Buzz
Trong thời đại hiện nay, sự sáng tạo được coi là một yếu tố không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của mỗi người. Sáng tạo không chỉ có trong công việc mà còn trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Chúng ta đặt ra yêu cầu và mong muốn tính sáng tạo để tạo ra sự khác biệt, làm nổi bật bản thân và làm cho cuộc sống thêm phong phú và thú vị. Điều này không chỉ áp dụng trong lĩnh vực nghệ thuật như ca hát, hội họa, kiến trúc mà còn trong những hoạt động hàng ngày như trò chuyện, nấu ăn, dọn dẹp. Tính sáng tạo giúp cuộc sống trở nên đa dạng và phong phú hơn.
Osho – một nhà triết học vĩ đại, một thiền sư, đạo sư, luận sư và là nhà sáng tạo, hay đơn giản là Osho, đã không ngừng chia sẻ với thế giới về bản chất của cuộc sống và con người. Suốt 35 năm, tư tưởng của ông lan tỏa khắp nơi trên thế giới thông qua các môn đệ truyền bá, bất kể những đánh giá và hoài nghi về triết lý sâu sắc của ông. Cuốn sách “Sáng Tạo” mà bạn đang đọc cũng là một phần của những suy tư tinh thần đó.
Vì vậy, chỉ việc ngưỡng mộ Osho không đủ để bạn học hỏi và tiếp thu kiến thức ông chia sẻ. Đối với việc đọc sách của Osho, việc sử dụng lý trí để phân tích và đánh giá ngay từ đầu sẽ hạn chế khả năng hiểu sâu sắc những điều ông truyền đạt. Thay vào đó, bạn cần phải mở lòng và tinh thần tiếp nhận, suy ngẫm, để có thể hiểu sâu sắc những triết lý của nhà thiền sư này. Hãy giữ lòng tĩnh lặng và sáng tạo.
Tựa sách có tựa đề “Sáng Tạo” nhưng không phải mỗi trang sách đều nói về sự sáng tạo. Thay vào đó, Osho dẫn dắt người đọc qua quan sát sắc bén về bản thân và thế giới xung quanh, từ đó dẫn đến sự sáng tạo tối cao. Khi mở sách và đọc những trang đầu tiên, bạn sẽ cảm thấy mình bị cuốn hút, nhận ra những ý tưởng mới mẻ bắt đầu xuất hiện, những tư tưởng lạ lùng nhưng sâu sắc, và bạn không thể phủ nhận những điều này. Và thực tế, không có một bộ nguyên tắc cụ thể hay lý thuyết khó hiểu nào được đề xuất; Osho thực sự khuyến khích bạn tạo ra sự sáng tạo theo cách riêng của mình.
“Người sáng tạo không thể đi theo con đường mòn cũ. Anh ta phải tự mình tìm ra hướng đi riêng, phải tự mình khám phá những bí ẩn của cuộc sống. Anh ta phải mạnh dạn, phải vượt ra ngoài tư duy đám đông, không bị cuốn theo những ý kiến, theo những lời khuyên. Tâm trí này cần trải nghiệm và phân tích. Nhưng tính chất đám đông cũng có sức lôi cuốn riêng; những người chỉ tin rằng lựa chọn của đám đông là đúng đắn duy nhất thì sẽ được tôn trọng, kính trọng.”
Đúng vậy. Người sáng tạo thường mang vẻ độc lập, cá tính riêng biệt. Đôi khi họ bị đám đông coi là kẻ ngoài cuộc, khác biệt. Người sáng tạo thường muốn vượt ra khỏi sự ổn định của đám đông, họ dũng cảm và thực hiện những điều mình mong muốn. Anh ta sáng tạo không phải vì anh ta có nhiều ý tưởng. Người có nhiều ý tưởng chưa chắc đã là người sáng tạo, nhưng người sáng tạo là người có những ý tưởng đột phá, ý tưởng mà trước đây anh ta nghĩ không thể làm được, ý tưởng mà theo đám đông sẽ bị phản đối, bị loại trừ; nó vượt ra khỏi mọi giới hạn và quy tắc đưa anh ta đến với sự tự do. Với Osho, đám đông chỉ là một đám người sống trong u mê, không tỉnh táo, họ hành động mà không hiểu tại sao; vì trong đám đông họ nghĩ họ làm chủ, họ la lên và gầm lên, họ tỏ ra làm như mình có trách nhiệm giải quyết vấn đề mà họ cũng không hiểu. Chỉ cần một ít thông tin, họ tự tin rằng họ đã hiểu vấn đề.
