Mua sắm qua mạng là hình thức thương mại điện tử cho phép khách hàng mua hàng hoặc dịch vụ từ người bán trên Internet bằng cách sử dụng trình duyệt web. Người tiêu dùng có thể tìm thấy sản phẩm mình quan tâm bằng cách truy cập trang web của nhà bán lẻ hoặc sử dụng công cụ tìm kiếm mua sắm để so sánh giá cả và sự sẵn có ở các nơi khác nhau. Từ năm 2016, người dùng có thể mua sắm trực tuyến bằng nhiều thiết bị khác nhau như máy tính để bàn, laptop, tablet và điện thoại thông minh.
Cửa hàng trực tuyến mang lại trải nghiệm tương tự khi mua hàng so với việc mua ở cửa hàng truyền thống. Khách hàng có thể duyệt qua các sản phẩm và dịch vụ của công ty, xem ảnh và thông tin chi tiết về sản phẩm cũng như tính năng của chúng.
Các cửa hàng trực tuyến thường cung cấp tính năng tìm kiếm để người mua có thể tìm kiếm mô hình, thương hiệu hoặc sản phẩm cụ thể. Để hoàn tất giao dịch mua sắm trực tuyến, khách hàng cần kết nối Internet và có phương thức thanh toán như thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ. Đối với các sản phẩm vật lý, e-tailer sẽ gửi hàng đến cho khách hàng; đối với sản phẩm kỹ thuật số như âm nhạc hoặc phần mềm, tập tin sẽ được gửi qua Internet.
Lịch sử
Năm 1990, Tim Berners-Lee đã phát minh ra máy chủ World Wide Web đầu tiên và trình duyệt. Điều này đã mở ra đường cho việc thương mại hóa vào năm 1991. Vào năm 1994, những tiến bộ khác đã diễn ra, như là sự ra đời của ngân hàng trực tuyến và cửa hàng pizza trực tuyến đầu tiên của Pizza Hut [1]. Trong cùng năm, Netscape giới thiệu SSL để mã hóa dữ liệu truyền trên mạng, một yếu tố cần thiết cho việc mua sắm trực tuyến an toàn. Đồng thời, công ty Đức Intershop cũng giới thiệu hệ thống mua sắm trực tuyến đầu tiên của họ. Năm 1995, Amazon ra mắt trang web mua sắm trực tuyến của mình, và vào năm 1996, eBay đã xuất hiện.
Trong những năm gần đây, mua sắm trực tuyến đã trở nên phổ biến hơn, tuy vẫn chủ yếu phục vụ cho tầng lớp trung và cao cấp. Để mua sắm trực tuyến, người dùng cần có khả năng truy cập vào máy tính, tài khoản ngân hàng và thẻ ghi nợ. Mua sắm đã phát triển đáng kể với sự tiến bộ của công nghệ. Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Thương mại điện tử, những người tiêu dùng mua sắm trực tuyến thường có mức độ giáo dục, thu nhập và nghề nghiệp cao hơn, điều này cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cửa hàng mua sắm trực tuyến.
Mua sắm trực tuyến đã mở rộng đối tượng người tiêu dùng từ nam giới đến nữ giới và từ tầng lớp trung lưu đến cao cấp. Ban đầu, mua sắm trực tuyến chủ yếu thu hút những người đàn ông trẻ tuổi, có thu nhập cao và tốt nghiệp đại học. Tuy nhiên, hồ sơ người dùng đã thay đổi theo thời gian. Ví dụ, ở Mỹ, vào những năm đầu của Internet, phụ nữ ít sử dụng mạng hơn, nhưng đến năm 2001, họ đã chiếm 52,8% dân số trực tuyến.
