Dù ý tưởng ban đầu xuất phát từ một nhà khoa học độc đáo, nhưng báo cáo mới chỉ ra rằng điều này là hoàn toàn khả thi.

Để làm giảm tốc độ tan chảy của băng vĩnh cửu ở Bắc Cực, các nhà khoa học khuyến nghị thả vào vùng tuyết phương Bắc những loài động vật ăn cỏ như ngựa, bò rừng bison hoặc tuần lộc. Nghiên cứu mới sử dụng chương trình mô phỏng trên máy tính với dữ liệu thực tế, chỉ ra rằng khi có đủ số lượng động vật cần thiết tại Bắc Cực, khoảng 80% băng vĩnh cửu trên toàn thế giới sẽ được bảo tồn cho tới năm 2100.
Nguồn cảm hứng cho nghiên cứu này đến từ thử nghiệm tại thị trấn Chersky, Siberia, được thực hiện bởi nhà khoa học 'lập dị' Sergey Zimov; ông đã cố gắng đưa động vật ăn cỏ tới khu vực sông băng Bắc Cực từ 20 năm trước.
Trong suốt nhiều năm qua, ông và con trai của ông, Nikita, đã nghiên cứu về tác động của động vật ăn cỏ đối với khu vực băng giá quanh năm; họ đã đặt tên cho nơi này là Công viên Kỷ Pleistocene, với mong muốn bảo tồn kỷ băng hà giống như Công viên Kỷ Jura bảo tồn khủng long. Ông Zimov cũng là người đẩy mạnh cho việc tái sinh voi mammoth để hỗ trợ công việc nghiên cứu của mình.

Nhà khoa học Sergey Zimov.
Băng vĩnh cửu là một lớp đất đóng băng quanh năm. Tuy nhiên, với sự biến đổi khí hậu, khái niệm 'vĩnh cửu' không còn chính xác nữa. Việc băng vĩnh cửu tan chảy sẽ làm cho khí nhà kính, đã bị giam giữ trong lớp đất lạnh hàng ngàn năm, lại bắt đầu tràn vào bầu khí quyển.
Các nhà khoa học lo ngại rằng đây có thể trở thành một chu trình không thể kiểm soát, dẫn đến việc Trái Đất ngày càng nóng lên.
Trong mùa đông tại Chersky, Siberia, nhiệt độ của băng vĩnh cửu có thể xuống tới -10 độ C, nhưng không khí có thể lạnh hơn nhiều, giảm xuống -40 độ C. Thông thường, mùa đông đi kèm với một lớp tuyết dày phủ lên mặt đất, làm giảm tác động của không khí lạnh từ trên xuống, giữ cho đất giữ ấm.
Ý tưởng của nhà khoa học Zimov là mang động vật ăn cỏ móng guốc đến khu vực để dậm đều lớp tuyết trên mặt đất, nén chặt đất và làm lạnh khu vực. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng ý tưởng của ông Zimov hiệu quả: với 100 cá thể động vật ăn cỏ được thả trên diện tích 1 km2, độ dày của tuyết giảm đi một nửa, giảm khả năng cách nhiệt giữa đất và không khí, từ đó kéo dài sự tồn tại của băng vĩnh cửu.

Để mở rộng thí nghiệm 'Công viên Kỷ Pleistocene' lớn hơn, nhà nghiên cứu Christian Beer từ Đại học Hamburg đã tiến hành mô phỏng trên máy tính: họ tạo ra mô hình tái tạo tác động của khí hậu đối với các khu vực băng vĩnh cửu ở Bắc Cực. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Nature, cho thấy nếu lượng khí thải tiếp tục tăng, nhiệt độ của băng vĩnh cửu sẽ tăng thêm 7 độ C; băng vĩnh cửu sẽ biến mất trong 80 năm tới.
Tuy nhiên, khi các đàn động vật ăn cỏ đến khu vực sông băng, nhiệt độ của nền đất ở đó chỉ tăng 4 độ C, đủ để bảo quản băng vĩnh cửu cho đến hết thế kỷ này. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Beer chưa đưa ra con số cụ thể về số lượng động vật cần thiết để giữ băng vĩnh cửu không tan chảy; Beer cho rằng cần thêm nghiên cứu để khẳng định chắc chắn.
Tuy nhiên, Christian Beer đã đưa ra một ước tính: “Hiện tại, chúng ta có khoảng 5 con tuần lộc trên mỗi mét vuông Bắc Cực. Với 15 con trên mỗi kilomét vuông, các phép toán cho thấy chúng ta có thể bảo tồn được 70% băng vĩnh cửu”.
Rick Thoman, một chuyên gia về khí hậu, cho rằng phương pháp này có hiệu quả, nhưng vẫn nghi ngờ về khả năng thực hiện của dự án. Ông Thoman cho rằng việc phủ hàng triệu kilomet vuông diện tích ở Bắc Cực bằng ngựa, tuần lộc và bò bison sẽ rất khó khăn.
Beer và nhóm nghiên cứu cũng đã tính tới các hậu quả không mong muốn của phương pháp này, như việc đàn động vật ăn cỏ có thể làm sạch lớp rêu mọc lên mỗi mùa hè, khiến cho đất trở nên nóng hơn. Tuy nhiên, mô hình mô phỏng cho thấy ảnh hưởng làm lạnh của đàn động vật trong mùa đông lớn hơn nhiều so với tác động làm nóng của chúng trong mùa hè.
Nhà khoa học Beer đã tính đến bước tiếp theo; anh ta đang liên hệ với các nhà sinh vật học để tìm hiểu về cách đàn động vật ăn cỏ sẽ di cư giữa các khu vực băng vĩnh cửu.
Tham khảo CBS News
