Phát hiện mắc virus viêm gan B tiềm ẩn một cách tình cờ.
Chị L.T.H (21 tuổi, ở Hà Nội) là sinh viên. Tháng 2 năm 2023, sau khi hiến máu, chị đã được xét nghiệm sàng lọc các bệnh lây nhiễm qua đường máu. Kết quả xét nghiệm nhanh HBsAg dương tính. Năm tháng sau đó, kết quả test nhanh HBsAg vẫn dương tính.
Sau hai lần xét nghiệm HBsAg dương tính liên tiếp, sau đó 3 tháng, kết quả lại âm tính. Để kiểm soát tình trạng viêm gan B, chị L.T.H quyết định kiểm tra lại.

Nữ sinh viên lo lắng khi kết quả xét nghiệm HBsAg không ổn định, đôi khi âm tính, đôi khi dương tính
Liên tiếp 3 lần xét nghiệm test nhanh cho kết quả không đồng đều, đôi khi dương tính, đôi khi lại âm tính, tạo ra nỗi lo và nghi ngờ về tình trạng gan, vì thế chị H., quyết định tới Phòng khám Đa khoa Mytour Thanh Xuân để làm xét nghiệm chi tiết hơn.
Tiếp nhận bệnh nhân, ThS. BS Nguyễn Thị Thu Hương - Chuyên khoa Truyền nhiễm của Phòng khám đã tìm hiểu về tiền sử của bệnh nhân và chỉ định làm xét nghiệm tổng phân tích máu, chức năng gan, thận, xét nghiệm đánh giá hoạt động của virus và siêu âm ổ bụng để kiểm tra tình trạng gan.

Kết quả xét nghiệm tại Mytour
Kết quả xét nghiệm của bệnh nhân ghi nhận một số chỉ số đáng chú ý như sau:
- Xét nghiệm HBsAg tự động cho kết quả âm (-);
- HBcAb tổng (+), bác sĩ đánh giá bệnh nhân đã hoặc đang tiếp xúc với virus viêm gan B, kết quả xét nghiệm dương tính;
- HBcAb IgM (-);
- HBV-DNA 755 bản sao/mL, xác định nồng độ virus, ở mức thấp.
- Siêu âm ổ bụng: polyp túi mật, đàn hồi gan F0-F1.
Với đầy đủ dữ liệu, bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm virus viêm gan B mạn tính HBsAg (-), tức virus viêm gan B ẩn. Bác sĩ khuyên bệnh nhân theo dõi virus viêm gan B định kỳ.
Nhiễm virus viêm gan B ẩn là gì?
Nhiễm virus viêm gan B ẩn (Occult Hepatitis B Virus Infecion OBI) là tình trạng HBsAg âm tính, nhưng gan có HBV DNA, có hoặc không có trong máu; sự có mặt của anti-HBc cũng là dấu hiệu quan trọng để phát hiện OBI mặc dù khoảng 20% các trường hợp OBI anti-HBc âm tính.