Mua sắm trực tuyến không chỉ dành riêng cho tầng lớp trung và cao cấp nữa mà đã mở rộng ra nhiều đối tượng khác nhau. Ban đầu, những người sử dụng chính của mua sắm trực tuyến là những người đàn ông trẻ tuổi có thu nhập cao và tốt nghiệp đại học. Tuy nhiên, hồ sơ này đã thay đổi theo thời gian. Ví dụ, ở Mỹ, vào những năm đầu của Internet, phụ nữ ít sử dụng mạng hơn, nhưng đến năm 2001, họ đã chiếm 52,8% dân số trực tuyến.
Phương thức thanh toán trong mua sắm trực tuyến đã trở nên phổ biến và tiện lợi hơn trong những năm gần đây. Người dùng cần có khả năng truy cập vào máy tính, tài khoản ngân hàng và thẻ ghi nợ để có thể thanh toán mua hàng trực tuyến. Phương thức thanh toán này ngày càng được ưa chuộng hơn vì nó giúp người tiêu dùng tiếp cận với các kênh mua sắm mới một cách thuận tiện và an toàn hơn.
Người mua hàng trực tuyến thường sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán, tuy nhiên một số hệ thống cho phép người dùng tạo tài khoản và thanh toán bằng các phương tiện thay thế như:
- Thanh toán qua điện thoại di động và điện thoại cố định, tiền mặt khi nhận hàng (COD, phổ biến ít ở các cửa hàng trực tuyến), séc, thẻ ghi nợ, ghi nợ trực tiếp ở một số quốc gia, các loại tiền điện tử, thẻ quà tặng, chuyển tiền bưu điện, dây chuyển/giao hàng và thanh toán khi nhận hàng
Một số trang web có thể không chấp nhận thẻ tín dụng quốc tế và yêu cầu địa chỉ thanh toán và vận chuyển trong cùng một quốc gia mà họ hoạt động kinh doanh, trong khi các trang web khác cho phép gửi quà tặng đến từ bất cứ đâu. Các giao dịch tài chính có thể được xử lý thời gian thực để người tiêu dùng biết trước khi thực hiện giao dịch, hoặc có thể thực hiện sau khi giao dịch được xác nhận.
Phương thức giao hàng
Sau khi thanh toán được chấp nhận, hàng hoá hoặc dịch vụ có thể được giao đến khách hàng theo các phương thức sau đây.
- Tải về: Phương pháp thường được sử dụng cho sản phẩm số như phần mềm, nhạc, phim hoặc hình ảnh, mà người mua có thể tải về trực tiếp từ Internet.
Thả vận chuyển: Đơn hàng được chuyển đến nhà phân phối hoặc bên thứ ba để giao trực tiếp cho người tiêu dùng, bỏ qua vị trí địa lý của nhà bán lẻ để tiết kiệm thời gian và chi phí.
Pickup tại cửa hàng: Đơn hàng trực tuyến, người dùng có thể tìm và lấy sản phẩm tại cửa hàng gần nhất thông qua phần mềm định vị. Đây là mô hình phổ biến trong các doanh nghiệp bán lẻ có mô hình kinh doanh nhấp chuột.
In ra, cung cấp mã số hoặc gửi email, chẳng hạn như vé và phiếu giảm giá. Những vé, mã số hoặc phiếu giảm giá này có thể được sử dụng lại tại cơ sở vật chất hoặc trực tuyến để xác minh tính hợp lệ của chúng.
Vận chuyển: Sản phẩm được gửi đến địa chỉ của khách hàng hoặc của một bên thứ ba mà khách hàng chỉ định.
2003
Các doanh nghiệp đã tiếp tục thúc đẩy sự tăng trưởng từ năm 2012, đặc biệt là vào cuối năm và trước Tết Nguyên đán, tận dụng cơ hội để quảng bá thương hiệu và kích cầu mua sắm. Hợp tác giữa nhiều bên được coi là một cách mạng mua sắm hấp dẫn, khi bốn công ty trong lĩnh vực thương mại điện tử tạo ra làn sóng hệ sinh thái kết hợp mua sắm lần đầu tiên tại Việt Nam.
Chuyên ngành chính của Tin học |
|---|
