Buzz
Những ánh mắt đầy ý nghĩa bắt đầu với cảnh nhân vật chính - Cao - cùng mẹ dắt ông ngoại đi… bỏ giữa cánh đồng. Dần dần, mỗi góc khuất của họ sẽ được tiết lộ, giải thích cho hành động kỳ lạ của hai mẹ con. Không vạch ra bi kịch gia đình, hầu hết mọi chi tiết trong tác phẩm không được đẩy lên đỉnh điểm.
Với một lối viết dửng dưng, Thái Cường đã dẫn dắt người đọc qua nhiều bi kịch khác nhau, từ việc ông Thọ không được công nhận bởi con cháu, nỗi sợ hãi tuổi thơ không có cha bên cạnh của Mai, quá trình nhận thức về giới tính của Nhân… một cách bình thường. Số phận con người hiện lên trên từng trang giấy không nặng nề, tự nhiên như bước ra từ đời thực, khiến người đọc dễ đồng cảm. Mọi sự kiện xảy ra, mặc dù được mô tả gọn gàng, nhẹ nhàng, nhưng vẫn để lại nhiều ấn tượng sâu sắc.
Được nhiều người coi là một cuốn “hồ sơ gia đình”, thế nhưng thực tế Những ánh mắt đầy ý nghĩa lại lưu giữ rất nhiều dấu vết lịch sử miền Nam từ thế kỷ XX cho đến nay. Trong tác phẩm, người đọc sẽ được trở về thời kỳ sử dụng từ mượn tiếng Pháp cực kỳ phổ biến. Cụm từ như xi-nê, đăng-xê, lăng-xê, phéc-mơ-tuya, ba-đờ-xuy… được lặp lại nhiều lần. Hầu hết nhân vật thích thú vui nhảy bồn, hộp đêm, uống cốc-tai, la-de, viết và trao thư tay… hoàn toàn đối lập với xã hội hiện đại.
Mặc dù là tiểu thuyết, một thể loại tưởng tượng, nhưng hầu hết các phần trong Những ánh mắt đầy ý nghĩa đều đi qua những thời kỳ cụ thể. Các biến cố xảy ra với từng nhân vật phần lớn đặt trong nhiều thời điểm khác nhau, liên quan đến lịch sử - xã hội. Ví dụ như Mai vượt biên sang Mỹ vào năm 1984, chồng của bà Liên gần như bị bắt lính trong đợt trưng cầu dân ý giữa những năm 1950, Bảo Lộc trước khi giải phóng được gọi là B’Lao… Tất cả những chi tiết nhỏ nhặt ấy thể hiện sự tinh tế của Thái Cường trong việc tạo ra một “phông nền” mang màu sắc cổ điển cho câu chuyện.
Bên cạnh yếu tố lịch sử, tác giả còn kết hợp kiến thức khoa học trên nhiều lĩnh vực để làm cho cốt truyện tổng thể thuyết phục hơn. Cách kể chuyện xen lẫn giữa thành ngữ và khẩu ngữ Nam Bộ cũng giúp tạo ra một giọng văn đa dạng, vừa có tính hào hứng nhưng không quá phổ biến, vừa trang nhã mà vẫn giàu cảm xúc.
Giữa hàng ngàn tác phẩm “văn chương đường phố”, đọc Những ánh mắt đầy ý nghĩa sẽ như bước vào một thế giới mới, không có sự hối hả, xô bồ, nhưng sẽ được làm sạch tâm hồn bởi vẻ đẹp sâu sắc của văn chương tự nhiên, giản dị nhưng vẫn đầy “đời”.
Quốc Việt
