[MyBook] Đánh Giá Sách “Tài Liệu Bí Mật” – Hồi Ký Về Chiến Tranh Việt Nam Và Vụ Tiết Lộ Bí Mật Tài Liệu Lầu Năm Góc

Nếu bạn đã từng đọc Nhật ký Đặng Thùy Trâm, chắc hẳn bạn sẽ cảm thấy rùng mình, xót xa với những câu chuyện mà cô kể về những chiến sĩ dũng cảm hy sinh tất cả từ tình cảm cá nhân cho đến gia đình, quê hương - nơi yêu thương, an toàn nhất thậm chí là cả mạng sống của họ để tham gia vào chiến trường, chiến đấu cho sự độc lập. Dưới góc nhìn của những nhân chứng đã tham gia chiến tranh với tư cách là người con của Việt Nam, cuộc chiến là một sự ác độc từ phía đế quốc Mỹ, với những tổn thất nặng nề mà Việt Nam phải chịu đựng từ khi chiến tranh bắt đầu cho đến hiện tại. Nhưng điều đó vẫn chưa đủ để thuyết phục, bởi vì đó là người Việt kể chuyện cho người Việt nghe.

Vì vậy, cuốn Tài liệu mật thực sự là những bằng chứng rõ ràng nhất, đầy đủ nhất với những con số chính xác như tên gọi của nó – tài liệu mật. Với tư cách là một người thuộc phe tham chiến, một chuyên viên phân tích của Bộ Quốc phòng Mỹ, những bằng chứng này càng làm nổi bật hơn những tội ác mà đế quốc Mỹ đã gây ra, như chúng ta 'nhìn thấy' trong Nhật ký Đặng Thùy Trâm. Giờ đây, chúng ta không chỉ nghe một phía mà đã có thể lắng nghe cả hai. Ngay cả tác giả của cuốn sách, Daniel Ellsberg, một chiến binh lạnh lùng, một người trung thành bảo vệ cuộc chiến của Mỹ chống lại sự mở rộng của chủ nghĩa Cộng sản, đã phải lên tiếng về sự thật mà Mỹ đã lừa dối mọi người hơn 40 năm trước, để kết thúc cuộc chiến tranh phi nghĩa đầy máu và nước mắt này.

Về tác giả Daniel Ellsberg

Daniel Ellsberg sinh ngày 7/4/1931, lớn lên tại thành phố Detroit, bang Michigan, Mỹ. Ông tốt nghiệp từ Đại học danh tiếng Harvard vào năm 1952, sau đó lấy bằng tiến sĩ kinh tế cũng tại trường này. Ellsberg đã phục vụ trong lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ trong 3 năm, từ 1954 đến 1957.

Trong chiến tranh Việt Nam, dưới thời Bộ trưởng Quốc phòng McNamara, Daniel Ellsberg là một chuyên viên phân tích của Bộ Quốc phòng Mỹ và một người trung thành bảo vệ cuộc chiến của nước Mỹ chống lại sự mở rộng của chủ nghĩa Cộng sản.

Năm 1971, thế giới rúng động khi Daniel Ellsberg tiết lộ Hồ sơ Lầu Năm Góc, một tài liệu bí mật của Bộ Quốc phòng Mỹ về cuộc chiến tranh Việt Nam. Hành động mạnh mẽ này khiến Ellsberg trở thành 'kẻ nguy hiểm nhất nước Mỹ'. Mặc dù bị buộc tội theo nhiều lý do, nhưng cũng là lúc một phong trào phản đối mạnh mẽ đã bùng nổ ở Mỹ.

Về cuốn sách Tài liệu mật

Vì sự quan trọng của các con số liên quan đến sự thật mà Mỹ đã giấu kín suốt 40 năm, việc phơi bày chúng đã làm lay động nhiều người, đặc biệt là các quan chức trong Lầu Năm Góc.

Lầu Năm Góc, hay còn được biết đến là Ngũ Giác Đài, là trụ sở của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Đây là biểu tượng của Quân đội Hoa Kỳ, là một trong những tòa nhà 5 cạnh duy nhất trên thế giới. Nơi này chứa đựng nhiều tài liệu được phân loại từ cấp kín đến cấp mật và thậm chí cả những tài liệu tối mật chỉ dành cho một số người xem nhất định. Ellsberg đã phải đối mặt với sự truy lùng của FBI và trở thành mục tiêu bị giới cầm quyền Mỹ coi là 'kẻ nguy hiểm nhất nước Mỹ'.

