Mặc dù mỗi máy bay không người lái có thể gặp sự cố và rơi đến vài lần mỗi tháng, chi phí sửa chữa khoảng 5-7 triệu đồng mỗi lần, nhưng vẫn giúp công ty thu về khoản lợi nhuận ước đạt 400 triệu đồng trong 6 tháng.

Việc sử dụng máy bay không người lái để phun thuốc trừ sâu vẫn là một khái niệm mới mẻ tại Việt Nam, nhưng đã có một công ty Việt hoạt động trong lĩnh vực này được 8 năm và tăng trưởng 100% mỗi năm. Đó là AgriDrone - một công ty chuyên về máy bay không người lái, được thành lập với mục đích nghiên cứu và ứng dụng công nghệ máy bay không người lái vào sản xuất nông nghiệp, dẫn đầu bởi ông Mai Anh Tuấn.
Ông Mai Anh Tuấn, một doanh nhân có uy tín trong lĩnh vực công nghệ, đã có nhiều kinh nghiệm lãnh đạo và quản lý tại các tập đoàn lớn như Vertu và Bảo Việt.
Dù ông Tuấn rất thích máy bay từ nhỏ nhưng sự gắn kết của ông với máy bay không người lái đến muộn do ông mắc bệnh parkinson thể nhẹ, tay thường run những khi tập trung. Việc điều khiển các máy bay mô hình rất khó, đặc biệt yêu cầu sự thăng bằng từ đầu đến tay.

Ông Mai Anh Tuấn
Trong chuyến đi Mỹ năm 2016, tôi biết đến một chiếc drone mới nhất, hoàn thiện như một máy tính, có GPS, có khả năng tự thăng bằng và có thể lập trình tuyến bay theo đúng lộ trình. Lúc đó tôi nhận ra cuộc cách mạng đã đến. Đó không chỉ là một chiếc máy bay, mà là một máy tính có khả năng bay và hoàn toàn có thể lập trình được. Với bản tính làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tôi rất hứng thú với việc lập trình được đó”, ông Tuấn chia sẻ với nhà sáng lập VnTrip - Lê Đắc Lâm trong một talkshow gần đây.
AgriDrone bắt đầu từ một phòng nghiên cứu, phát triển và sản xuất drone vào năm 2012. Sau một năm, họ thử nghiệm thành công những mẫu máy bay không người lái đầu tiên của Việt Nam. Drone, hay máy bay không người lái, được mô tả là một robot có khả năng bay và có thể được sử dụng trong nhiều công việc như khám bệnh cho cây trồng, tưới bón, và chụp ảnh. Drone có thể thực hiện các công việc như con người nhưng có khả năng tăng tốc gấp 60 lần.
Nông dân có thể thuê đội bay để phun thuốc trừ sâu cho cánh đồng của họ. Thậm chí cũng có thể áp dụng cho nuôi trồng thủy sản nhưng hiện nhu cầu này còn thấp. AgriDrone đang tập trung vào sầu riêng, mía, chuối, và lúa - các loại cây có tốc độ phát triển nhanh. Theo ông Tuấn, công ty tính tiền công từ 8.000 - 10.000 đồng/lít. Ví dụ, phun thuốc cho một vườn chuối cần khoảng 150 lít, chi phí là khoảng 1,5 triệu đồng/ha. Trong đó, phi công thường nhận 30% doanh thu.

