Buzz
Mỗi từ trong bài thơ này đều đáng quý. Tôi nhớ tên Nguyễn Quang Hưng từ khi anh đoạt giải nhì trong cuộc thi thơ của tạp chí Văn Nghệ Quân Đội năm 2015-2016. Chúng tôi từng cùng làm việc với nhau trong Ban văn trẻ, và ấn tượng của tôi về Hưng là một người rất hiền lành, ít nói nhưng lại có sức sáng tạo lớn. Theo kinh nghiệm của tôi, những người ít lời thường là những người làm việc hay tạo ra những điều bất ngờ nhất. Khi biết anh đoạt giải trong một cuộc thi thơ uy tín, và đọc thơ của anh cùng với bình luận, tôi càng tin rằng ấn tượng của mình về anh từ lúc đầu là chính xác. Cho đến nay, Nguyễn Quang Hưng đã xuất bản 12 tập thơ và giành được 4 giải thưởng thơ, và Mùa biến đổi không ngừng là tập thơ mới nhất của anh.
Với tập thơ Mùa biến đổi không ngừng, tôi kỳ vọng vào sự sáng tạo không ngừng của Nguyễn Quang Hưng cũng như của thế hệ thơ trẻ. Và thật bất ngờ, trong tập thơ này, Hưng không bị ràng buộc bởi những kiểu vần cũ kỹ nữa. Anh để cho những dòng thơ tự do trôi nổi tự nhiên, từ ngôn từ dịu dàng đến mãnh liệt, từ sâu lắng đến náo nhiệt, từ âm u đến ngổn ngang. Chúng tự do như gió, như nước, như ánh sáng, như mây trời ở phía xa, nhưng lại luôn mới mẻ và đầy bất ngờ mỗi lúc.
Điều thu hút tôi là sự lặp lại cố ý của những từ trong các câu thơ. Chúng có thể là hai từ riêng biệt, đứng gần nhau để tạo ra âm điệu đầy ấn tượng, nhưng chúng cũng có thể là một từ lặp lại toàn bộ để tạo ra một cảm xúc hoặc ý nghĩa mới. Điều này chính là cách mà tác giả tạo ra một sự biến đổi mới cho ngôn từ thơ.
Chắc hẳn ai cũng phải nghe thấy tiếng lòng mình rên rỉ/ Thực sự, những năm tháng lao đao kiếm sống nuôi con/Đứa bé ôm bóng phố đi lạc loài trong những ngôi nhà chật hẹp bên đường phố vắng/ Như thể thịt xương bám vào những viên gạch cũ phủ rêu mốc khói bếp cổ/ Phố đông người ùn tấp dần dần/ Ngày dần trôi đi nhanh chóng/ Hình ảnh Vu Lan dần vụt tắt/ Kinh hãi suốt đêm dài lạnh buốt/ Dòng nước mắt của bố tuôn trào…
Khi đối diện với những câu thơ lặp lại từ, tôi thường dừng lại vì cảm thấy thú vị. Tôi nhắm mắt lại và để âm thanh của từng chữ vọng lên trong tâm trí, tưởng tượng ra các tình huống và cảm xúc mà chúng kích thích, rất rõ ràng. Đó như là một trò chơi của đứa trẻ, cầm những mảnh gỗ nhỏ, va đập chúng với nhau và lắng nghe âm thanh thay đổi.
Ngoài sự thu hút bởi hình thức, tôi còn cảm nhận rõ ràng trong tập thơ này rằng mỗi câu thơ không dễ đọc, không trôi chảy mượt mà khi đọc lên, mà chúng gắn kết chúng ta lại, buộc chúng ta phải đọc chậm và cảm nhận từng chữ, từng ý suy trong sự gập ghềnh của tư duy và sự kiện, hình ảnh, biến cố trong từng câu thơ, từng khổ thơ, từng bài thơ. Lúc đó, như là ta đã hoàn toàn lấn vào tâm hồn của thơ, để cùng anh đi qua, nhìn qua mọi thứ, cùng suy nghĩ, lo lắng, tự đặt câu hỏi và tìm ra câu trả lời.
Một nhà thơ đã trải qua nhiều trải nghiệm, suy tư sâu xa và anh phản ánh mọi vấn đề nóng bỏng của thời đại, của con người, của quê hương trong từng câu thơ của mình. Vào năm 2020, khi anh bước vào tuổi 40, cái tuổi mà mọi người nói rằng 'Không gì đặc biệt ở tuổi 40', nhưng trước đại dịch Covid-19 bùng phát, và những thảm họa tự nhiên nghiêm trọng ở miền Trung, Nguyễn Quang Hưng lại thốt lên:
Ngay trong lúc phấn khích nhất với sự truy diệt/ Kẻ giả cúi đầu thoát hiểm chiêu đội mưa/ Hay từ khi nào kẻ địch ảo tạo ra trong ta/ Bí mật xâm nhập chuyển màu máu chảy vào phổi/ Hay từ khi nào ta đã mặc chiếc mặt nạ cho chính mình/ Trong trận chiến tự vệ với chính mình từng bước tiến về phía hủy diệt?
…
Cho đến khi không phải là họ truy đuổi tôi/ Mà chính tôi đã biến thành một vi khuẩn khổng lồ!
Những dòng thơ ấy không chỉ là lời than thở của một nhà thơ trên đường vào tuổi trưởng thành, chứng kiến những biến cố của loài người, của thời đại, mà còn là lời cảnh tỉnh, khiến độc giả phải suy ngẫm và tự hỏi về ý nghĩa của cuộc sống, về trách nhiệm của mình và về khả năng thay đổi, cải thiện.
Trong các phần của tập thơ (Chuyển hóa gián điệp, Gương nước những khuôn mặt, Khát vọng gió, Dấu sáng chia sẻ cuộc đời, Hoa phòng viết), độc giả sẽ trải qua những trải nghiệm và suy ngẫm về những vấn đề trong cuộc sống mà nhà thơ đặt ra, từ tình yêu quê hương, tình cảm con cái, kỷ niệm về người cha xa xôi qua từng ký ức đau đớn, đến mối quan hệ của con người trong công việc, tôn giáo, cộng đồng và tự nhiên… Tập thơ Mùa biến đổi không ngừng của Nguyễn Quang Hưng là một sự thức tỉnh từ thực tế đầy biến động, biến chuyển trong xã hội và tự nhiên, góp phần làm cho mỗi người hiểu rõ trách nhiệm của mình trong từng khoảnh khắc sống, không để mất đi giữa cuộc khủng hoảng này.
Theo Báo Thanh Niên
