Nơi này không phải là trường học, cơ quan hay nhà của người yêu cũ, mà thực sự là nơi khó sống nhất Trái Đất.
Tuyên bố 'nơi nào có nước, nơi đó có sự sống' không phải luôn đúng. Bằng chứng mới đã được công bố, đưa ra một trường hợp khác, hé lộ sự tồn tại của điều kiện sống khắc nghiệt, đến mức mà sự sống và nước không thể tồn tại cùng nhau.
Để khám phá những giới hạn mới của sự sống, các nhà khoa học đã dấn thân vào một trong những nơi có môi trường sống cực kỳ khắc nghiệt nhất trên Trái Đất: hồ nước muối lửa Dallol tại Khu vực lún Danakil thuộc Ethiopia. Nơi đây thường được coi là nơi nóng nhất Trái Đất, nơi không có sự sống; tuy nhiên, nó ẩn chứa nhiều điều khác biệt, không chỉ là nhiệt độ cao.

Phong cảnh của Dallol tràn ngập bởi những hồ nước nặng muối và acid, với màu sắc hoang dã như xanh lá, vàng, cam và nâu. Nhìn từ xa, nơi này giống như một miền đất thuộc về một thế giới khác, nhưng cẩn thận: các hồ nước nóng tạo ra khí gas độc hại, có thể gây tử vong nếu hít phải một lượng đủ lớn.
Môi trường sống khắc nghiệt nhất của Dallol là lý do mà các nhà khoa học đã quan tâm đến nó. Năm 2016, một nhóm nghiên cứu từ Trung tâm Sinh học Vũ trụ của Tây Ban Nha, do Felipe Gómez Gómez dẫn đầu, đã công bố nghiên cứu đầu tiên về khu vực khắc nghiệt này.
'Nơi này vô cùng kỳ diệu nhưng cũng vô cùng chết chóc... khí clo làm tắc nghẽn đường hô hấp của chúng tôi', anh Gómez nói. 'Bất kỳ vi sinh vật nào có thể sống trong môi trường khắc nghiệt này đều rất đáng quan tâm với một nhà sinh học vũ trụ'.

Kết quả nghiên cứu mới của Gómez chỉ được công bố cách đây vài tháng, cho thấy có bằng chứng về sự tồn tại của sự sống tại địa điểm khó sống nhất Trái Đất; các vi sinh vật chỉ nhỏ chỉ vài nanomét đã sống sót được ở đây.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới do một nhóm khác tiến hành đã phủ nhận điều này. 'Chúng tôi phản đối nghiên cứu về sự sống tại khu vực hồ nước nóng Dallol', nhà vi sinh vật học Jodie Belilla từ Đại học Paris-Sud tuyên bố.
'Liệu có sự sống tồn tại trong hồ nước acid và nặng muối như ở Dallol không? Chúng tôi cho rằng không, dựa trên các kỹ thuật nghiên cứu hiển vi ở mức phân tử, tuy nhiên, chúng tôi đã phát hiện ra nhiều chất gây ô nhiễm trong không khí, có liên quan đến hoạt động của con người'.
Báo cáo khoa học của họ đã được kiểm duyệt, cho thấy cách thực hiện nghiên cứu: họ đã sử dụng nhiều kỹ thuật phân tích khác nhau, để theo dõi nhiều mẫu lấy từ 4 khu vực thuộc vùng hồ Dallol. Để thu thập mẫu, nhóm các nhà khoa học đã thực hiện tổng cộng 3 lần thực địa trong khoảng thời gian từ 2016 đến 2018. Kết quả mới đã được công bố trong tuần vừa qua.
'Hầu hết các vi khuẩn tương tự những chất bẩn thường thấy trong các thiết bị thử nghiệm cũng như trong phòng thí nghiệm, trong khi đó, nhiều loại vi khuẩn liên quan đến con người có khả năng cao đã được phát hiện từ hoạt động du lịch ở các khu vực lân cận', nhóm nghiên cứu giải thích.
Dựa vào những phát hiện này, họ kết luận rằng khả năng sống không được hỗ trợ ở khu vực này.

'Chúng tôi đã phát hiện ra hai rào cản vật lý và hóa học ngăn chặn sự sống tồn tại ở các khu vực có nước trên Trái Đất, và có thể rằng những nơi có điều kiện tương tự cũng vậy, mặc dù chúng ta vẫn coi việc có nước trên bề mặt của một hành tinh là điều kiện cần để sự sống phát triển'.
Một trong những 'vật cản' là nước muối giàu magie, gây ra sự rối loạn trong tế bào thông qua quá trình chaotropic; vật cản còn lại là tính độc hại của tổ hợp siêu acid và siêu mặn.
Tuy nhiên, nếu có một nghiên cứu khác có thể phủ nhận phát hiện của Belilla và đồng nghiệp, chúng ta hoan nghênh những kết quả mới. Tính đến thời điểm hiện tại, nghiên cứu mới được đăng tải trên Nature này là chi tiết nhất, thử nghiệm trên nhiều mẫu nhất, tuy vậy, đó chỉ là nghiên cứu thứ hai về khu vực hồ Dallol.
Hai nghiên cứu trên cùng một vùng đất đã mang lại hai kết quả khác biệt. Khoa học thật khó đoán!
Xem thêm trên ScienceAlert
