[MyBook] Đánh Giá Sách “Momo”: Hành Trình Phiêu Lưu Cứu Vớt Thời Gian

“Tiểu thuyết của Michael Ende vượt xa cả một tác phẩm thiêng liêng.” Đó là nhận xét được dành cho Michael Ende, tác giả của Momo, một cuốn sách đã đoạt vô số giải thưởng văn học dành cho tuổi teen, được chuyển thể thành phim và được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ trên toàn cầu. Vậy thì điều gì đặc biệt trong cuốn sách này đã khiến nó trở nên nổi tiếng đến như vậy? Câu chuyện kỳ diệu, đầy màu sắc của Momo không chỉ dành cho trẻ em mà còn là bài học sâu sắc về cuộc sống cho người lớn.

Mình tình cờ đọc được một danh sách các cuốn sách đáng đọc một lần trong đời trên một trang web nước ngoài và trong đó có Momo. Chủ đề về thời gian luôn là điều thu hút mình, bởi vì thời gian thường xuyên được coi là điều tầm thường, chảy đi theo nhịp sinh hoạt hàng ngày của chúng ta, nhưng nếu nhìn vào nó từ một góc độ khác, ta có thể nhận ra sự kỳ diệu ẩn chứa xung quanh. Momo là minh chứng sống cho điều đó. Mặc dù không có quá nhiều nhân vật hay sự kiện náo nhiệt, nhưng từng chi tiết trong cuốn sách lại mang lại sự sống động, chân thực về cuộc sống qua ống kính của trí tưởng tượng.

Một câu chuyện cổ tích hoàn toàn mới mẻ

Nhân vật chính của câu chuyện là Momo, một cô bé bí ẩn không ai biết cô đến từ đâu, cha mẹ là ai, và cô đến vùng đất này như thế nào. Nhìn vào vẻ bề ngoài của cô, không ai có thể đoán được cô đã đi lang thang trong bao lâu và liệu thành phố với những tàn tích của nhà hát lộ thiên này có phải là điểm đến cuối cùng của cô không. Có lẽ mọi người cũng nghĩ rằng một đứa trẻ lang thang như vậy sẽ không thể làm gì được cho cả thành phố. Nhưng lại không phải như vậy. Momo có một khả năng đặc biệt khiến mọi người muốn đến gặp cô, đến mức gần như mọi khi đều có người đến trò chuyện với cô, và nếu ai chưa gặp Momo, họ sẽ được nghe mọi người nhắc nhở: “Hãy đến gặp Momo đi!”

Câu này dần trở thành một thành ngữ quen thuộc đối với những người sống xung quanh nhà hát lộ thiên. Giống như cách chúng ta nói: “Chúc may mắn!” hoặc “Ăn ngon miệng!” hoặc “Chỉ có trời biết!” thì họ lại nói: “Hãy đến gặp Momo đi!”

Liệu cô bé ấy có khả năng đặc biệt gì không nhỉ? Như là một nhà triết học sẽ cho ta lời khuyên sâu sắc cho mọi vấn đề trong cuộc sống, hay như một nhà tư tưởng với nhiều nguyên tắc đạo lý. Tất nhiên là Momo chỉ là một đứa trẻ bình thường như bao đứa khác và cô ấy không có khả năng siêu phàm gì cả. Đơn giản chỉ là Momo biết lắng nghe.

Momo biết lắng nghe khiến ngay cả những người ngốc nghếch cũng bỗng nhiên nảy ra những ý nghĩ khôn ngoan. Không phải vì cô biết cách nói chuyện, hỏi han để họ có những suy nghĩ ấy, không, cô chỉ ngồi lắng nghe thôi, chăm chú lắng nghe với trái tim tràn đầy lòng tốt. Lúc đó cô mở đôi mắt đen thẫm lớn nhìn người đang nói chuyện với mình, và người ấy bất ngờ cảm thấy ý nghĩ bất ngờ tuôn trào, những ý nghĩ mà người đó không ngờ là đã tồn tại trong tâm trí mình.

