Một chi và loài khủng long troodontid mới sống cách đây 66 triệu năm vào cuối kỷ Phấn trắng đã được phát hiện tại Catalonia, Tây Ban Nha.
Loài khủng long mới này được đặt tên là Tamarro insperatusm, chúng sinh sống trên đảo Ibero-Armorican trong thời kỳ Maastrichtian của kỷ Phấn trắng, khoảng 200.000 năm trước khi xảy ra vụ tuyệt chủng hàng loạt cuối kỷ Phấn trắng.
Tiến sĩ Albert Sellés nói: 'Trong kỷ Phấn trắng gần đây nhất (77-66 triệu năm trước) trước khi xảy ra sự kiện tuyệt chủng cuối cùng, Châu Âu là nơi tồn tại một loạt các hòn đảo với các cộng đồng khủng long và động vật có xương sống khác nhau, và nhiều loài trong số đó cho tới nay vẫn chưa được nhân loại khám phá ra'.
'Nhiều loài động vật trong số này phát triển với những đặc điểm đặc biệt có thể được hình thành do sự cạnh tranh về không gian và tài nguyên trong môi trường sống của chúng'.
Tamarro insperatus là một loài troodontid (họ Troodontidae), một nhóm khủng long chân thú giống như chim bao gồm các loài có kích thước từ nhỏ như loài kiwi hiện đại (khoảng 0,8 kg) đến lớn như họ đà điểu (gần 50 kg).

Troodontidae là một họ các loài khủng long chân thú giống như chim. Trong suốt thế kỷ 20, các hóa thạch của họ này hiếm khi được tìm thấy và do đó chúng đã nhiều lần được phân loại vào nhóm coelurosauria chính. Các phát hiện hóa thạch đầy đủ gần đây (bao gồm các mẫu lưu giữ lông, trứng, phôi và các con trưởng thành) đã giúp người ta hiểu biết nhiều hơn về họ này. Các nghiên cứu giải phẫu, đặc biệt là các nghiên cứu về Troodontidae nguyên thủy như Sinovenator, đã chỉ ra các đặc điểm giống nhau về giải phẫu với Archaeopteryx và dromaeosaurids nguyên thủy.
Các nhà nghiên cứu về hóa thạch sinh vật cổ cho biết: 'Việc có họ Troodontidae ở Châu Âu đã gây ra tranh cãi trong một thời gian dài, chủ yếu là do các hồ sơ hóa thạch của chúng chỉ dựa trên các chiếc răng riêng lẻ'.
'Bằng chứng về sự hiện diện của họ Troodontidae cổ nhất ở Châu Âu có từ thời kỳ Cenomanian sớm (100-94 triệu năm trước) và dựa trên việc phát hiện một chiếc răng riêng lẻ ở phía tây của nước Pháp'.
'Sự phát hiện của Tamarro insperatus trong tầng Maastrichtian ở Nam Pyrenees cung cấp bằng chứng hóa thạch xương rõ ràng nhất về nhóm khủng long chân thú nhỏ này ở Châu Âu, và xác nhận sự hiện diện của họ Troodontidae trong cộng đồng động vật lục địa này'.

Tái tạo hình ảnh của Tamarro insperatus (con trưởng thành dài 1,5 -2 m và có trọng lượng 20 kg). Trong họ khủng long có một nhóm rất gần gũi với loài chim, đó là Deinonychosauria. Deinonychosaurs là một nhóm chim khủng long từ kỷ Jura muộn đến kỷ Phấn trắng muộn bao gồm hai họ là Troodontidae (Điều long răng khía) và Dromaeosauridae. Chúng thường có kích thước nhỏ và có lông vũ trên cơ thể.

Xương của Tamarro insperatus và cấu trúc giải phẫu của nó.
Hóa thạch xương riêng lẻ 66 triệu năm tuổi của Tamarro insperatus được phát hiện vào tháng 9 năm 2003 bởi một nhóm nhà nghiên cứu từ Museu de la Conca Dellà tại Sant Romà d'Abella ở Catalonia, Tây Ban Nha.
Các nhà nghiên cứu cho biết: 'Sự kết hợp độc đáo của các đặc điểm giải phẫu cho phép xác định nó là một loài mới. Hơn nữa, mô hình phát triển của nó cho thấy loài này có thể phát triển nhanh từ khi mới sinh ra cho đến khi đạt kích thước cực đại'.
Theo các tác giả, Tamarro insperatus xuất hiện trong hệ sinh thái động vật trên đảo Ibero-Armorican vào thời kỳ đầu của Maastrichtian, điều này giúp xác định nguồn gốc và thời gian của các làn sóng di cư đưa những loài mới đến quần đảo Châu Âu thời kỳ đó.
'Chúng tôi giả định rằng nó có thể đã di cư từ Châu Á để đến đảo Ibero-Armorican trong các sự kiện phân tán Maastrichtian'.
Các bằng chứng hóa thạch và phân tích sinh học chuyên sâu đã chứng minh rằng chim là hậu duệ của những loài khủng long chân thú. Cụ thể hơn, chúng là thành viên của họ Maniraptora, cùng với các nhóm khác như họ Dromaeosauridae và họ Oviraptoridae. Khi càng nhiều loài khủng long chân thú có mối quan hệ gần gũi với chim được các nhà khoa học phát hiện, thì những điểm khác biệt rõ ràng trước đây giữa chim và loài không phải chim lại càng bị xóa nhòa.
Quan điểm đồng thuận trong giới cổ sinh vật học hiện đại cho rằng lớp Chim (Aves), chính là họ hàng gần gũi nhất của cận bộ Deinonychosauria, bao gồm hai họ Dromaeosauridae và Troodontidae. Chúng cùng nhau tạo thành một nhóm gọi là Paraves. Hầu hết những loài Deinonychosauria cơ sở đều rất nhỏ bé; điều này gia tăng khả năng rằng tổ tiên của tất cả các loài Paraves có thể đã từng sống trên cây, hoặc có khả năng chao lượn.
Archaeopteryx của thời kỳ Jura muộn được biết đến như là một trong những hóa thạch chuyển tiếp đầu tiên được tìm thấy, và điều này cũng giúp ủng hộ thêm cho học thuyết tiến hóa vào cuối thế kỷ 19. Archaeopteryx có những đặc điểm của động vật bò sát như: có răng, tay có móng vuốt, cùng một chiếc đuôi dài và giống thằn lằn, tuy nhiên nó cũng được trang bị riêng một đôi cánh tinh vi với những chiếc lông giống hệt như những con chim hiện đại. Nó không được công nhận là tổ tiên trực tiếp của chim hiện đại, nhưng vẫn là thành viên cổ xưa và nguyên thủy nhất của nhóm Aves hay Avialae, và gần như chắc chắn là có mối quan hệ gần gũi với chim tổ tiên thực sự.
