
Sa mạc Himachal Pradesh, Ấn Độ, giống như sa mạc lạnh giá của Ladakh, phần lớn là đất hoang và ít người sinh sống. Với độ cao hơn 3200m so với mực nước biển, thảm thực vật ở vùng khô cằn này rất ít như cỏ và cây bụi. Tuy nhiên, giữa vùng sa mạc này lại nổi lên một hòn đảo xanh tươi với 30.000 cây xanh thuộc nhiều loài khác nhau. Tất cả những thành tựu này là nhờ công của Anand Dhawaj Negi (tạm gọi là AD Negi) trong suốt 2 thập kỷ, người đã qua đời vào ngày 23/5/2021 vừa qua. Những gì ông để lại cho quê hương là một di sản vô cùng lớn, một phép màu thực sự và minh chứng cho lời nhắc nhở rằng không gì là không thể.
Câu chuyện bắt đầu vào cuối những năm 1990, AD Neghi lúc đó đang làm việc cho chính phủ trong một chương trình Phát triển Sa Mạc (DDP). Mục tiêu của dự án là tìm ra cách giảm thiểu tác động của quá trình sa mạc hóa ở những vùng khô cằn này. Trong quá trình làm việc, AD Neghi đã chứng kiến hàng loạt tiền thuế của người dân đang bị lãng phí một cách vô ích mà không tạo ra bất kỳ hiệu quả nào. Mỗi khi ông hỏi các nhà khoa học tham gia dự án vì sao không có bất kỳ tiến triển nào, câu trả lời mà ông nhận được luôn là vì thiếu công nghệ nên không thể phát triển bất kỳ loại cây trồng nào trong điều kiện sa mạc. AD Neghi cảm thấy thất vọng trước sự bất lực của chính phủ và năm 1998, ông quyết định từ chức và bắt đầu thực hiện dự án này trên đất quê của mình với tư cách là một tình nguyện viên. Đến năm 2003, ông chính thức nghỉ hưu và tập trung vào nghiên cứu này.
Trong giai đoạn ban đầu, khoảng 80% cây non thường sẽ chết trong điều kiện sa mạc. Tuy nhiên, ngày nay, tỷ lệ sống sót đã lên đến khoảng 99%. Vậy AD Neghi đã thực hiện những gì để đạt được điều này?
Quá trình biến đổi sa mạc bắt đầu từ việc xây dựng một vườn ươm. Tuy nhiên, những nỗ lực gieo hạt ban đầu của ông đã gặp thất bại vì thiếu nước. Hơn nữa, không có sự hỗ trợ nào từ chính phủ, ông đã dùng tiết kiệm của mình cho dự án rộng 65ha này. Sau đó, AD Neghi đã tìm ra cách trồng cây theo viền đất, xới đất theo chiều dọc để giữ nước mưa và giảm sự mất mát đất do xói mòn. Để giải quyết vấn đề nước không được cung cấp đều đặn, ông đã làm việc với cộng đồng để xây dựng các kênh dẫn nước từ con sông cách xa 25km.
Sau khi công việc của ông hiệu quả, bộ Thuỷ lợi đã hợp tác với AD Neghi để đảm bảo nguồn nước được cung cấp đều đặn. Để tiết kiệm nước hơn, ông trồng cỏ ba lá theo các con kênh này, chúng giúp bảo vệ cây non khỏi những con thỏ rừng phá hoại. Hơn nữa, rễ cỏ ba lá phân huỷ mỗi ba năm, cải thiện độ phì nhiêu của đất.
Tuy nước không phải là thách thức duy nhất của sa mạc, mà còn nằm ở việc đất kem dinh dưỡng cho cây phát triển.
Theo đó, đất tại khu vực Thang Karma được mô tả là loại đất thịt pha cát với hàm lượng dinh dưỡng rất thấp, không phù hợp để cây trồng phát triển. Để khắc phục tình trạng này, AD Neghi đã bắt đầu xây dựng một trang trại nuôi khoảng 300 con dê Chigu. Sau đó, ông sử dụng phân của chúng để trộn vào đất nhằm tăng hàm lượng nitơ trong đất một cách đáng kể.
AD Neghi rất kiên quyết trong việc không sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu, mặc dù đã có rất nhiều chuyên gia cố gắng thuyết phục ông làm điều đó. Ông cho rằng phân hữu cơ từ dê Chigu là đủ và ông chỉ trồng những loại rau và trái cây có thể chịu được điều kiện khắc nghiệt như cây Robinia, mơ, táo, các loại đậu,… Trước khi qua đời, AD Neghi đã lên kế hoạch thử nghiệm trồng một số loại cây thường xanh và cây lá kim nhưng mọi thứ đã không kịp.
Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2010, AD Neghi đã chia sẻ: “Ưu tiên hàng đầu của tôi vẫn là trồng rừng. Đối với các loại cây ăn quả và cây trồng khác như đậu xanh, tôi trồng chỉ với mục đích cho người dân có thể nhân rộng mà thôi.”
Kế thừa di sản của AD Neghi
Ngày nay, cư dân từ các làng trong vòng bán kính 50km đã có thể đưa cừu đến chăn thả tại Thang Karma. Trong khi đó, các chủ vườn trái cây từ các làng như Chango, nổi tiếng với chất lượng táo, đã đề xuất mua phân từ khu rừng. Ngoài ra, vườn ươm mà ông xây dựng đã cung cấp cây non cho nông dân từ các làng lân cận. Ngày nay, khu rừng đã trở thành trung tâm giáo dục của nhiều trường nông nghiệp.
Gia đình Neghi sẽ tiếp tục thực hiện công việc của ông, đồng thời họ đã yêu cầu chính phủ đảm bảo bảo tồn khu rừng để thành quả của Neghi có thể được truyền dạy và truyền cảm hứng cho các thế hệ sau.
Theo Thebetterindia