
Bạn đã bao giờ tò mò về văn hóa Pháp - đất nước nổi tiếng với phong cách sống thanh lịch và lãng mạn nhất thế giới? Bạn có từng thắc mắc, những phong tục tập quán đậm chất Việt Nam trông như thế nào qua con mắt người nước ngoài? Cuốn sách này giới thiệu những khác biệt nổi bật trong văn hóa ứng xử hàng ngày giữa hai dân tộc, là hành trang quý báu cho các bạn trẻ trên con đường hội nhập văn hóa mới.
1. Người con mang hai dòng máu Pháp Việt:
Với cha là người Việt, tác giả Eva Nguyen Binh sinh ra và lớn lên tại Pháp. Bà từng theo học tại Viện Nghiên cứu Chính trị Strasbourg ở Pháp và sau đó là Đại học Georgetown ở Mỹ. Từ năm 1994, bà chính thức làm việc tại Bộ Ngoại giao, công tác tại Quai d’Orsay ở Paris trước khi được phân công tại các Đại sứ quán Pháp ở Ấn Độ và Bồ Đào Nha.
Mang trong mình hai dòng máu Pháp Việt, là cầu nối ngoại giao cho nhiều quốc gia, Eva rất hiểu vẻ đẹp khác biệt của các nền văn hóa. Thanh lịch như người Pháp, hiếu khách như người Việt là những quan sát của cô về sự khác biệt thường thấy trong cuộc sống hàng ngày giữa người Pháp và người Việt, từ cách ngồi ăn, thói quen tặng quà, những nét tính cách đặc trưng, đến việc phân chia việc nhà, dạy dỗ con cái và cách ứng xử với môi trường sống.
Eva Nguyen Binh hoàn toàn có lý với những quan sát, so sánh và đánh giá của mình, đặc biệt sau nhiều năm trải nghiệm thực tế từ cương vị một nhà ngoại giao gắn bó với Việt Nam và từ tình yêu sâu sắc với cha mẹ mình.
- Lý Nhã Kỳ -

Không nhằm so sánh, phân tích đúng sai hay thiên vị, cuốn sách mang đến cho bạn góc nhìn về vẻ đẹp riêng biệt và độc đáo của mỗi quốc gia. Nếu bạn khao khát hòa nhập với thế giới và hứng thú với phong tục tập quán Pháp - Việt, hãy đọc cuốn sách này. Cuốn sách còn đặc biệt phù hợp cho những ai muốn hiểu và thích nghi với hai nền văn hóa giàu bản sắc này.
2. “Thanh lịch như người Pháp”:
Pháp là một nền văn hóa đẹp. Chỉ cần nhắc đến nước Pháp, bạn sẽ nhớ ngay đến những mỹ từ. Có điều gì đó làm cho dân tộc này, vùng đất này trong mắt những người trẻ mộng mơ luôn là xứ sở của phù hoa và cái đẹp, nơi nuôi dưỡng những vần thơ tình của thế giới, nơi thời trang thăng hoa và tỏa sáng, nơi nghệ thuật, phong cách sống và quy tắc cư xử luôn được quan tâm. Tác giả Eva qua nhiều quan sát và trải nghiệm tại Pháp đã miêu tả người Pháp ngắn gọn bằng hai chữ “thanh lịch”.
Điều khiến tôi thích thú trong dự án sách của mình không phải là những quy tắc lịch sự kiểu Pháp mà là những khác biệt trong kỹ năng sống, cách cư xử, thái độ và thói quen giữa người Pháp và người Việt, những bất đồng, ngạc nhiên và bực bội mà họ có thể gây ra cho người khác.
Không chỉ thưởng thức cái “chất Pháp” đậm đặc trong từng trang sách từ phong cách chuẩn mực trong đi đứng, ứng xử đến ăn uống, vui chơi, đôi lúc bạn còn thấy những góc nhìn giễu nhại của tác giả về những nét tính cách Pháp tiêu cực. Đó là văn hóa họp hành liên tục chốn công sở, tính hay chán nản, thích thể hiện bản thân và dễ nổi nóng...
Bên cạnh đó là một “phong cách Pháp” đậm đặc, quyến rũ đến khó quên. Đó chính là sự chuẩn mực, tinh tế đã trở thành một thương hiệu trên bàn ăn. Nếu muốn hòa nhập vào văn hóa Pháp, đừng bỏ qua chương đầu tiên của cuốn sách này: Bên bàn ăn.
