Nếu nói về du lịch Hà Giang, bạn sẽ không chỉ nghĩ về vùng đất hoa tam giác mạch địa đầu tổ quốc, hay cao nguyên đá Đồng Văn, mà còn bị cuốn hút bởi sự hiếm có và độc đáo của chợ tình Khâu Vai.
Chợ tình Khâu Vai nằm ở đâu? Và có điều gì đặc sắc?
Nơi mà “người cũ” tìm về để ôn lại kỷ niệm, cũng như là nơi cho những đôi trai gái mới bén duyên. Hãy cùng Vntrip.vn khám phá câu chuyện đặc biệt thu hút rất nhiều du khách đến vùng đất cao nguyên này.

Hà Giang với cảnh đẹp hoang sơ, hùng vĩ (Ảnh: sưu tầm)
Chợ tình Khâu Vai xuất phát từ truyền thuyết về tình yêu đầy lãng mạn giữa nàng Út và chàng Ba. Họ yêu nhau chân thành nhưng không thể đến với nhau vì số phận không ủng hộ. Tình yêu của họ, một lần đã rời xa, liệu khi gặp lại, liệu có ai nhớ về người cũ như cơn gió thoáng qua, khiến trái tim xao xuyến... Theo người Mông, Khâu Vai có nghĩa là song mây, tượng trưng cho tình cảm gắn bó, quấn quýt như cây song cây mây trên núi.

Phụ nữ Mông trong cuộc sống hàng ngày (Ảnh: sưu tầm)
Cuộc sống đôi khi gập ghềnh, khó lòng hiểu hết lòng nhau, khiến cho những câu chuyện tình cứ dừng lại. Chẳng phải lúc kết thúc một mối tình đều có một lý do, khi chia tay sẽ có hàng vạn hàng ngàn câu hỏi, cảm xúc tiếc nuối hay những luyến lưu chưa có lời giải… Chính vì lẽ đó, những người không được ở cùng nhau thường hẹn gặp ở Chợ tình Khâu Vai vào ngày 27 tháng 3 âm lịch. Họ đến đây để chia sẻ, tâm sự về cuộc sống riêng, ôn lại những kỷ niệm, thể hiện sự nhớ nhung qua khoảng cách, cảm xúc đong đầy.
Chợ tình Khâu Vai diễn ra vào thời điểm nào?
Ban ngày tại Chợ tình Khâu Vai rất sôi động và nhộn nhịp với âm nhạc vang vọng, tiếng hát thiết tha của cô gái, đàn môi, và tiếng khèn rộn ràng của các chàng trai. Khi màn đêm buông xuống, chỉ còn ánh lửa và rượu ngô, chợ tình mới thực sự bắt đầu. Lúc này, những người từng có duyên gặp nhau tìm nhau, chia sẻ về những ngày đã qua, đong đầy tình cảm cho những ngày đã cách xa.

Các cô gái xinh đẹp trong trang phục truyền thống (Ảnh: sưu tầm)
Chiều ngày 26/3 âm lịch, từ khắp các con đường trên núi, những người dân mặc trang phục dân tộc rực rỡ đã hối hả xuống chợ. Những người ở xa, cách chợ tình Khâu Vai vài ngọn núi, vài dòng suối, đã đến từ sáng sớm. Chàng trai, cô gái Mông, Dao, Giáy, Lô Lô... hội tụ tại xã Khâu Vai. Du khách đến Hà Giang vào thời điểm này sẽ trải qua không gian lễ hội phong phú với âm nhạc, điệu múa giao duyên cùng chén rượu ngô ấm áp.

Trao duyên trong ngày hội hẹn hò (Ảnh: sưu tầm)
Bên cạnh những dốc đá hiểm trở và con đường chông gai đã qua, chỉ còn lại sự hân hoan, sự chờ đợi suốt một năm dài. Họ chỉ biết rằng đêm tình yêu ngọt ngào nhất lại đến mỗi năm một lần. Tất cả hướng về chợ tình, hướng về người yêu thương của mình, như một nghi lễ thiêng liêng, trọng đại nhất. Khi mặt trời khuất sau đỉnh núi phía Tây, sương mù phủ trời, lửa sáng lên, rượu đầy ly được rót, báo hiệu đêm tình Khâu Vai bắt đầu:
“Đêm nay chúng ta ngồi đã muộn
Gà gáy, đánh thức mười sáu tiếng
Nếu không có tình, thôi thì chia tay
Nếu có tình, hãy nhanh chóng thốt lên lời…”
Cô gái trả lời ngay:
“Bây giờ trời đã khuya rồi
Sao bay vòng chuyển bờ
Sương phủ trắng rồi
Em chỉ biết mình anh chứ chưa biết tâm anh…”
Những lời tỏ tình dễ thương và chanh chua đã được những đôi trai gái trong đêm chợ thổi vào tình yêu thực tế như cuộc sống của họ. Chợ tình Khâu Vai mỗi năm chỉ tổ chức một lần, nhưng phiên chợ hàng ngày tại Khâu Vai kéo dài năm ngày để phục vụ nhu cầu của cộng đồng dân tộc nơi đây. Chợ tình bắt đầu từ đêm khuya đến sáng hôm sau mới tan, từ sáng đến trưa lại tiếp tục như bình thường như các chợ miền núi khác.
Bình minh ngày 27, thời khắc chợ tình trở nên ý nghĩa nhất. Rượu uống đã cạn, chợ tan rồi, giờ đến lúc chia tay. Bên lề đường, theo dõi từng cung đường núi, tảng đá… mỗi đôi nam nữ u buồn tiễn biệt nhau. Họ trao nhau những lời lưu luyến, những sợi tơ hồng và hẹn hò tái ngộ, ngay tại nơi này.
Nếu có cơ hội du lịch Hà Giang, bạn không chỉ thưởng thức cùng với những trạng thái cảm xúc đa dạng tại Chợ tình Khâu Vai cùng các chàng trai cô gái mà còn được trải nghiệm cưỡi ngựa “Trở về với người yêu xưa trên con đường tình yêu”; hòa mình vào những điệu nhạc duyên dáng, múa khèn; tham gia các trò chơi dân gian như tung còn, đánh yến, đẩy gậy… đồng thời ngắm nhìn người dân tộc dệt vải lanh, làm khèn Mông, đan quẩy tấu…
Ghé thăm chợ đêm Mèo Vạc, bạn sẽ không chỉ thưởng thức những món ẩm thực truyền thống đặc sản như: mèn mén, thắng cố, tậu chúa, lẩu dê, thịt bò khô, thịt lợn hun khói, lạp sườn, rượu ngô… mà còn được thưởng thức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc của địa phương.

Các nghệ nhân múa khèn Mông phục vụ du khách (Ảnh: sưu tầm)
Trong ngày hôm nay, Chợ tình Khâu Vai đã có ít biến đổi, nhưng vẫn giữ nguyên vẻ độc đáo, quyến rũ của mình. Trong không khí hân hoan, ta vẫn thấy ánh mắt đang tìm kiếm, vẫn nghe tiếng kèn lá hòa theo gió, vẫn chạm vào những khoảnh khắc ấm áp, hạnh phúc khi những duyên phận gặp lại nhau sau bao ngày xa cách.
Câu chuyện hôm qua và cuộc sống ngày nay tại Chợ tình Khâu Vai như một giấc mơ, tạo thêm sức hút đặc biệt đối với vùng đất này. Đó có thể là sự kết nối từ quá khứ, hiện tại đến tương lai, sự lan tỏa mạnh mẽ của những câu chuyện tình legendaries trên Cao nguyên đá Đồng Văn. Đâu đó, bên lưng núi, thoảng nghe lời gọi tình yêu:
“Chàng ơi xuống núi cùng em
Nhớ mang theo ngựa và đi một mình”
Em dẫu không còn vẻ xinh xắn
Nhưng vẫn che chắn nắng chợ tình huyền bí
