
Lý thuyết Về Tình & Tiền
Về cơ bản, người sáng tạo thường được phân thành hai loại: Một là những người sáng tạo, quyến rũ. Hai là những người sáng tạo chỉ để kiếm sống. Có những lúc công việc có cả hai yếu tố, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Sự căng thẳng giữa hai khía cạnh này luôn tồn tại, không bao giờ lệch về bên nào.
Một ví dụ điển hình là Phil, một người bạn của tôi, làm nghề nhiếp ảnh ở New York. Anh ấy chụp những bức ảnh thực sự độc đáo cho các tạp chí dành cho giới trẻ - có vẻ như không có lợi nhuận gì, nhưng đó là cách anh ấy tích luỹ kinh nghiệm. Sau đó, dựa trên kinh nghiệm đó, anh ấy tham gia vào việc chụp ảnh cho các bảng giá bán lẻ. Không có gì thú vị, nhưng cũng đủ để trang trải cuộc sống của anh ấy.
Một ví dụ khác là Martin Amis, một tác giả người Anh nổi tiếng với các cuốn sách bán chạy. Ông viết tiểu thuyết với tính nghiêm túc nhưng cũng kiếm thêm thu nhập bằng cách viết bài cho các tờ báo ở London hoặc thỉnh thoảng xuất hiện trên truyền hình (nhưng nói chung, thu nhập từ việc viết tiểu thuyết không cao, ngay cả với những ngôi sao như Amis).
Hoặc là diễn viên. Năm nay John Travolta tham gia một bộ phim nổi tiếng như Pulp Fiction ('Tình'), trong khi năm sau anh sẽ tham gia một bộ phim có ngân sách lớn nhưng dễ quên như Broken Arrow ('Tiền'). Hoặc là họa sĩ. Anh ta dành một tháng để vẽ những bức tranh màu xanh biển vì đó là màu sắc được ưa chuộng của các nhà sưu tập nổi tiếng trong thời gian này ('Tiền'), nhưng tháng sau anh ta lại vẽ toàn bức tranh màu đỏ vì anh ta thực sự ghét màu xanh biển và yêu thích màu đỏ ('Tình').
Hoặc là một chuyên gia tin học. Trong thời gian làm việc ban ngày, anh ta lập trình cho một doanh nghiệp không rõ danh tiếng ('Tiền'), sau đó dành thời gian tối và cuối tuần để viết các trò chơi máy tính phức tạp, khó hiểu để chơi với các bạn kỹ thuật của mình ('Tình').
Cân bằng giữa Tình & Tiền
Phải cân nhắc giữa việc kiếm sống và duy trì sự tự do trong sáng tạo. Phương pháp của tôi là vẽ tranh biếm họa và viết blog ('Tình') đồng thời với việc làm kiếm sống.
Tôi nghĩ về một nhà văn trẻ phải làm việc phục vụ bàn để kiếm sống thay vì được bài viết xuất hiện trên các tạp chí hiện đại và hấp dẫn... đang mơ ước đến ngày không còn phải chia đời ra một cách khắc nghiệt như vậy nữa.
Dần dần, có thể phần 'khắc nghiệt' sẽ không còn nữa, nhưng 'phép chia' vẫn phải tồn tại.
Hai khía cạnh căng thẳng này luôn đóng vai trò trung tâm và không bao giờ lệch sang bên nào.
Và không ai là ngoại lệ cả. Dù đó là người làm phục vụ bàn phải vật lộn để kiếm sống, hay là ngôi sao điện ảnh.
Khi bạn nhận ra điều này - tôi muốn nói là thực sự nhận ra điều này - vì một lý do nào đó, sự nghiệp của bạn sẽ phát triển nhanh hơn. Tôi không biết tại sao lại như vậy.
Những người không chấp nhận phân chia cuộc sống theo cách đó - họ chỉ muốn bắt đầu ngày mới bằng cách bỏ công việc nhàm chán hiện tại và trở thành tác giả bán chạy nhất - nhưng họ không bao giờ thành công.
Dù như thế nào đi chăng nữa, đó vẫn là 'Lý thuyết Tình & Tiền'. Hãy xem nó như là cuốn sách bạn nên giữ trên bàn đầu giường.
Hugh Macleod
