
Khi mối tình bảy năm của tôi tan vỡ chỉ trong hai tuần, tôi ngồi một mình với con mèo già lặng lẽ, cảm thấy như mặt đất dưới chân đang rung chuyển. Tôi có nhiều thời gian hơn. Tôi có nhiều không gian hơn. Chỉ là tôi không biết phải làm gì với chúng. Vì vậy, tôi làm điều mà tôi luôn làm khi cảm thấy lạc lối. Tôi đọc sách.
Nhưng không phải tiểu thuyết về những mối tình đi và đến. Cũng không phải những quyển sách viết về tiểu luận hay chân dung những vĩ nhân lịch sử. Thay vào đó, tôi tìm đến những cuốn self-help nổi tiếng, với hy vọng mong manh rằng mình sẽ thay đổi được bản thân.
Mười năm trước, khi làm việc tại một hiệu sách nhỏ trong thị trấn, tôi thường liếc xéo những người tìm mua sách self-help. Điều gì đã khiến họ ra nông nỗi này? Tôi nghĩ thế khi dẫn họ đến khu sách self-help, cười nhẹ như thể sợ họ sẽ vỡ tan. Lúc đó tôi là một chàng trai hai mươi mấy tuổi, vừa tốt nghiệp, vui tươi với bộ râu tóc bờm xờm, và chỉ muốn đọc những cuốn sách dày 400 trang trở lên, được đánh giá là “khó đọc, nhưng đáng giá”. Tôi đọc Lời Chế Giễu Vô Tận của David Foster Wallace. Nhưng Sức Mạnh của Hiện Tại ư? Đừng hòng.
Tôi đã học cách đọc ngấu nghiến những cuốn self-help một cách bí mật, ngay tại nhà mình, như thể đang thưởng thức món gà rán KFC được ngụy trang dưới lớp rau xanh.
Trong ba năm gần đây, khi mối tình dài nhất đời tôi sụp đổ, tôi ở tuổi 30 mà chẳng có gì mà mình từng nghĩ sẽ có vào thời điểm này (trở thành tiểu thuyết gia! đi Berlin), tôi cảm thấy mình bị nghiện sách self-help vì những lời hứa hẹn trong đó.
Khi tôi nói về những cuốn sách đó với bạn bè, nụ cười của họ đông cứng lại như thể đang nghe ai đó thuyết giảng về một tín ngưỡng kỳ lạ như Pháp Luân Công. Tôi thậm chí không dám mượn sách từ thư viện về nhà vì sợ trở thành trò cười của các cô thủ thư.
Dù xấu hổ muốn giấu hết đám sách self-help đó đi, tôi vẫn tiếp tục đọc vì chúng mang lại hy vọng. Đọc những cuốn sách này khiến tôi cảm thấy như mình đang bắt đầu một năm học mới, tưởng tượng rằng mình sẽ trở nên tốt hơn: có tổ chức hơn, vui vẻ hơn, hạnh phúc hơn. Những hi vọng này tan chảy như băng dưới ánh nắng, nhưng trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, cuộc đời tôi như có thêm cơ hội. Tôi đặt hết niềm tin vào những trang sách self-help.
Tôi đọc “7 Thói Quen của Người Thành Đạt” của Steven Covey, viết ra danh sách những việc cần làm rồi nhanh chóng quên béng. Tôi đọc “Tốt Hơn Lúc Trước” của Gretchen Rubin, thề sẽ thay đổi cuộc sống nhưng cuối cùng chỉ duy trì thói quen bẻ khớp ngón tay. Tôi đọc “Người Siêu Nhạy Cảm” của Elaine Aron và sử dụng nó như cái cớ để hủy hẹn và ở nhà lướt Facebook, xem TV. “Tôi bị nhạy cảm cao, cần thời gian tĩnh dưỡng,” tôi nhắn tin cho bạn bè.
Tôi biết rằng ngành công nghiệp sách self-help là sản phẩm của chủ nghĩa hậu hiện đại, thúc đẩy chúng ta trở thành công dân có ích. Nhiều cuốn sách đầy rẫy sự lừa đảo, như con rắn trong câu chuyện Eva và Adam: Chỉ cần làm theo 7 bước này, thêm 10 quy tắc nữa và 3 chuẩn mực đơn giản! Các tác giả làm cho mọi thứ thật dễ dàng với những câu chuyện “thực tế” và các chiến lược “khoa học”. Tôi biết mọi mánh lới, nhưng vẫn không thể dừng lại.
Mục đích cuối cùng của việc đọc sách self-help không phải để trở thành người tốt hơn, mà là để kích thích trí tưởng tượng. Khi đọc, bạn nghĩ mình trở thành người tốt hơn. Kết quả không quan trọng, chính hành động đọc mới là “mật ngọt chết ruồi”. Đó là lý do sách self-help trở thành thế lực – tại sao những cuốn “để dành đọc sau” của tôi không phải sách đạt giải Man Booker mà là những cuốn có tiêu đề kiểu Làm Thế Nào Để Quản Lí Bản Thân, Sức Mạnh Của Thói Quen và Bắt Đầu Với “Tại Sao”. Gần đây tôi còn đọc một cuốn dày gần 300 trang chỉ để học cách quản lý email. Và tôi yêu cuốn sách đó.
Lật từng trang sách, tôi cẩn thận ghi chép những câu trích dẫn truyền cảm hứng vào sổ với hy vọng sau này sẽ có ích (thực ra là không). Tôi cảm thấy một sự ấm áp lan tỏa khắp cơ thể, như thể mọi thứ đều có thể trở thành hiện thực. Tôi có thể vượt qua khó khăn trong công việc, chuyện tình cảm, lo âu và thói xấu. Nhưng rồi tôi dành phần lớn thời gian xem các video phát biểu trên YouTube của Kristen Wiig hay những bài nói chuyện của Seinfeld. Tôi sẽ làm gì đó. Tôi sẽ trở thành một ai đó.
Nguồn: https://goo.gl/r8TGg8
