Bài văn: Mỗi nhà thơ tái hiện vẻ đẹp của những đoàn quân ra trận theo cách riêng. Cảm nhận về đoạn thơ trong bài Tây Tiến và Việt Bắc
2 mẫu viết cảm nhận về cách miêu tả vẻ đẹp của đoàn quân ra trận trong hai bài thơ Tây Tiến và Việt Bắc
Mẹo Bí quyết viết cảm nhận về một tác phẩm thơ, văn xuất sắc, đúng cấu trúc
Bài mẫu số 1: Mỗi nhà thơ cách tổ chức thể hiện vẻ đẹp của đoàn quân ra trận theo phong cách riêng. Cảm nhận về đoạn thơ trong bài Tây Tiến và Việt Bắc
1. TÓM TẮT TỔNG QUAN:
- Giới thiệu về Quang Dũng, Tố Hữu và hai tác phẩm:
+ Quang Dũng là một trong những nhà thơ nổi tiếng về thơ ca kháng chiến chống Pháp, có tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn, đầy sức sống, với tình yêu sâu nặng đối với dân tộc. Bài thơ 'Tây Tiến' của ông, viết vào năm 1948 tại Phù Lưu Chanh, là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất, tiêu biểu nhất của ông.
+ Tố Hữu, một nhà thơ lớn của dân tộc, theo đuổi thơ ca cách mạng, thể hiện rõ tư tưởng và lòng yêu nước. 'Việt Bắc' là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông, vừa là một bản tình ca về tình cảm cách mạng, vừa là một hùng ca về cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc Việt Nam.
2. PHẦN CẢM NHẬN:
a. ĐOẠN THƠ TRONG BÀI THƠ 'TÂY TIẾN'
* Sự hùng vĩ và đau thương trong hình ảnh của đoàn quân Tây Tiến khi ra trận:
Tây Tiến quân binh không đứa nào mang tóc
Đoàn quân màu xanh rêu, mạnh mẽ và oai vệ
- Tâm trạng bi thương của lính Tây Tiến hiện lên qua hình ảnh của họ, mảnh đời ốm yếu, tiều tụy, đầu trọc, da xanh như lá cây.
+ Nguyên nhân khiến cho lính Tây Tiến đầu trọc và da xanh chính là vì những ngày tháng gian khổ, bơ vơ, thiếu thốn trong hành trình chiến đấu với nỗi đói khát, với những trận sốt rét nghiệt ngã.
+ Sự đau thương từ những cơn sốt rét ấy không chỉ được thể hiện trong thơ của Quang Dũng mà còn là hình ảnh chung của thơ ca kháng chiến chống Pháp.
- Tính cách hào hoa, hùng dũng:
+ Sự tương phản giữa hình dáng ốm yếu và bản năng mạnh mẽ bên trong tạo nên sức mạnh phi thường của lính. 'Không mọc tóc' là cách diễn đạt thô thiển nhưng cũng rất lính, thể hiện tinh thần hồn nhiên, vui vẻ giữa những khó khăn của cuộc đời.
+ Sử dụng từ ngữ Hán Việt 'đoàn binh' thay vì 'đoàn quân' đã làm nổi bật tính cách hùng mạnh, oai vệ. Ba từ 'dữ oai hùm' tạo nên hình ảnh về sự oai vệ, mạnh mẽ, như chúa sơn lâm, làm chủ mọi khó khăn, thách thức, tỏ ra vĩ đại giữa rừng núi.
+ 'Mắt trừng' là biểu hiện của sự dữ dằn, căm thù, quyết đoán, gây ám ảnh cho kẻ thù.
*Họ cũng là những chàng trai lãng mạn, hào hoa của Hà Nội:
Mắt trừng tràn ngập những ước mơ về quê hương,
Đêm đêm Hà Nội hiện lên trong giấc mơ thơm ngát.