Và mọi người dành thời gian đến gặp Momo để trò chuyện với cô như thế đấy, và ngược lại Momo cũng dành thời gian của mình để lắng nghe họ. Chính vì thế mà người dân ở đây yêu quý cô bé hơn, giúp đỡ cô bé có nơi ở ấm cúng và chia sẻ đồ ăn với cô, họ đã sống gắn bó hơn với nhau. Các em nhỏ cũng tập trung tại khu nhà hát lộ thiên để chơi với Momo. Tuy nhiên không biết từ khi nào, một thế lực 'xám xịt' dần dần xâm chiếm thành phố này. Chúng tự xưng mình là thành viên của 'Quỹ thời gian', đến giao dịch với mỗi người dân để họ đồng ý đưa thời gian của mình vào quỹ và số thời gian đó sẽ được trả lại, thậm chí có thêm lãi vào một ngày nào đó. Họ không hề biết rằng đó chỉ là một chiêu trò để ăn cắp thời gian. Cuộc sống từ đó trở nên khác biệt, không còn như trước. Cô bé Momo cũng không thể ở bên bạn bè hay những người muốn cô lắng nghe nữa vì họ không còn thời gian để nghỉ ngơi và trò chuyện nữa.

Vậy Momo đã làm thế nào, đã gặp ai để giải cứu được thời gian bị đánh cắp từ những kẻ xâm lấn ấy? Câu chuyện sẽ tiếp tục ra sao thì mời các bạn tự tìm hiểu nhé. Liệu cuốn sách này có đủ hấp dẫn để những người lớn như chúng ta đón đọc không? Mình dám đảm bảo là có, nó không chỉ là một câu chuyện cổ tích dành cho trẻ em mà còn là những vấn đề về cuộc sống được nêu lên để khơi gợi mỗi người có quan điểm riêng.

Chúng ta cần một ai đó để lắng nghe chúng ta

Cô bé Momo có khả năng lắng nghe đặc biệt, có thể dành cả ngày để lắng nghe mọi người nói chuyện và chia sẻ. Một ngày kia, Nino và Nicola là hai người bạn trong khu phố này, họ cãi nhau và sắp nữa thì đánh nhau. Họ đến tìm Momo để giải quyết vấn đề nhưng cuối cùng là Momo không làm gì cả, cô chỉ ngồi lắng nghe họ, để họ kể hết những khúc mắc trong lòng. Nino và Nicola tự nhận ra là trước đó họ đã hiểu lầm nhau và từ những mâu thuẫn nhỏ không giải quyết ngay mà để dần lớn lên để trở thành những cuộc cãi vã như thế này. Chỉ một câu chuyện nhỏ thế này cũng đủ để thấy rõ vai trò quan trọng của Momo trong đời sống của người dân ở đây phải không?

Trong cuộc sống, chúng ta đôi khi đề cao những người ăn nói giỏi mà quên đi giá trị của việc lắng nghe. Nếu ai cũng nói, ai sẽ lắng nghe? Nếu không có ai nghe, tâm tư, cảm xúc của ta sẽ ra sao? Momo chỉ cần lắng nghe, nhìn đối diện bằng đôi mắt to tròn, và người ta như bị thôi miên, nói hết mọi điều. Thậm chí, cô bé khiến một tên trong bọn xám tự thú nhận âm mưu của mình. Thật ra, cô bé không có tài thôi miên, chỉ là cách lắng nghe chăm chú của cô bé khiến người ta cảm thấy đồng cảm và dễ dàng bộc bạch thôi.

Momo lắng nghe đến nỗi những kẻ hoang mang cũng đột nhiên biết rõ mình muốn gì. Người nhút nhát trở nên mạnh dạn, người đau khổ trở nên vui vẻ. Ai nghĩ đời mình vô nghĩa, chỉ cần gặp Momo, kể hết sự tình, sẽ nhận ra mình quan trọng. Họ thấy mình độc nhất vô nhị, và hiểu rõ giá trị của bản thân đối với thế giới này.

Chúng ta hiểu nhầm và thù ghét nhau vì không lắng nghe nhau. Chúng ta khăng khăng ý kiến của mình, không lắng nghe người khác. Có phải chúng ta dễ mở lòng hơn với người lạ không? Ví dụ như người ngồi cạnh trên xe bus hay ai đó trên mạng. Vì họ không biết ta là ai, họ nghe mà không phán xét. Khi có chất chứa trong lòng, chúng ta cần người lắng nghe và đồng cảm hơn là một chuyên gia tư vấn. Mỗi lần nói ra, ta nhìn nhận lại câu chuyện, có thể sẽ đau lòng nhưng thông suốt hơn. Không phải ai cũng lắng nghe như Momo, cô bé không vướng bận thời gian, có thể lắng nghe cả ngày. Trong cuộc sống của bạn, đã có ai sẵn sàng lắng nghe bạn nói chuyện bất kể lúc nào không? Hay chỉ nhận được câu trả lời: “Lúc khác nhé, tôi đang bận”?

