Nếu bạn đặt câu hỏi “Hành trình nào là đáng nhớ và đáng sợ nhất?”. Tôi sẽ trả lời “Đó là hành trình tìm đến bộ lạc Tsaatan. Một chuyến đi đầy ám ảnh, khó khăn, mệt mỏi và nhiều trải nghiệm mới lạ”…
Một bộ ảnh không thể đẹp và cảm xúc hơn về chuyến hành trình tới bộ lạc tuần lộc cuối cùng ở Mông Cổ!
Trải qua bộ ảnh của Mai Hương, bạn có thể hiểu thêm về Tsaatan (một tên trước đó có lẽ bạn chưa từng nghe đến). Tuy nhiên, điều này dường như không còn quan trọng, vì ấn tượng chính là bộ ảnh tuyệt vời về chuyến hành trình của cô gái sinh năm 1991 khi đến đây: “Hành trình tìm đến bộ lạc Tsaatan. Một hành trình đầy ám ảnh, khó khăn, mệt mỏi và nhiều trải nghiệm mới lạ”.

Tôi đã châm chân lên mảnh đất được coi là “hẻo lánh, xa xôi nhưng là một phần đặc biệt của thế giới”. Đó là vùng cực Bắc của Mông Cổ, giữa ranh giới với Nga. Để tìm đến bộ lạc Tsaatan, tôi đã phải vượt qua hàng loạt chặng đường, thậm chí cả trên lưng ngựa, xâm nhập những khu rừng taiga trải đầy tuyết.
Bộ lạc Tsaatan, bộ lạc nuôi tuần lộc cuối cùng ở Mông Cổ, đang đối mặt với nguy cơ biến mất. Đó chính là lý do tôi dành 10 ngày cuối cùng ở Mông Cổ, chấp nhận một chuyến đi gian nan và mới mẻ để đến đây, thực hiện ý tưởng làm phim và bộ sưu tập ảnh về họ. Một tác phẩm điện ảnh của riêng tôi.
Bạn có thể đã bắt gặp những túp lều cổ, những đàn tuần lộc bên bờ hồ Hovsgol ở Moroon, nhưng đó không phải là nơi Tsaantan sinh sống. Các Tsaatan không bao giờ có truyền thống ở gần hồ Hovsgol. Trong những năm gần đây, một số gia đình Tsaatan nhỏ đã chọn di chuyển đến hồ để tham gia du lịch, nhưng thực tế cho thấy khu vực này không phải là nơi thích hợp cho cuộc sống của tuần lộc với thức ăn ít và khí hậu quá ấm. Họ thậm chí phải giả mạo làm lễ truyền thống Shaman (thầy phù thuỷ) để kiếm tiền.


Trong khi đó, những người Tsaatan chân chính vẫn kiên trì ở lại rừng Taiga - nơi tuần lộc của họ phát triển mạnh mẽ. Và tôi - quyết tâm khám phá bộ lạc tuần lộc tại nơi đó.
Không biết liệu mình có phải là người Việt đầu tiên đặt chân đến và sống chung với họ hay không, nhưng qua hành trình của mình, lần đầu tiên tôi tự hào về sự kiên nhẫn của bản thân. Tôi đã sống cùng họ trong 4 ngày, một khoảng thời gian không thể nào quên.
1. Hành trình đến với bộ lạc Tsaatan
Tất cả thông tin mà tôi có đến từ những chuyến đi cùng Nevar (người bạn đồng hành trong hành trình) lùng sục các nhóm du lịch Mông Cổ để thu thập thông tin và kinh nghiệm cho chuyến đi.
– Từ Ulaanbaatar, tôi phải trải qua chuyến xe bus dài 18 tiếng để đi 700km đến Moroon. Chiếc xe chật chội và nhồi nhét đầy hàng hoá.
– Từ Moroon, hành trình tiếp theo là một chuyến xe duy nhất (với vài ngày mới có một chuyến) để đến Tsagaan Nuur. Đây thực sự là chuyến xe khó quên nhất trong cuộc đời tôi. Chiếc xe minivan 10 chỗ nhưng luôn chật chội với 15-16 người và hàng hoá, khiến chỗ ngồi bí bách và ngột ngạt. Chặng đường 300km nhưng mất đến 12 – 16 tiếng vì đường xóc và đầy bùn lầy.
– Sau khi đến Tsagaan Nuur, tôi được thả tại nhà của hướng dẫn. Thực hiện thủ tục đóng dấu permit và bắt đầu cuộc đi ngựa vượt qua 3 ngọn đồi và khu rừng taiga để tới bộ lạc tuần lộc.




