ Đại học Vinh cho rằng: Khôi phục và phát triển nghề, làng nghề truyền thống cần phải giải quyết đồng thời vấn đề tăng trưởng kinh tế kết hợp với bảo tồn và thúc đẩy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng. Sản phẩm phải phù hợp với lối sống xã hội hiện nay, sản xuất phải đáp ứng thị trường tiêu thụ, và cần có chính sách hỗ trợ kết hợp với quảng bá sản phẩm, thương hiệu, và liên kết làng nghề với những địa danh, địa điểm văn hóa du lịch. Sản phẩm dệt thổ cẩm truyền thống không chỉ giới hạn ở thị trường địa phương mà còn mở rộng ra các vùng miền trên cả nước, thậm chí cần mở rộng ra thị trường quốc tế.
Tại Việt Nam, nghề dệt truyền thống vẫn tồn tại và đang phát triển mạnh mẽ ở một số dân tộc thiểu số.
Từ các đánh giá và phân tích về nghề dệt may ở Việt Nam từ quá khứ đến hiện đại, PGS, TS Lê Ngọc Thắng bày tỏ niềm tin: Trong xã hội ngày nay, nghề dệt may sẽ tiếp tục phát triển và mở ra những ngành nghề khác (công nghiệp thời trang, thẩm mỹ công nghiệp...) với sự đa dạng về chất liệu, kỹ thuật, và mỹ thuật. Tuy nhiên, tính sáng tạo của nghề dệt may truyền thống - sản phẩm của văn minh tiền công nghiệp của từng tộc người, quốc gia, và khu vực trên thế giới vẫn là một kho tài kỹ thuật và nghệ thuật quý báu, là nguồn lực không thể thiếu để hướng tới tương lai. Bất kỳ sự phủ định nào đối với những giá trị truyền thống của nghề dệt may sẽ dẫn đến sự phát triển mất hướng, méo mó trong tư duy và lối sống của một xã hội tiêu dùng với mức độ văn hóa và giá trị nhân bản thấp.
Theo Báo Hải Quan
Đăng bởi: Sơn Nguyễn
Từ khoá: Lo lắng về nghề dệt truyền thống Đông Nam Á