Điều này nhắc nhở tôi về Jean Valjean trong cuốn sách kinh điển “Những người khốn khổ” của Victor Hugo. Jean Valjean, một người đàn ông chất phác, thật thà, lao động siêng năng giống như bao người khác. Một ngày, vì đói mà anh ta ăn trộm và bị nhốt vào ngục tử. Sau nhiều năm, anh ta được phóng thích nhưng vẫn bị coi là tội phạm. Cho đến khi gặp Đức cha Bienvenu, một người có lòng nhân ái rộng lớn, Jean Valjean trở thành một người hoàn toàn mới, được mọi người tôn trọng và kính trọng.
Đức cha Biennevu là một tác nhân sáng tạo. Ông không để ý đến lời đàm tiếu của người dân về Jean Valjean, người đã bị giam hãm suốt mười chín năm. Ông đã sử dụng sự nhận thức sâu sắc để hiểu rõ bản chất con người, dùng lòng từ bi để thương xót số phận của Jean Valjean và hành động cứu giúp anh ta, điều khiến mọi người kinh ngạc.
Cuốn sách chia thành năm phần chính với nhiều chủ đề đa dạng từ bên ngoài đến bên trong. Vì để sáng tạo, “bạn cần hiểu rõ bản thân trước.”
CHUẨN BỊ ĐẾN LÚC TÍNH TOÁN
Phần này bao gồm ba phần nhỏ chính về cuộc sống phong phú, sự an nhiên trong hành động và sự hài hòa với thiên nhiên.
Cuộc sống phong phú là cuộc sống đầy sáng tạo, không bị mắc kẹt quá nhiều trong lôgic vì theo thiền sư Osho, “Lôgic là khô khan. Lôgic không thể yêu thương, chỉ có thể nói về tình yêu mà không thể yêu. Thơ, tình yêu và cảm xúc mang lại cho cuộc sống sự ấm áp và chiều sâu.”
“ Đây là ba khía cạnh trong cuộc sống của bạn: hiện tại, cảm xúc và hành động. Trong hành động luôn chứa đựng sự sáng tạo, có mọi loại hình sáng tạo - từ âm nhạc, thơ, hội họa, điêu khắc, kiến trúc đến khoa học và công nghệ. Cảm xúc chứa đựng tất cả những gì thuộc về thẩm mỹ, như tình yêu, cái đẹp. Còn hiện tại là trạng thái nhận thức bản thân, nhận biết rõ ràng và ý thức bên trong.”
Trong đó sẽ có nhiều cặp khái niệm khiến bạn cảm thấy mơ hồ, mâu thuẫn với nhau, nhưng dưới sự giải thích tài tình của Osho, mỗi khía cạnh của những khái niệm trừu tượng sẽ được mở ra bằng cách cảm nhận riêng của mỗi người. Và đó là khi chúng ta thường nhầm lẫn và không hiểu đúng giữa “hành động” và “hoạt động”. “Hành động” là ý tưởng hiện tại khi tình huống đòi hỏi và bạn phản ứng lại. Ngược lại, “hoạt động” mang lại cảm giác hụt hẫng và ký ức, cảm xúc từ quá khứ tích tụ lại khiến bạn cảm thấy không thoải mái, bất an, lo lắng và “phải hoạt động” để giải phóng những điều rối ren đang diễn ra trong tâm trí bạn.
“Trong thế giới hiện nay, mọi người đều cần có khả năng đối phó sáng tạo trước những thách thức mới. Những ai chỉ biết đối mặt với cuộc sống dựa trên những gì họ đã học trong quá khứ sẽ gặp khó khăn trong các mối quan hệ và sự nghiệp của họ. Để chuyển từ thái độ bắt chước và bị gò bó bởi các nguyên tắc sang lối sống sáng tạo và linh hoạt, chúng ta cần phải thay đổi sâu sắc cách nhìn của chúng ta về bản thân và về khả năng của mình.”
KHÓ KHĂN MÙA NĂM
Trong số năm trở ngại mà Osho đề cập, một trong những điều quan trọng nhất là sự hiểu biết sai lầm và mâu thuẫn của con người về ý thức cá nhân, sự hoàn hảo, trí tuệ và niềm tin.
Có sự khác biệt rõ ràng giữa ý thức cá nhân (bản ngã) và ý thức (nghĩa đơn giản). “Bản ngã” không bao giờ tồn tại trong ý thức đơn giản. Ý thức đơn giản là nguồn sống vĩnh cửu, phong phú, không có sự giới hạn. Điều này hoàn toàn mâu thuẫn và khác biệt so với “ý thức cá nhân” (bản ngã). Người mang bản ngã thường bị hạn chế. Người bản ngã gặp nhiều xung đột, mâu thuẫn bên trong. Họ chỉ muốn nhận mà không muốn cho đi, chỉ muốn tận hưởng lợi ích cá nhân mà không chia sẻ với người khác và luôn tự tin rằng mình là trung tâm của vũ trụ.
