Buzz
Sử dụng bom, xây dựng các bức tường lớn hoặc thậm chí là cầu nguyện. Đó là tất cả những cách mà mọi người đã thử trong hàng thập kỷ qua để ngăn chặn dòng dung nham từ các ngọn núi lửa đang hoạt động ở Hawaii, khi nó tràn đến con đường và các ngôi nhà của dân cư.
Mauna Loa, ngọn núi lửa lớn nhất thế giới, đã bắt đầu phun trào trở lại sau 40 năm ngủ yên.
Hiện nay, Mauna Loa, ngọn núi lửa đang hoạt động lớn nhất thế giới, đã bắt đầu phun trào trở lại. Dung nham của nó đang dần tiến sát với con đường quốc lộ nối liền phía đông và phía tây của Đảo Lớn, Hawaii. Một lần nữa, cư dân đang đặt ra câu hỏi liệu họ có thể làm gì để ngăn chặn hoặc chuyển hướng dòng chảy này.
Con người hiếm khi thành công trong việc ngăn chặn dòng dung nham, bất kể những tiến bộ khoa học. Hướng chảy của dung nham cũng phụ thuộc vào lực đẩy và địa hình khu vực.
Nỗ lực chuyển hướng dung nham đã có lịch sử dài ở Hawaii. Năm 1881, khi dòng chảy từ ngọn núi Mauna Loa hướng về phía thị trấn Hilo, thống đốc quần đảo đã kêu gọi người dân tập trung cầu nguyện trong một ngày. Tuy nhiên, không có hiệu quả (đương nhiên).
Con người gặp khó khăn trong việc ngăn chặn dòng chảy của dung nham.
Theo thông tin từ Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, trong thời kỳ của Vương quốc Hawaii, Nữ vương Lili'uokalani và một số nhân viên đã đến Hilo để tìm cách cứu vãn thị trấn. Họ đã đề xuất phương án xây dựng các rào cản để thay đổi hướng dòng chảy và sử dụng thuốc nổ dọc theo dòng dung nham để làm cạn kiệt nguồn nước nóng chảy.
Ruth Ke'elikolani cũng đã đến gần dòng dung nham, cúi đầu và cầu nguyện trước Nữ thần Pele, hy vọng dòng chảy sẽ dừng lại và quay trở lại ngọn núi. May mắn thay, trước khi các hàng rào được xây dựng, dòng chảy đã ngừng lại.
Hơn 50 năm sau, Thomas A. Jaggar, người sáng lập Đài quan sát núi lửa Hawaii, đã yêu cầu Không quân Hoa Kỳ gửi máy bay chiến đấu để thả bom gần núi lửa, tạo ra một lỗ thông hơi cho núi lửa đang hoạt động và phá vỡ dòng dung nham.
Theo Cục Công viên Quốc gia Mỹ, sau khi nhận được yêu cầu, trung tá George S. Patton đã chỉ huy máy bay thả 20 quả bom nặng 272kg xuống hòn đảo, mỗi quả bom chứa tới 161kg thuốc nổ TNT.
Vụ đánh bom đã giúp 'giảm tốc độ của dòng chảy', tuy nhiên, điều này bị nghi ngờ bởi Howard Stearns, một nhà địa chất có mặt trên chuyến bay ném bom cuối cùng. Ông viết trong cuốn tự truyện của mình vào năm 1983 rằng: 'Tôi tin rằng đó là một sự trùng hợp'.
Nhiều biện pháp đã được thử nhưng không thành công trong việc chuyển hướng dòng chảy.
Các nhà địa chất ngày nay cũng có quan điểm tương tự. Theo họ, dòng dung nham không chỉ bị ảnh hưởng bởi vụ đánh bom mà còn đang giảm dần theo thời gian. Nếu không có sự can thiệp của con người, nó cũng sẽ ngừng chảy trong vài ngày tiếp theo.
Một gợi ý khác được Rowland, một nhà địa chất học tại Đại học Hawaii, đề xuất là các nhà chức trách có thể sử dụng máy móc để xây dựng một bức tường đá ngay trước đường cao tốc Daniel K. Inouye. Tuy nhiên, dòng dung nham vẫn có thể vượt qua giống như trường hợp tại thị trấn Kapoho vào năm 1960.
'Khó khăn khi xây dựng một bức tường trước khi dòng chảy đến. Vì dòng chảy đang hướng tới khu vực cư dân, nên có thể chúng ta sẽ phải hy sinh một số ngôi nhà, điều này sẽ gây ra vấn đề pháp lý', Rowland chia sẻ.
Bên cạnh đó, nhà địa chất học cũng tin rằng hầu hết người dân ở Hawaii sẽ không muốn xây dựng một bức tường, vì điều này được xem là chống lại nữ thần núi lửa Pele. Trong trường hợp dung nham chảy qua đường cao tốc, có lẽ họ chỉ có thể xây dựng lại đường đó như năm 2018.
Hawaii vẫn chưa có kế hoạch cụ thể nào để ngăn chặn hoặc chuyển hướng dòng dung nham.
Lãnh đạo dân phòng Hawaii cho biết hiện bang không có kế hoạch cụ thể nào để chuyển hướng dòng chảy, mặc dù đã có một số cuộc thảo luận diễn ra. Thống đốc Hawaii David Ige, người đã chứng kiến vụ phun trào của núi lửa Kilauea năm 2018, tin rằng con người 'không thể chiến thắng thiên nhiên và nữ thần Pele'.
Nhà văn hoá bản địa Kealoha Pisciotta nói rằng: 'Ý tưởng ngăn chặn dòng dung nham đến từ phương Tây, coi trọng sức mạnh kiểm soát của con người. Nhưng điều quan trọng là phải thích ứng với dòng chảy, không phải tránh nó. Chúng ta không thể tách rời tự nhiên, bởi con người cũng là một phần của nó'.
Nguồn: PBS NewsHour
