Một phát hiện mới: Rắn từng có đôi chân

Trong suốt 160 năm, chúng ta đã đặt ra những giả thuyết sai lầm về quá trình tiến hóa của loài rắn.

Tại khu vực La Buitrera, phía bắc Patagonia, Argentina, các nhà khoa học phát hiện một số mẫu hóa thạch quý của Najash rionegrina, một trong những loài rắn đầu tiên trên Trái Đất.

Các mẫu hóa thạch bao gồm 8 hộp sọ, trong đó có một hộp sọ gần như hoàn chỉnh. Xương của các bộ phận khác trên cơ thể Najash rionegrina tiết lộ những đặc điểm giải phẫu quan trọng của loài này.

Theo các nhà khoa học, rắn từng có chân. Trước đó, Najash rionegrina đã mất hai chân trước trong quá trình tiến hóa, nhưng hai chân sau vẫn tồn tại trên cơ thể ít nhất 70 triệu năm trước khi chúng biến mất.

Rắn lần đầu tiên xuất hiện vào khoảng giữa Kỷ Jura, từ 163 đến 174 triệu năm trước. Sự tiến hóa của loài sinh vật có xương sống phức tạp này đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học.

Trước đây, nhiều nghiên cứu đã nghi ngờ rằng loài rắn từng có chân, nhưng trong một khoảng thời gian ngắn, chúng đã nhanh chóng mất hết các chi để thích nghi với môi trường sống mới.

Quá trình mất chân của rắn không được ghi nhận đầy đủ, vì con người không thu thập đủ hóa thạch trong giai đoạn chuyển đổi này.

Đó là lý do tại sao trong nhiều nghiên cứu, rắn được cho là đã thích nghi nhanh chóng với hình dạng không chân và khả năng trườn bò của nó.

Với phát hiện mới về hóa thạch của loài Najash rionegrina, giả thuyết này đã bị bác bỏ. Rắn đã giữ cặp chân sau của nó trong ít nhất 70 triệu năm, không phải là một quá trình chuyển đổi nhanh chóng từ động vật có chân sang động vật không chân.

Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học đã phân tích các đặc điểm trên hóa thạch để chứng minh rằng rắn Najash rionegrina có chi sau.

Loài này kết hợp các đặc điểm nguyên thủy của thằn lằn và rắn. Sự hiện diện của xương gò má, hay còn gọi là xương jugal, trên Najash rionegrina sống cách đây khoảng 100 triệu năm, nhưng hiện nay đã biến mất trên rắn hiện đại.

Xương gò má này xuất hiện trên Najash rionegrina cách đây khoảng 100 triệu năm. Nhưng hiện nay, nó đã không còn tồn tại trên các loài rắn hiện đại.

'Phát hiện mới này ủng hộ ý tưởng rằng tổ tiên của rắn có thân và miệng to hơn, không phải là sinh vật nhỏ sống trong hang như suy đoán trước đây', Fernando Garberoglio từ Đại học Maimónides, Buenos Aires, Argentina nói.

'Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những con rắn đầu tiên này giữ chân sau trong thời gian dài trước khi tổ tiên của rắn hiện đại xuất hiện và trở thành loài không có chân'.

Bằng chứng chỉ ra rằng Najash tồn tại hơn 70 triệu năm với chân sau. Đây là một giai đoạn phát triển thành công. Những chiếc chân này không chỉ là cơ quan dư thừa, mà chúng cũng rất hữu ích trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi rắn thích nghi hoàn toàn với cuộc sống không chân.

Hóa thạch của Najash rionegrina đã được tái tạo 3D từ quan sát dưới kính hiển vi quang học và ảnh cắt lớp CT, giúp nhà nghiên cứu thấy rõ các mạch máu và dây thần kinh trong bộ xương rắn.

Từ đó, chúng ta đã có cái nhìn sâu sắc hơn về giai đoạn tiến hóa từ Najash rionegrina đến loài rắn hiện đại.

Michael Caldwell, một trong các tác giả của nghiên cứu và giáo sư tại Đại học Alberta, nói: 'Nghiên cứu này đã thay đổi cách chúng ta hiểu về xương jugal ở rắn và những loài thằn lằn không phải là rắn'.

Suốt 160 năm, chúng ta đã đặt ra những giả thuyết sai lầm trong quá trình tiến hóa của loài rắn. 'Nghiên cứu này là một bản đính chính rất quan trọng, không dựa trên phỏng đoán mà hoàn toàn là bằng chứng thực nghiệm [cho thấy những con rắn đã giữ lại chân sau của mình rất lâu trước khi chúng biến mất]', Caldwell nói.

Về phần những chi ở phía trước cơ thể, các nhà khoa học không tìm thấy dấu hiệu trên xương hóa thạch cho thấy chúng tồn tại. Bởi vậy, họ tin rằng Najash rionegrina đã tiêu biến hai chi trước sớm hơn nhiều so với khoảng thời gian trùng với niên đại hóa thạch.

Phát hiện mới về Najash rionegrina đã bổ sung những điểm khuyết thiếu quan trọng trong bức tranh tiến hóa của loài rắn. Những cặp chân sau rõ ràng là một kết nối quan trọng trong quá trình biến những loài rắn nguyên thủy thành rắn hiện đại ngày nay.

Tham khảo CNN