Sự hoàn hảo, cầu toàn đôi khi không tốt như bạn nghĩ. Sự hoàn hảo luôn tạo ra căng thẳng, đưa bạn vào tình trạng bị giới hạn bởi ý tưởng, khuôn mẫu, vì bạn không muốn bỏ lỡ bất kỳ chi tiết nào. Sự hoàn hảo cũng thể hiện bản ngã - cái tôi. “Cái tôi luôn muốn sự hoàn hảo. Cái tôi luôn đòi hỏi sự cầu toàn. Cái tôi luôn muốn vượt qua người khác, muốn trở nên xuất sắc hơn họ.”
Trong khi đó, con người thường tự mãn với cái mà họ gọi là trí thông minh của họ. Điều này cũng khiến tôi ban đầu cảm thấy hơi mập mờ, khó hiểu. Trí tuệ và trí thông minh thì có gì khác biệt? Theo Osho, để nuôi dưỡng trí thông minh đòi hỏi con người cần sự dũng cảm, bản lĩnh và thích phiêu lưu khám phá. Điều này có nghĩa là bạn phải không ngừng sáng tạo, làm ra những điều mới mẻ, thích khám phá những vùng đất mới mà chưa xuất hiện trên bản đồ. Hầu hết mọi người đều sợ và không an toàn trước những điều họ chưa biết, họ không muốn thoát ra khỏi vùng an toàn của bản thân, với những gì quen thuộc. Chính vì thế, trí tuệ của họ thực sự chỉ là một trò chơi của trí não, không thể tạo ra điều gì sáng tạo được.
Từ tất cả những trải nghiệm này, thiền sư Osho đã đưa ra một quan điểm mới về niềm tin. Người sáng tạo gần như không có niềm tin, hoặc ít nhất là không giữ niềm tin. Ban đầu điều này nghe có vẻ ngớ ngẩn. Nhưng thiền sư Osho đã diễn giải một cách tuyệt vời về điều này: “Anh ta chỉ mang theo những trải nghiệm sống mà thôi. Trong khi đó, niềm tin luôn bị khép kín và đã hoàn thành.” Như chúng ta đã biết, có những niềm tin thúc đẩy chúng ta tiến lên, vượt qua thách thức để đạt được những gì mình mong muốn. Nhưng cũng không thể không nhắc đến những niềm tin sai lầm, tiêu cực (không có cơ sở) khiến ta rơi vào vùng địa ngục và thất vọng. “Niềm tin rằng bạn thiếu sự sáng tạo sẽ trở thành một trở ngại, liên tục từ chối mọi khả năng có thể xảy ra. Nó sẽ ngăn cản năng lượng bên trong bạn tuôn trào.”
BỐN CHÌA KHÓA
Vậy làm thế nào để trở thành một cá nhân sáng tạo trong cuộc sống? Trước khi đọc tiếp, tôi hy vọng bạn sẽ tự trả lời theo quan điểm của mình. Điều này sẽ làm cho bạn thú vị hơn khi khám phá bốn chìa khóa dưới đây của Osho, những điều mà nghe có vẻ quen thuộc nhưng hầu như “không ai suy nghĩ về.” Bốn chìa khóa đó bao gồm “trở lại như một đứa trẻ, sẵn lòng học hỏi, thấy niết bàn giữa thế gian và sống mơ mộng.”
Như bạn biết, trẻ em luôn là những người sống với tâm hồn thuần khiết nhất, nhìn thế giới xung quanh với những ý tưởng mở rộng nhất. Họ chưa bị xã hội hóa, hoặc trở nên hẹp hòi với những trải nghiệm trong cuộc sống. Trẻ em luôn tò mò và ham học hỏi. Và trước khi bị ảnh hưởng bởi những ràng buộc và định kiến của xã hội, trẻ em luôn là những người sáng tạo nhất.
Trong cuộc sống xã hội, chúng ta thường ao ước trở thành những cá nhân nổi bật, thực hiện những công việc mang lại tiền bạc và quyền lực, và vì thế, việc này được coi là sáng tạo. Tuy nhiên, dần dần mọi thứ trở nên vô cùng áp đặt, khiến chúng ta phải suy nghĩ nhiều hơn về sự thật, chiến đấu mà quên đi điều quan trọng nhất là tinh thần sáng tạo bị mòn mất khi lòng tham không biết đến giới hạn. “Sáng tạo là yêu thích mọi công việc, tức là làm mọi việc với tình yêu sâu sắc. Nếu bạn làm điều đó với tình yêu chân thành, thậm chí việc dọn dẹp cũng trở thành một hành động sáng tạo. Ngược lại, nếu không, nó chỉ là công việc đơn giản, một việc phải làm, một gánh nặng.”