Thời gian bị đánh cắp

Những gã màu xám của “Quỹ thời gian” dùng luận điệu giả dối rằng sẽ tiết kiệm thời gian của mọi người và trả lại cuối đời. Họ nói nếu không làm nhanh thì sẽ lãng phí thời gian. Người dân nghe vậy, ra sức làm nhanh, sống gấp gáp. Ông thợ cắt tóc không còn tán gẫu vui vẻ, chỉ làm nhanh với khuôn mặt cau có. Người thợ xây thấy phí thời gian xây nhà theo ý từng người, nên xây nhà cao giống nhau cho nhanh. Trẻ em không có ai chơi cùng khi bố mẹ bận công việc, chỉ có đồ chơi như búp bê, ô tô, radio kể chuyện. Chúng thú nhận thích những trò chơi tự nghĩ ra hơn, chỉ một miếng ván gỗ cũng tưởng tượng là thuyền hay ván lướt sóng. Chúng thích nghe bố mẹ kể chuyện hơn là từ chiếc radio.

Khuôn mặt ai cũng cau có, khó chịu, gấp gáp như chú thỏ trong Wonderland. Họ thắc mắc thời gian đi đâu hết, vèo một phát hết ngày, vèo cái nữa hết năm. Cứ thế, họ lại càng cố làm nhanh để tiết kiệm thời gian.

Anh có yêu thích công việc hay không, điều đó không quan trọng. Ngược lại, sự yêu thích và đam mê có thể khiến ta trì trệ. Điều quan trọng duy nhất là làm được nhiều việc nhất trong thời gian ngắn nhất.

Vì vậy, tại các nhà máy lớn và văn phòng, luôn có những tấm biển ghi rằng:

THỜI GIAN LÀ VÀNG – ĐỪNG LÃNG PHÍ!

Hoặc: THỜI GIAN LÀ TIỀN BẠC – HÃY TIẾT KIỆM!

Bạn có thấy quen thuộc với những câu này không? Đó chính là cách sống hiện nay, quay cuồng trong công việc, không có thời gian cho người thân, không còn thời gian để chia sẻ tâm sự hay lắng nghe người khác. Thiếu những điều này, ta cảm thấy lạ lẫm, không còn vui vẻ như trước, áp lực ngày càng chồng chất. Cảm giác này giống như khi còn nhỏ mà phải trưởng thành ngay lập tức. Từ chỗ có thời gian thoải mái làm điều mình thích, giờ phải làm việc cật lực kiếm tiền cho tương lai. Dù chúng ta có thể trở nên giàu có, nhưng nếu cảm xúc không được quan tâm thì sự giàu có ấy có ý nghĩa gì?

Hầu hết chúng ta đều nghĩ rằng: Bây giờ làm việc vất vả để sau này được an nhàn. Có thể là vậy, nhưng ta có thực sự sống và vui vẻ trong hiện tại không? Liệu những gì ta bỏ lỡ bây giờ có làm ta hối hận khi già đi không? Câu chuyện về Momo cứu thời gian không chỉ vì cô bé muốn làm điều nghĩa mà vì cô bé cảm thấy cô đơn khi mọi người quanh mình cuốn theo guồng quay cuộc sống, quên mất cô. Có lẽ bố mẹ, bạn bè, người thân của bạn cũng đang cảm thấy như vậy. Bạn có sẵn sàng sống chậm lại và dành thời gian cho họ không?

Kết luận

Điểm đặc biệt của tác phẩm này không chỉ nằm ở nội dung mà mình đã bàn luận, mà còn ở cách kể chuyện độc đáo của tác giả. Michael Ende có lối giải thích những sự vật bình thường đầy sáng tạo, nghe có vẻ hư ảo nhưng lại rất hợp lý. Bạn sẽ không thể dự đoán trước diễn biến của câu chuyện, chỉ có thể say mê đọc và như hòa mình vào chuyến phiêu lưu kỳ ảo cùng cô bé Momo. Đây chắc chắn là một cuốn sách hay, đáng đọc cho các bé thiếu nhi và cả người lớn.

Tác giả: Tuyết Ngân - MyBook