Virus viêm gan B ẩn có nguy cơ gây xơ gan, ung thư gan
ThS. BS Nguyễn Thị Thu Hương nói rằng: Viêm gan B tiềm ẩn có khả năng lây lan, tiềm ẩn nguy cơ gây xơ gan và ung thư gan ở bệnh viêm gan mạn tính. Sàng lọc nhiễm HBV tiềm ẩn ở bệnh nhân có tiền sử viêm gan B cấp hoặc mạn tính là cần thiết.
Chẩn đoán nhiễm HBV tiềm ẩn dựa vào 3 chỉ số: HBsAg âm tính, anti-HBc dương tính và HBV DNA thấp trong huyết thanh (<200 IU/mL) hoặc trong mô gan.
Ai cần sàng lọc viêm gan B tiềm ẩn?
Để sàng lọc và chẩn đoán nhiễm HBV tiềm ẩn, người dân/ người bệnh cần làm các xét nghiệm HBsAg, anti-HBc và HBV DNA ở những đối tượng có nguy cơ nhiễm HBV tiềm ẩn cao như:
- Bệnh nhân có tiền sử nhiễm HBV cấp hoặc mạn tính;
- Bệnh nhân nhiễm HBV cùng với HCV (virus viêm gan C) hoặc HIV;
- Người hiến máu, người hiến cơ quan, người nhận ghép tạng;
- Bệnh nhân đang điều trị hóa trị hoặc anti-CD20;
- Bệnh nhân Thalassemia và Hemophilia;
- Bệnh nhân chạy thận nhân tạo;
- Bệnh nhân có bệnh gan cryptogenic;
- Bệnh nhân đang điều trị lamivudine hoặc interferon;
- Trẻ em đang tiêm chủng HBV, đặc biệt là ở vùng dịch.
10% trường hợp nhiễm virus viêm gan B tiềm ẩn - Làm thế nào để quản lý sức khỏe hiệu quả nhất?
Giai đoạn viêm gan B mạn tính tiềm ẩn thường kéo dài rất lâu, có thể từ 15-30 năm mà người bệnh ít có triệu chứng đặc biệt. Nếu không kiểm soát tốt, bệnh có thể gây xơ gan, ung thư gan.
Chia sẻ về trường hợp chị L.T.H, ThS.BS Nguyễn Thị Thu Hương nói: Chị L.T.H may mắn phát hiện nhiễm virus viêm gan B tiềm ẩn khi đi hiến máu. Tinh thần cảnh giác và ý thức kiểm tra định kỳ đã giúp phát hiện ra nguyên nhân gây kết quả bất thường. Bệnh nhân được hướng dẫn theo dõi sức khỏe định kỳ theo tư vấn của bác sĩ.
PGS.TS Trịnh Thị Ngọc - Chuyên gia Truyền nhiễm, Hệ thống Y tế Mytour, nguyên Trưởng Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam cho biết, khoảng 10% trường hợp có HBsAg (-), HBV-DNA (+) trong số ca mắc viêm gan B mạn tính. Trường hợp này cần theo dõi như bệnh nhân bị viêm gan B mạn tính thông thường. Nếu tải lượng virus thấp, men gan không tăng, xơ hóa gan tốt thì tiếp tục theo dõi 6 tháng 1 lần.

Khám sức khỏe định kỳ là cách tốt nhất để sàng lọc, theo dõi và kiểm soát viêm gan virus B
Trong việc sàng lọc viêm gan virus B và tiếp cận trường hợp mắc virus viêm gan B tiềm ẩn, PGS. TS Trịnh Thị Ngọc lưu ý rằng việc xét nghiệm phát hiện viêm gan B không chỉ dừng lại ở việc làm xét nghiệm HBsAg, Anti-HBs và HBcAb total để đánh giá tình trạng nhiễm trước đây. Trong trường hợp Anti HBcAb total (+), HBsAg (-), cần chú ý đến các phương pháp điều trị bệnh khác nhau như điều trị ức chế virus, thuốc miễn dịch hoặc viêm gan C... để ngăn chặn tình trạng bùng phát đợt tiến triển của viêm gan virus B.
Trong những trường hợp đã được chẩn đoán mắc virus viêm gan B tiềm ẩn, cần theo dõi như thế nào? Theo TS.BS Trần Văn Giang - Chuyên khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa Khoa Mytour, bệnh nhân cần được kiểm tra định kỳ 3-6 tháng/lần. Mỗi lần đi khám định kỳ ngoài việc khám lâm sàng, cần thực hiện các xét nghiệm chức năng gan, đánh giá tình trạng xơ gan, ung thư gan, bao gồm:
- Đánh giá chức năng gan: 3 tháng/lần;
- Tình trạng xơ gan, tải lượng virus: 6 tháng/lần;
- Ung thư gan được đánh giá thông qua AFP: 1 năm/lần.