Điều cuối cùng chúng ta phấn đấu không phải vì tiền bạc, không phải vì quyền lực, mà là vì chúng ta đã hiến dâng, đã sáng tạo và đã biết làm cho cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn. Thực tế, chúng ta từ trước đã là những cá nhân sáng tạo, thông qua việc thay đổi cách nhìn nhận và thái độ đối với vấn đề xung quanh, chúng ta đã làm cho cuộc sống trở nên sáng sủa hơn. Sống với tinh thần mơ mộng không phải là thiếu thực tế. Và ước mơ sẽ không trở thành xa xôi nếu trong lòng bạn vẫn khao khát hành động quyết đoán, biến giấc mơ thành hiện thực.
BỐN CÂU HỎI
Trong phần “Bốn câu hỏi”, thiền sư Osho đã làm sáng tỏ về các thắc mắc và khuyến khích sự minh bạch liên quan đến tinh thần sáng tạo. Bằng cách đi sâu vào mối quan hệ giữa “ký ức và trí tưởng tượng”, Osho nhấn mạnh rằng để trở nên sáng tạo, chúng ta cần phải quên đi ký ức. Có lẽ khi nghe điều này, bạn sẽ bất ngờ với việc “quên ký ức”, đó giống như mất trí, khiến bạn không còn biết gì nữa. Tuy nhiên, Osho giải thích rằng, chúng ta chỉ nên xem xét ký ức như những sự kiện đã qua, và phần lớn chúng ta chỉ nhớ về ký ức cảm xúc, nghĩa là chúng liên quan đến cảm xúc. Khi chúng ta tái hiện lại sự kiện qua ký ức cảm xúc, sự kiện đó không còn là khách quan nữa. Điều này khiến chúng ta đóng cửa cơ hội cho bản thân để sáng tạo và thực hiện những điều ý nghĩa.
“Trong khi đó, mỗi khi bạn mang đến thế giới điều mới mẻ, có thể bạn sẽ bị từ chối. Thế giới không bao giờ tha thứ cho ai mang lại điều mới mẻ. Người sáng tạo có thể bị thế giới phê phán! Thế giới tôn trọng những người không sáng tạo nhưng kỹ thuật, vì tính hoàn hảo về kỹ thuật cho thấy sự hoàn hảo trong quá khứ.”
Một điều mà Osho thường nhấn mạnh và thu hút người đọc là quan điểm về tiền bạc. “Tại sao tiền lại có thể khiến con người phải đánh đổi cả mạng sống của mình vì nó?” Khi rời xa sự bảo vệ của gia đình, bước vào cuộc sống thực dụng, không ai có thể tránh khỏi suy nghĩ về tiền bạc. Nhiều tôn giáo phản đối sự giàu có, kết tội tiền bạc và ca ngợi sự nghèo đói. Theo Osho, mọi thứ đều có quy luật riêng của nó. “Chúng ta cần tiền để sống thoải mái, có thức ăn ngon, quần áo đẹp và nhà cửa sang trọng. Chúng ta cũng muốn thưởng thức văn hóa và nghệ thuật. Cuộc sống thật là tuyệt vời!”
Cuối cùng, tiền bạc chỉ là một công cụ, một phương tiện để trao đổi giá trị. Thay vì trách đổ lỗi lên tiền bạc - điều đã giúp chúng ta dễ dàng hơn trong việc trao đổi hàng hóa và mua bán, hãy tự nhìn nhận lại bản thân mình. Tiền không có lỗi - lỗi thuộc về cách chúng ta sử dụng tiền.
SÁNG TẠO
Các ý kiến của thiền sư Osho mang lại sự hiểu biết sâu sắc và to lớn cho con người. Để thực sự hiểu và cảm nhận những điều này, không chỉ đơn thuần là đọc và suy ngẫm. Tất cả phải dựa trên trải nghiệm thực tế. Và điều này sẽ thay đổi theo thời gian và sự trưởng thành trong suy nghĩ của từng người. Tuy nhiên, tôi luôn mong đợi ý kiến đóng góp từ mọi người.
“Cuộc sống không mang lại ý nghĩa nào cho chúng ta. Cuộc sống là cơ hội để chúng ta tạo ra ý nghĩa. Và ý nghĩa đó không phải là điều chúng ta phát hiện ra mà là điều chúng ta tạo ra. Bạn chỉ tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống khi bạn tự tạo ra nó. Hàng triệu người sống một cuộc sống vô nghĩa vì niềm tin ngu ngốc rằng ý nghĩa của cuộc sống là một điều chúng ta có thể khám phá, như thể nó đã tồn tại và chúng ta chỉ cần phát hiện ra. Nhưng thực tế không phải như vậy.”
Tác Giả: Vy Hoshi – Tác Phẩm Của MytourBook