- 'Mắt trừng tràn ngập những ước mơ về quê hương' thể hiện tâm trạng hoài niệm, nhớ nhà, nhớ đến một Hà Nội yêu dấu, hiện lên trong những giấc mơ thơm ngát.
Trong lòng người lính Tây Tiến không chỉ có vũ khí mà còn chứa đựng những kỷ niệm ngọt ngào về Hà Nội: những con phố quen thuộc, những trường học xưa cũ, và đặc biệt là những kỷ niệm về những người bạn gái diễm lệ của Hà Thành. Đó là nguồn động viên mạnh mẽ giúp họ kiên định, sẵn lòng hy sinh vì Tổ quốc dù gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn.
Vẻ đẹp của đoàn quân ra trận trong hai bài thơ Tây Tiến và Việt Bắc
b. ĐOẠN THƠ TRONG BÀI THƠ 'VIỆT BẮC'
*Sự hùng vĩ của đoàn quân hiện hữu trong bài thơ:
'Cùng những con đường Việt Bắc của chúng ta
Mỗi đêm vang vọng như lòng đất rung
Quân lính bước đi kiên cường, không ngừng, không nghỉ'
- Cụm từ 'vang vọng', 'kiên cường', và hình ảnh so sánh '...như lòng đất rung' không chỉ thể hiện sự đông đảo và mạnh mẽ của đoàn quân, mà còn gợi lên tinh thần chiến đấu, sự kiên trì, không ngừng nghỉ của họ. Mỗi bước đi của đoàn quân mang theo lòng yêu nước và lí tưởng cách mạng, sự khao khát chiến thắng quân thù.
*Vẻ đẹp nguyên thủy:
'Ánh sao sáng đầu súng kề bên chiếc nón'
Hình ảnh ánh sao trên đầu súng của lính, hay ánh sáng từ ngôi sao trên chiếc mũ nan, là ánh sáng của lí tưởng cách mạng chiếu sáng cho họ trong mỗi đêm dài. Họ là những con người mang trong mình lí tưởng cao đẹp, sẵn lòng hy sinh cho sự nghiệp chung. Đoạn thơ này gợi lên hình ảnh 'Đầu súng trăng treo' trong thơ Chính Hữu.
c. SO SÁNH HAI ĐOẠN THƠ:
- Điểm tương đồng: Cả hai miêu tả người lính với vẻ đẹp hùng vĩ và lãng mạn, bay bổng.
- Điểm khác biệt:
+ Trong 'Tây Tiến', vẻ đẹp của người lính phản ánh sự bi thương.
+ Trong 'Việt Bắc', Tố Hữu gắn kết vẻ đẹp lãng mạn của người lính với hiện thực.
- Cả hai tác giả đều lấy cảm hứng từ trải nghiệm thực tế của chiến trường, nhưng thơ của Quang Dũng lãng mạn và bay bổng hơn với bản tính hào hoa của người Hà Thành, trong khi thơ của Tố Hữu mang nét trữ tình chính trị, luôn đặt niềm tin vào cách mạng.
3. ĐÁNH GIÁ CHUNG:
- Bên cạnh những điểm tương đồng, hai đoạn thơ còn thể hiện sự độc đáo và tài năng riêng của hai nhà thơ.
Khẳng định vị trí quan trọng của hai tác giả trong văn học và lòng độc giả.
Chúng tôi đã gợi ý cách làm bài Cùng tái hiện vẻ đẹp của những đoàn quân ra trận mỗi nhà thơ lại có cách khám phá riêng. Cảm nhận về đoạn thơ trong bài Tây Tiến và Việt Bắc. Để chuẩn bị cho bài học và kiểm tra, hãy tham khảo phần Cảm nhận về khổ 10 trong bài Việt Bắc cũng như Cảm nhận 10 câu đầu bài thơ Việt Bắc để hiểu sâu hơn về nội dung này.
