
Kể từ khi nghