
Theo nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến, từ lâu đời đến nay, do các lý do khác nhau, các quốc gia thường thay đổi địa giới hành chính, và Việt Nam không phải là trường hợp ngoại lệ. Tuy nhiên, hiếm khi có vùng đất nào bị chia cắt như Ba Vì. Mặc dù địa giới hành chính thường xuyên biến đổi nhưng văn hóa, lối sống, phong tục, tập quán của Ba Vì vẫn giữ nguyên truyền thống.
Không đi quá sâu vào lịch sử, địa lý, văn hóa dân gian, “Đọc ngang Ba Vì” kể những câu chuyện xưa và nay ít người biết, giúp bạn đọc hiểu thêm về vùng đất “Sơn kỳ, Thủy tú, Nhân hòa”. Đó là một Ba Vì “núi Tổ của nước Nam” với hành trình khám phá bí ẩn Đền Thượng, ngắm mây Ba Vì đẹp như tranh, và đi tìm câu trả lời tại sao không phải là Tam Vì mà lại là Ba Vì? Núi Ba Vì được coi là mái nhà của Hà Nội, khác với mái nhà của Đông Dương ở Lào Cai, mái nhà của Hà Nội rất linh thiêng.
Đó là một Ba Vì với “dòng sông Tổ uốn quanh”, với “dòng sông Tích dài thẳng”, với những bến đò ngang, những cây cầu, với những công trình hồ Suối Hai “do nhân dân xây dựng hồ trong/ mà gây ra sự ganh đua với Tản Viên”, hồ Đồng Mô - một trong số ít hồ nhân tạo đẹp nhất Việt Nam.
Đó là một Ba Vì không chỉ nổi tiếng với mía, mà còn có củ mài Bất Bạt, lụa trắng Cổ Đô, các loài cây quý, hiếm như hoàng thảo, vô phong, đa đá lệch và rừng Ba Vì còn được biết đến như là “vườn thuốc tự nhiên”. Theo nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến, Hà Nội ngày nay đã phủ kín nhà cao tầng, và tương lai sẽ còn nhiều hơn nữa, dân số cũng sẽ liên tục gia tăng, nếu không có rừng Ba Vì để lọc không khí ô nhiễm và tạo ra oxy thì Hà Nội có thể sẽ gặp khó khăn với việc 'khó thở'.

Dẫn dắt độc giả khám phá cộng đồng các dân tộc Ba Vì, nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến thản nhiên kể về những người phụ nữ anh hùng, về người Mường họ Nguyễn họ Đinh, về người Dao Quần chẹt, về “miền đất đầu tiên nhiều điều kỳ diệu” với làng chài đầu tiên nằm ven sông, những điểm đầu tiên ở miền Bắc, xứ sở cà phê đầu tiên. Còn “Chuyện Ba Vì” đưa đến những câu chuyện thú vị về “Đền thờ Bác Hồ”, “Khu di tích Đá Chông”, “Thanh niên Tòng Bạt đấu vật với đại tướng Nguyễn Chí Thanh”, “Hàng xóm” của Thánh Tản Viên”, “Phục hồi khu nghỉ dưỡng từ phế tích”...
Văn hóa Ba Vì đa dạng và đặc sắc, không thể không nhắc đến trong “Đọc ngang Ba Vì”. Theo tác giả, Ba Vì thuộc xứ Đoài xưa, vùng đất cổ, là nơi sinh sống của người Mường, người Kinh nên có nhiều phong tục độc đáo. Văn hóa dân gian của người Mường Ba Vì rất phong phú, ẩm thực Mường cũng vô cùng đa dạng. Ba Vì có nhiều nhà cổ, đình cổ - là minh chứng về quan điểm thế giới của người Việt xưa, là di sản quý giá về nghệ thuật kiến trúc và chạm khắc trên gỗ.
Kể những câu chuyện hiếm hoi về vùng đất cách trung tâm Thủ đô vài chục cây số, Dọc ngang Ba Vì là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích Hà Nội và muốn tìm hiểu về Thủ đô.
Theo Zingnews, một trang tin tức nổi tiếng