Tại Pháp, việc sắp xếp bàn ăn thực sự là một nghệ thuật.
Nếu vẫn còn lạ lẫm với bộ đồ ăn phức tạp của Pháp, cuốn sách này sẽ giúp bạn rất nhiều với những mẹo nhỏ dễ dàng ghi nhớ. Dĩa nên đặt như thế nào? Nên sử dụng dao dĩa nào trước? Cốc nào để làm gì?... Hãy trang bị những kiến thức văn hóa này trước nếu muốn thưởng thức một bữa ăn trang trọng theo phong cách Pháp. Chương Bên bàn ăn hứa hẹn mang đến cho bạn những sự thật văn hóa thú vị mà không phải ai cũng biết. Bạn có tò mò các nước trên thế giới thường ăn tối vào mấy giờ không? Tại sao bánh mì Pháp không được đặt ngửa ruột lên? Làm sạch răng sau bữa ăn như thế nào? Chi phí bữa ăn nên được tính ra sao?… nhiều câu hỏi khác đang chờ bạn khám phá.

Phần tiếp theo là văn hóa tặng quà của người Pháp. Tác giả sẽ chỉ cho bạn cách nhận và tặng một món quà cho người Pháp. Có nên tặng quà thường xuyên cho người Pháp không? Họ có thích được tặng không? Ở công sở và trong mối quan hệ thân thiết có cần tặng quà theo những cách khác nhau không? Nhận quà thì nên làm gì để vui lòng người gửi? ... Bật mí nhé, không phải lúc nào người Pháp cũng thoải mái khi nhận quà và kĩ năng sống được định nghĩa khác nhau ở mỗi quốc gia.
Phần thứ 4 của cuốn sách có lẽ là phần hấp dẫn nhất: Thói quen và các đặc điểm tính cách. Đây là những nhận xét chân thành, đáng yêu của tác giả về dân tộc mình. Với giọng văn đôi khi tự giễu, cái lãng mạn của người Pháp đôi khi đi kèm với cái chán chường, uể oải; sự tinh tế gắn liền với tính cách hay phàn nàn, bác bỏ; nồng nàn, cháy bỏng nhưng khó kiểm soát cảm xúc nóng nảy, luôn vội vã và căng thẳng theo đuổi lịch trình riêng… Hãy đọc và cảm nhận vẻ đẹp Pháp một cách chân thực nhất. Cô cũng chỉ rõ những điều bình thường ở Việt Nam nhưng phương Tây lại cấm kị. Đàn ông, đàn bà Pháp cũng có những đặc điểm riêng, nổi bật đầy thú vị.
Đây là phần tác giả dành nhiều dung lượng để so sánh hai tính cách Pháp - Việt. Điều thú vị là ngoài những nét hoàn toàn khác biệt, hai dân tộc vẫn có những điểm chung từ thói quen, văn hóa đến tính cách đặc trưng.
Nói chung, người Pháp tôn trọng văn hóa. Họ thường đi xem phim, thăm bảo tàng, nhà hát, thậm chí tham gia triển lãm, và họ cũng thích đọc sách báo. Đặc biệt tại Pháp, đặc biệt là ở Paris, nếu có triển lãm, họ sẽ đến ngay để mua vé. Người Pháp rất thích khám phá điều mới mẻ. Họ có một sự hiếu kỳ trí tuệ riêng.
Hai phần tiếp theo hứa hẹn để lại ấn tượng sâu sắc nhất với tựa đề hấp dẫn: Đàn ông và đàn bà: Hướng dẫn sử dụng và Sống sót tại công sở. Mỗi quốc gia có những quy chuẩn, quan niệm đặc trưng khiến kĩ năng sống của họ khác biệt. Ga lăng kiểu Pháp có gì khác biệt so với người Việt? Những cách ôm hôn kiểu Pháp mà bạn thấy trên TV cũng có quy cách riêng. Trong mỗi mối quan hệ, cách cư xử chuẩn mực của người Pháp và người Việt không luôn giống nhau. Dù bạn có chân thành đến đâu, có khi chỉ cần một hành động không phù hợp với văn hóa đã phá hỏng mối quan hệ. Một điều thú vị là vẻ đẹp và sức hút của người phụ nữ Pháp được tạo ra một cách tự nhiên và tinh tế:
Người Pháp tin rằng một điểm không hoàn hảo khiến bạn trở nên quyến rũ hơn.