Bài mẫu số 2: Cùng hiện lên vẻ đẹp của những đoàn quân ra trận, mỗi nhà thơ lại khám phá thể hiện riêng. Cảm nhận về đoạn thơ trong bài Tây Tiến và Việt Bắc
1. GIỚI THIỆU CHUNG
- Quang Dũng là biểu tượng của thơ ca trong cuộc kháng chiến chống Pháp, với tâm hồn lãng mạn, hào hoa, tràn ngập mộng mơ. Trong cuộc đời nghệ sĩ tài hoa này, những năm tháng chiến đấu ở đoàn quân Tây Tiến là khoảng thời gian đặc biệt. Bài thơ 'Tây Tiến' tái hiện bao kí ức sâu sắc, vẻ đẹp hùng vĩ của miền Tây tổ quốc.
- Tố Hữu là biểu tượng của thơ cách mạng Việt Nam. Thơ của Tố Hữu đồng hành với cách mạng Việt Nam. 'Việt Bắc' là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của ông, gợi lại những kỷ niệm sâu sắc về mối liên kết chặt chẽ giữa Việt Bắc và Cách mạng.
- Hãy tả về vẻ đẹp oai hùng của những đoàn quân ra trận trong cuộc kháng chiến chống Pháp, như trong hai bài thơ 'Tây Tiến' và 'Việt Bắc', mỗi nhà thơ đều có cách khám phá và thể hiện riêng.
2. PHÂN TÍCH
I. Cảm nhận về đoạn trích trong bài thơ 'Tây Tiến'
* Hãy miêu tả về vẻ đẹp bi thương và hùng vĩ của đoàn quân Tây Tiến trên đường hành quân:
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
- Sự bi thương hiện lên từ ngoại hình ốm yếu, tiều tụy của người lính: đầu trọc, nước da xanh như lá do sốt rét, thiếu thốn, gian khổ.
+ Hình ảnh đáng thương, tiều tụy của những người lính Tây Tiến là kết quả của những trận sốt sét trong chuỗi ngày hành quân vất vả, luôn trong tình trạng đói, khát và thiếu thốn.
+ Sự bi thương của đoàn quân Tây Tiến, những cơn sốt rét rừng trong thơ Quang Dũng cũng là biểu tượng cho hình ảnh đau thương về những đoàn quân của ta trong kháng chiến chống Pháp nói chung.
+ Liên hệ: Thơ ca thời kỳ kháng chiến thường nói về căn bệnh sốt rét hiểm nghèo.
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp:
Anh và tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt rét khiến người run rẩy mồ hôi tuôn trào
(Đồng chí - Chính Hữu)
Những giọt mồ hôi nhỏ chảy
Trên khuôn mặt anh vàng ươm
Anh lính quân vệ yêu dấu
Lòng ta rung động trước hình ảnh ấy
(Cá nước - Tố Hữu).
Và trong cuộc kháng chiến chống Mĩ sau này:
Nơi tên lửa hòa quyện cùng áo trận
Cơn sốt rừng lan tỏa khắp tuổi trẻ
(Đồng chí Cá Nước - Tố Hữu).
- Trong hình ảnh của đoàn quân Tây Tiến, người lính không chỉ thể hiện vẻ bi thương mà còn phản ánh sự hào hùng, khí phách. Thông qua sự tương phản giữa ngoại hình yếu đuối và tinh thần mạnh mẽ bên trong, họ tỏ ra mạnh mẽ và đầy oai vệ.
Cảm nhận về hình ảnh đoàn quân ra trận trong Tây Tiến và Việt Bắc
* Hình ảnh những chàng trai Hà Nội lãng mạn, hào hoa:
Mắt trừng nhìn xa xăm qua biên giới
Đêm đẹp Hà Nội dáng kiều thơm
- 'Ánh mắt sắc bén, đầy căm hận, mạnh mẽ, quyết đoán làm kẻ thù khiếp sợ. Sự căm thù mạnh mẽ đối với kẻ thù càng làm tăng thêm ý chí chiến đấu của những người lính Tây Tiền.