Phi công cần đóng ít nhất 20 triệu đồng để tham gia. Một drone có thể có 1-2 phi công dùng chung, sẽ được xếp lịch. Nếu phi công đóng 20 triệu đồng, hàng tháng thu nhập từ 15-20 triệu đồng. Phần còn lại là cổ phần với máy bay. Thông thường, máy bay giá 500 triệu đồng thì họ có thể đóng 300 triệu. Họ sẽ được phân chia cổ phần vì họ là những người làm việc trực tiếp với drone, chăm sóc và chịu trách nhiệm.
AgriDrone hiện có 300 nhân viên, tính cả phi công là hơn 6.000 người, quản lý hơn 3.000 máy bay không người lái. Từ năm 2020, công ty mở thêm học viện đào tạo drone, đào tạo trung bình 400 phi công mới mỗi tháng. Tốc độ tăng trưởng của công ty là 100%/năm, hiện phục vụ khoảng 1 triệu ha/năm.
Ưu điểm từ rủi ro của máy bay rơi
Mặc dù drone là một thiết bị máy bay không người lái rất hiện đại và được cung cấp bởi các nhà sản xuất hàng đầu trên thế giới, nhưng lại có rủi ro, tần suất rơi hỏng cao. Vòng đời của drone chỉ khoảng 6 tháng hoặc 1,5 năm, với công suất phun 6.000ha. Tuy nhiên, với ông Tuấn, rủi ro này lại là một lợi thế cho AgriDrone.
“Nếu mọi thứ đều dễ dàng thì người khác sẽ dễ dàng sao chép. Chúng tôi có trung tâm dịch vụ sửa chữa nhanh. Ở miền Tây, mỗi 70km có một trạm sửa chữa bảo hành và đang hướng tới mục tiêu là 30km có một trạm. Drone khác với ô tô, khi rơi xuống thì xác suất hỏng rất cao. Máy drone rơi 4 lần/tháng là chuyện bình thường, chi phí sửa chữa mất 5-7 triệu/lần. Chúng tôi cũng có tuyến xe bus chạy đến tất cả các trạm. Ví dụ một drone có doanh thu 10-20 triệu/ngày thì người ta vẫn chấp nhận rằng drone này hỏng thì có cái khác đến thay thế ngay, chống gián đoạn kinh doanh. Nếu 1 ngày bay được 15-20 triệu thì một vài lần rơi trong tháng cũng chấp nhận được.”
Trên thực tế, drone là “chết', dịch vụ hỗ trợ, sửa chữa mới là yếu tố quan trọng. Bạn có thể mua một drone nhưng nếu hỏng 4 lần trong một tháng và phải chờ sửa mất 1 tháng thì trong thời gian đó, đội phun của chúng tôi đã đến phun thay thế. Lợi thế cạnh tranh của tôi là dịch vụ, vì kinh nghiệm quản trị công nghệ thông tin trên 10.000 máy tính và vài nghìn thiết bị mạng”, ông Tuấn chia sẻ.

(Ảnh: AgriDrone)
Trong hệ thống của AgriDrone, mỗi drone có chi phí khoảng 500 triệu đồng, mang về lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng trong vòng 6 tháng.
Hiện nay, thị trường chính của AgriDrone là miền Nam và miền Tây. Mở rộng sang miền Bắc vẫn gặp khó khăn. Một trong những lý do là sự khác biệt giữa khách hàng ở miền Bắc và miền Nam, miền Tây.
“Kinh doanh ở miền Bắc dễ hơn ở miền Nam nhưng khó nhất là khi người Bắc thấy chúng tôi phun hiệu quả cao quá thì muốn tự làm, khiến chúng tôi gặp khó khăn trong việc phát triển. Người miền Nam có tư duy hợp tác, cùng làm và cùng có lợi. Người miền Nam cần chúng tôi đáp ứng cam kết, còn người miền Bắc thì lo lắng về lợi ích cá nhân. Dù vậy, ở miền Bắc, mọi người vẫn thường đòi hỏi, khó tính, khó phát triển được tự lực”
Ngoài ra, ông chủ của drone cho rằng khi làm tốt thì có quyền chọn khách hàng. Công ty tập trung phục vụ tốt những khách hàng tin tưởng mình, và khách hàng càng tin tưởng thì càng phải có trách nhiệm.
“Khi kinh doanh ô tô ở miền Nam, tôi thấy văn hóa ở đây rất trung thành với nhà cung cấp. Người ta muốn mua của ai thì sẽ tiếp tục mua của họ, không muốn thay đổi. Còn người Bắc thì chọn mua chỗ nào rẻ. Ở miền Nam, dù giá rẻ cũng khó bán. Người miền Tây khi đã tin tưởng thì xem như gia đình, nếu có vấn đề gì không hài lòng thì sẽ chia sẻ ngay, mong muốn công ty phát triển tốt hơn để hai bên hợp tác với nhau. Khi đó, cả hai đều phát triển nhanh chóng”