Vẫn còn nhiều đặc điểm khác đang chờ bạn khám phá qua những trang sách. Hãy đọc nếu muốn tìm hiểu về dân tộc này, muốn hòa nhập vào môi trường hoặc tìm hiểu về nước Pháp.
3. Hiếu khách như người Việt:
Tự hào với lịch sử 4000 năm dựng nước của Việt Nam. Dù trải qua nhiều khó khăn, đối diện với những thách thức từ các kẻ thù mạnh nhất thế giới, chúng ta vẫn có một nền văn hóa Việt Nam. Trong mắt người Pháp, tinh thần Việt Nam được tóm gọn trong hai từ “hiếu khách”. Dù gánh chịu nhiều đau thương từ ngoại xâm, Việt Nam vẫn mở cửa chào đón thế giới. Mỗi đặc trưng văn hóa Pháp đều được so sánh với những nét của Việt Nam. Nếu Pháp có những chuẩn mực trên bàn ăn thì người Việt chúng ta có văn hóa chia sẻ mâm cơm. Họ nghĩ gì về điều này, về những món ăn châu Á và khẩu phần ăn Việt Nam, hãy xem họ có cái nhìn thế nào.

Ngoài những điểm tiêu cực của người Pháp, Eva cũng chân thành nhận xét về người Việt. Đó là những định kiến mà chúng ta thường dùng để đánh giá nhau, là thói quen quá mức soi mói đời sống cá nhân đến khó chịu, là sự dè dặt ít dám bày tỏ, là cảm giác tự ti khi tiếp xúc với người nước ngoài…
Văn hóa tặng quà, giao thông, những điều cấm kỵ, vai trò của phụ nữ, môi trường sống, quan điểm giáo dục… tất cả các khía cạnh của cuộc sống đều được Eva quan sát và miêu tả chi tiết và trung thực. Bạn sẽ cảm thấy rất hài hước với những điều mà Eva không thể hiểu được ở Việt Nam. Với lợi thế là một người Việt, có lẽ với chúng ta văn hóa Việt Nam đã trở nên rất quen thuộc. Vì vậy, hãy đọc với tâm trạng thoải mái nhất để yêu thêm Việt Nam và để nhìn thẳng vào những gì còn thiếu sót nhé.
Có những điều mà ta tưởng chừng quen thuộc nhưng qua con mắt của người lạ lại trở thành điều mới mẻ, bất ngờ. Cuốn sách là cơ hội để tự nhìn nhận lại bản thân, để hiểu rõ bản thân mình, để biến Việt Nam thành một phiên bản tốt hơn, để nhận biết rõ hơn những gì chúng ta sở hữu, để tự tin, thoải mái mang nền văn hóa của chúng ta ra thế giới.
Nếu điểm mạnh của cuốn sách là hình ảnh rất đẹp và hiện đại, như một mảnh Pháp được đặt vào những trang sách, thì cũng có một điểm chưa thật sự hoàn hảo. Nhiều khi tôi bất ngờ khi Eva có thể hiểu về người Việt đến thế, nhưng cũng tiếc vì không gian Việt vẫn chưa được khai phá hết vì không có hình ảnh của Việt Nam. Việt Nam tự nhiên hiện hữu cùng Pháp trong những trang sách của Eva, nhưng với hình ảnh thì chưa thể nào.
4. Sự giao thoa đẹp đẽ:
Có người đã từng so sánh Việt Nam với Pháp ở Đông Nam Á. Eva cũng nhận ra, hai dân tộc này có nhiều điểm tương đồng. Những nhận xét chân thành về sự giống nhau giữa Pháp và Việt Nam, có lẽ là phần mới lạ nhất với độc giả. Hãy đọc cuốn sách để khám phá điều này.
Pháp và Việt Nam, hai quốc gia độc đáo với văn hóa sâu sắc và đa dạng. Dù mỗi nơi đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, nhưng việc Eva nhìn nhận và phê phán đã làm cho chúng ta suy ngẫm về bản thân mình.

Nếu bạn muốn hòa mình vào văn hóa Pháp hoặc khám phá thêm về văn hóa Việt Nam, cuốn sách này là nguồn tài liệu quý báu.
Tôi hoàn toàn ủng hộ việc hiểu biết đa chiều và mong muốn tạo ra sự kết nối giữa hai bên, giúp mọi người hiểu về cách sống, tập quán một cách thông minh, không nhất thiết phải đồng ý hoặc thích thú với nhau.
- Tôn Nữ Thị Ninh -
Tác giả: Dương Phương Anh - MyBook