2. Trở ngại lớn nhất trong chuyến đi của chúng tôi
Thách thức chính là ngôn ngữ. Người dân trong bộ lạc không hiểu tiếng Anh. Giao tiếp chủ yếu thông qua hình vẽ, ngôn ngữ cơ thể và một vài từ cơ bản trong cuốn từ điển. Tuy nhiên, may mắn cho tôi là vào ngày thứ 3, một nhóm người leo núi người Mông Cổ đến, họ biết nói tiếng Anh. Tôi hết sức vui mừng và nhanh chóng nhờ họ giúp đỡ trong vài câu hỏi quan trọng cho bài viết.
3. Kỷ niệm đáng nhớ nhất trên hành trình đến với bộ lạc
Lắp đặt lều trại trên tuyết trong rừng taiga: Một trải nghiệm khó khăn và đáng nhớ nhất mà tôi từng trải qua.
Di chuyển từ Tsagaan Nuur đến nơi cư trú của bộ lạc đòi hỏi sự đồng hành của ngựa và hướng dẫn, vượt qua những khu rừng taiga và ba ngọn núi phủ đầy tuyết, tạo nên bức tranh huyền bí chưa từng trải qua. Trong ngày đó, tuyết phủ dày, mưa tuyết làm cả người lẫn ngựa đều cảm thấy lạnh buốt.
Nhớ mãi cảm giác tận thế vào lúc 9h30 tối, khi mọi thứ trở nên mờ nhạt, bao phủ bởi tuyết trắng xoá. Những cây thông đen tương phản với tuyết trắng khiến không gian trở nên lạnh lẽo tới cùng.

4. Kỷ niệm đáng nhớ tại bộ lạc
Chủ đề không thay đổi: giấc ngủ. Ngủ tại một trong những vùng đất lạnh nhất thế giới là một trải nghiệm ám ảnh. Đêm đầu tiên trong lều, tôi vẫn tỉnh táo vì củi lửa đã tắt. Có lẽ, phải thức dậy để thêm củi vào bếp mới có thể ngủ được.
Đêm thứ hai, tôi hẹn giờ, mỗi giờ tôi dậy để châm củi, giữ cho lửa không tắt. Và rồi đến ngày thứ ba, tôi chính thức... nằm xuống ốm. Vì ba đêm không ngủ, lạnh cả người và không ngủ được. Thực sự là thất thường!



5. Trải nghiệm kinh hoàng nhất ở bộ lạc Tsaatan
Ngày thứ 4 của hành trình, tôi bất ngờ nhìn thấy họ đang tháo gỡ lều chuẩn bị di chuyển. Tôi giật mình và thốt lên: 'Quái vật gì đang xảy ra?' Họ, dù là dân du mục, di chuyển mà không hề báo trước cho tôi. Tìm mọi cách liên lạc với guide, may mắn trưa hôm đó có guide mới đến đón tôi và Nevar về. Thật là kinh ngạc!




Đối thoại thêm về ý nghĩa của cuộc phiêu lưu này, Mai Hương chia sẻ:
“Niềm đam mê của tôi đặc biệt dành cho những vùng đất hoang sơ với lối sống cổ đại, nên vùng đất này thực sự hấp dẫn mạnh mẽ. Tôi biết bộ lạc này đang trên bờ vực biến mất, là bộ lạc cuối cùng nuôi tuần lộc ở Mông Cổ. Trên thế giới chỉ còn rất ít bộ lạc như vậy. Điều này làm tôi đặt ra mục tiêu phải đến đây, tạo nên bộ phim và phóng sự ảnh để lưu giữ những nét sống cổ xưa theo cách riêng của mình.

Chuyến đi đã là cơ hội để tôi khám phá nhiều điều mới về con người, cuộc sống du canh du cư cổ đại. Đồng thời, nó cũng giúp tôi hiểu rõ hơn về sức mạnh bên trong mình. Trước chuyến đi, tôi đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ gia đình và áp lực từ công việc tự do, thu nhập... Những khó khăn này khiến tôi mất niềm tin vào bản thân đến mức chán nản và lo lắng. Tuy nhiên, chuyến đi đến đây đã truyền động lực mới cho tôi, khiến tôi cảm thấy mình có thể đạt được nhiều hơn những gì tôi nghĩ.”
Theo Trí Thức Trẻ
***
Dựa theo hướng dẫn du lịch tinh tế từ Mytour.com
Mytour.comNgày 6 tháng Mười, 2016