Mọi tội lỗi trên đời đều khởi nguồn từ hành vi ăn cắp và những ẩn ức tại Afghanistan

Có sự hấp dẫn của một vùng đất với di sản văn hóa phong phú, quá khứ hòa bình đối lập với bi kịch chiến tranh. Tình bạn thiêng liêng, gần gũi tồn tại song song với những lỗi lầm tuổi thơ cần được chuộc tội.

Có những trang sách khiến người đọc phải xúc động đến mức run rẩy, và cũng có những câu chữ khiến người tiếp nhận như muốn hét lên cùng Amir 'Không. Không, lạy Chúa, không' trong nỗi thương xót, phẫn nộ và căm hờn.

Sự cuốn hút của Người đua diều không chỉ đến từ câu chuyện kỳ diệu mà Khaled Hosseini kể, mà còn từ bức tranh tương phản giữa nụ cười và nước mắt, giữa đau thương và hạnh phúc mà ông vẽ nên.

Đằng sau Kabul đầy khói lửa hiện tại, vẫn còn đó một Afghanistan tưởng tượng với tình yêu và hy vọng được thắp sáng từ những cánh diều.

Bản dịch tiếng Việt của Nguyễn Bản dài hơn 540 trang, chứa đựng nhiều thuật ngữ phải chú thích vì không có từ tương ứng, từ món ăn, tên gọi đến những tính từ đậm chất Afghanistan. Tuy nhiên, cuốn sách lại rất dễ đọc, khơi gợi sự tò mò của độc giả về văn hóa và con người Afghanistan.

Khaled Hosseini tạo nên những gam màu và cảm xúc đối lập, nhưng xuyên suốt tác phẩm vẫn là bức chân dung cảm động về tâm hồn Kabul và Afghanistan. Tâm hồn ấy hiện hữu trong Baba của Amir, Amir, Hassan, Ali, Rahim Khan, và trong triết lý 'mọi tội đều là biến thể của tội ăn cắp' đầy ám ảnh.

'Nói dối là ăn cắp quyền được biết sự thật'

'Khi con giết một người, con ăn cắp một cuộc đời. Con cướp đi quyền làm vợ của một người phụ nữ, cướp cha của những đứa trẻ. Khi con nói dối, con ăn cắp quyền được biết sự thật của ai đó. Khi con lừa bịp, con ăn cắp quyền được sống chân thật. Con hiểu không?'

Amir hiểu được sự quyết liệt của Baba rằng 'Không có hành động nào xấu xa hơn trộm cắp. Ta khinh bỉ những kẻ như vậy. Và cầu Thượng đế phù hộ để chúng không bao giờ gặp ta'. Câu nói của Baba ám ảnh Amir, không chỉ lúc đó mà suốt cuộc đời. Nhưng hiểu và hành động là hai điều khác nhau. Amir đã mắc sai lầm khi bỏ chạy khi Hassan, người bạn của cậu, bị tổn thương, bị xâm hại.

Hassan đã đấu tranh và chịu đựng để bảo vệ chiếc diều chiến thắng của Amir, nhưng Amir đã phản bội lại hành động nghĩa hiệp của bạn mình bằng cách không nói lên sự thật. Amir đã 'lần đầu tiên ăn cắp quyền được biết sự thật của Hassan'.

Không chỉ dừng lại ở đó, vì xấu hổ về hành vi của mình, Amir đã đổ tội ăn cắp đồng hồ cho Hassan. Lời nói dối này buộc ông Ali phải dẫn Hassan rời khỏi nhà. Amir không chỉ tước đi quyền được biết sự thật của Hassan, mà còn lấy đi cả quyền sống tại Kabul và quyền gần gũi cha của cậu bé.

Hành động 'ăn cắp sự thật' khiến Amir sống trong sự ám ảnh suốt những năm tháng sau này, ngay cả khi đã sang Mỹ, lấy vợ và có một cuộc sống tương đối hạnh phúc. Nhưng những ám ảnh về Afghanistan và Hassan vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí Amir.

'Hành trình cứu chuộc 'tội ăn cắp' của Amir'

Hassan và vợ anh đã bị giết. Như Baba của Amir đã nói, Taliban đã cướp đi hai cuộc đời, tước đoạt quyền làm cha mẹ. Tội ác ghê tởm, đáng khinh và đáng nguyền rủa. Hassan đã chết khi bảo vệ ngôi nhà và những kỷ niệm của Amir. Hassan hy sinh vì lòng trung thành của một tình bạn thiêng liêng, cao quý.

Hassan đã chết mà không biết rằng anh là anh em ruột của Amir, con trai của Baba chứ không phải ông Ali. Baba đã nói dối, cướp đi quyền được biết sự thật của Hassan. Dù chính Baba đã giảng giải về tội ăn cắp, nhưng ông lại không sống theo triết lý của mình.

Vì danh dự của người Pashtun, vì xấu hổ hay lý do nào khác mà Baba đã không nói lên sự thật. Việc Hassan phải rời đi liệu chỉ là lỗi của Amir? Nếu Baba nói ra sự thật, Hassan và Amir sẽ là anh em. Liệu Amir có đối xử với em trai mình như vậy, có trở thành một kẻ ăn cắp không?

Nhưng may mắn thay, Amir không đổ lỗi. Anh chỉ nhớ về lời dạy của Baba như một nỗi giận hờn nhẹ nhàng để bắt đầu hành trình cứu chuộc cho sự phản bội và tội lỗi thuở nhỏ.

Amir đã trở lại Kabul trong gian khổ và nguy hiểm, vượt qua tất cả để đón con trai của Hassan từ tay Assef, kẻ thù cũ.

Nhưng bi kịch của 'tội ăn cắp' vẫn chưa dừng lại, ngay cả khi Amir và Sohrad đã ở bên nhau trong sự tin tưởng. Amir chưa bao giờ quên, nhưng anh không ngờ rằng khi lời hứa không thể thực hiện, đó cũng là một lời nói dối, một tội ăn cắp. Đúng như triết lý của Baba, 'mọi tội lỗi đều là biến thái của tội ăn cắp'.

'Bác hứa', Amir đã nói nhiều lần với Sohrad để cậu bé bớt lo sợ, để cậu lấy lại niềm tin, cảm thấy được bảo vệ. Nhưng cũng chính Amir đã nói với Sohrad về việc tạm đưa cậu vào trại mồ côi vì chưa thể có visa để cậu về Mỹ cùng anh.

Sohrad đã tự sát bằng cách cắt cổ tay vì sau những đau khổ phải chịu đựng khi ở bên tên ác ôn Assef, cậu bé không còn đủ tin tưởng ai nữa, ngay cả khi người bác của mình không thể giữ lời hứa.

Một cậu bé phải chọn cách tự sát để tránh bị bỏ rơi là bi kịch mà không lời nào có thể diễn tả hết được nỗi đau đớn.

Những ấn tượng về triết lý 'tội ăn cắp' không chỉ ám ảnh nhân vật trong cuốn sách mà còn để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm trí người đọc. Nhưng sau tất cả những kinh hoàng, Khaled Hosseini đã chọn cách kết thúc tác phẩm bằng một tương lai tươi sáng cho Afghanistan, trong hy vọng tại California.

Ở đó, tội ăn cắp đã được cứu chuộc, Amir đã phần nào nhẹ lòng. Và ở đó, Amir dạy Sohrad thả diều, viết tiếp câu chuyện về tình bạn năm xưa trong giấc mơ về một Afghanistan bình yên, tươi đẹp như từng có...

Theo Zing.vn

Nguồn ảnh: Pinterest