- Đôi mắt ấy cũng là những ánh nhìn của những chàng trai Hà Nội, nhớ về quê hương, về giấc mơ với hình bóng một 'người con gái dịu dàng'.
- Mơ mộng gửi về hai bên của bầu trời: biên giới và Hà Nội.
- Liên kết: Thơ chiến tranh chống Pháp cũng nói về người lính với nỗi nhớ:
+ Nguyễn Đình Thi rạo rực với nhịp đập con tim:
Những đêm dài hành quân mệt mỏi
Đột nhiên nhớ về ánh mắt người yêu
+ Chính Hữu: 'Nhớ giếng nước gốc đa người ra lính'
+ Hồng Nguyên thì xúc động, bồi hồi trong lòng:
'Ba năm rồi, quay lại mái lều tranh cũ
Cày đất màu đỏ
Âm thanh của mõ trường
Nhìn người vợ trẻ
Bên bếp gạo nấu canh khuya
Ba năm trôi qua, trở lại chiếc lều tranh xưa
Đất đỏ cày cấy
Tiếng mõ đêm trường
Nhiều người vợ trẻ
Mòn chân bên nồi cơm đun canh đêm
⟹ Những chàng trai của mảnh đất thơ mộng, tràn đầy ước mơ, họ sẵn sàng ra đi khi 'Tổ quốc gọi chúng tôi', không chỉ mang theo vũ khí mà còn mang trong lòng những khao khát, nhớ nhung về vẻ đẹp của Hà Nội: phố cổ, mái trường xưa, vẻ đẹp dịu dàng của những người con gái. Hà Nội là nguồn động viên, là định hướng cho cuộc chiến của họ, thúc đẩy họ bảo vệ Tổ quốc bằng tất cả mọi cách.
II. Nhận định về đoạn thơ 'Việt Bắc'
* Vẻ đẹp hùng vĩ:
Những con đường Việt Bắc của chúng ta
Mỗi đêm rộn ràng như tiếng đất rung
Quân lính tiến đi vững vàng, đầy quyết tâm
- 'Của ta' vẫn vững vàng, tự hào về sự thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Pháp, khẳng định chiến khu Việt Bắc là biểu tượng của tự do và độc lập.
⟹ Mỗi bước chân của đoàn quân ra trận đều đong đầy sức mạnh của tình yêu nước, của lí tưởng cách mạng, khao khát chiến đấu và quyết tâm đánh bại kẻ thù.
* Vẻ đẹp lãng mạn:
Ánh sao treo trên đầu súng bạn và mũ nan
- Hình ảnh 'ánh sao trên đầu súng' không chỉ là ánh sáng từ bầu trời đêm Việt Bắc mà còn là biểu tượng của lí tưởng cách mạng, soi đường cho người lính tiến lên.
⟹ Câu thơ truyền tải niềm tin, sự lạc quan và hân hoan khi hướng về 'chiến thắng trăm miền'.
III. So sánh hai đoạn thơ
- Giống nhau: Cả hai đoạn thơ đều tôn vinh vẻ đẹp hào hùng và lãng mạn của người lính.
- Khác nhau:
+ Trong 'Tây Tiến': tác giả tái hiện vẻ đẹp hào hùng của người lính giữa gian khổ chiến tranh.
+ Trong 'Việt Bắc': tác giả ca ngợi vẻ đẹp lãng mạn của người lính sau chiến thắng 1954.⟹ Cả hai tác giả đều trải qua kháng chiến, từ đó sáng tác nên những tác phẩm đậm chất hiện thực, mỗi người mang một cách nhìn riêng. Quang Dũng với vẻ lãng mạn riêng của Hà Nội, còn Tố Hữu với cái nhìn lạc quan, hiện thực về cách mạng.