Cuốn hồi ký của Ellsberg được chia thành ba phần, mỗi phần phản ánh một giai đoạn trong cuộc đời của ông, từ một chiến binh lạnh lùng thuộc Bộ Quốc phòng đến một nhà hoạt động phản chiến đầy nhiệt huyết.

Hồi ký bắt đầu bằng việc Ellsberg kể lại hành trình tìm kiếm sự thật và phơi bày sự lừa dối của chính quyền Mỹ, đặc biệt là trong sự kiện Vịnh Bắc Bộ. Từ những tài liệu mật, Ellsberg ngày càng mất niềm tin vào triển vọng thắng lợi của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam.

Sau 2 năm làm việc tại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn, Ellsberg thay đổi quan điểm của mình về Việt Nam từ 'vấn đề cần giải quyết' thành 'một bãi lầy' mà Mỹ cần rút khỏi.

Phần tiếp theo của hồi ký kể về sự hoài nghi của Ellsberg sau khi trở về Mỹ vào năm 1967, khi ông nhận ra rằng nhiều quan chức Mỹ cũng chia sẻ quan điểm này mặc dù tổng thống và một số quan chức khác vẫn tiếp tục tuyên bố lạc quan trước công chúng.

Sau khi đọc hết 'Hồ sơ Lầu Năm Góc' gồm 7.000 trang tài liệu mật, Ellsberg nhận ra rằng cuộc chiến tranh Việt Nam là do Mỹ khơi mào và duy trì, mặc dù các tổng thống biết rằng chiến tranh này 'không thể thắng', nhưng họ không muốn 'mất mặt'.

Trong thời gian đó, Ellsberg gặp gỡ nhiều nhà hoạt động phản chiến, những người ủng hộ các giải pháp hòa bình và bị ảnh hưởng sâu sắc bởi họ. Quan điểm chống chiến tranh và sẵn lòng chấp nhận tù tội của họ khiến Ellsberg càng nghi ngờ về những gì mình làm để hỗ trợ chính phủ Mỹ trong cuộc chiến.

Lương tâm thúc đẩy Daniel Ellsberg phải tiết lộ sự thật. Và để làm được điều đó, chỉ có cách là kết thúc cuộc chiến tranh phi nghĩa này, một cuộc chiến chỉ đổ máu và nước mắt.

Trong phần thứ ba, tác giả mô tả chi tiết quyết tâm của mình để vạch trần những thủ đoạn lừa dối và những ý tưởng phi lý của chính quyền Mỹ liên quan đến cuộc chiến tranh Việt Nam từ thời Truman đến các chính quyền sau này.

Tháng 10/1969, Ellsberg bắt đầu sao chép 7.000 trang tài liệu mật và chia sẻ một phần với một số nghị sĩ, nhưng không đạt được kết quả mong muốn.

Tháng 3/1971, Ellsberg gửi bản sao cho New York Times và từ đó một số thông tin quan trọng từ tài liệu mật này đã được tiết lộ, gây ra một cơn sóng chấn động trong dư luận Mỹ. Dưới áp lực, Ellsberg ra đầu thú tại Tòa án Liên bang Boston ngày 28/6/1971.

Sau nhiều biến cố, tòa án tuyên hủy vụ xét xử và giải phóng Ellsberg. Thời điểm này, phong trào phản chiến ở Mỹ đang leo thang, và vụ bê bối Watergate đã khiến Tổng thống Nixon từ chức.

Ellsberg đã tạo ra một cảm giác hồi hộp và kịch tính khi miêu tả những ngày trốn tránh FBI sau khi các tài liệu được công bố rộng rãi bởi báo chí, cho đến khi Tổng thống Nixon phải từ chức vì vụ Watergate. Dưới áp lực từ nhiều phía, tòa án chỉ còn cách tuyên bố bất tội và phóng thích Ellsberg. Và Daniel Ellsberg trở thành một anh hùng phản chiến trong lòng người dân Mỹ.

Ngoài ra,

Các tài liệu mật không chỉ là một cái nhìn hấp dẫn về hoạt động của quyền lực, một bức tranh nổi bật về những người thông minh kiên trì với chính sách chiến tranh không thể thành công, với những hạn chế tồn tại của quân đội Hoa Kỳ và quân đồng minh miền Nam Việt Nam, mà còn là một câu chuyện về một anh hùng, một người yêu nước, một người dũng cảm từ bỏ công việc, tự do để mang lại sự thật và chính nghĩa cho toàn thế giới.

Xem chi tiết bởi Thu - MyBook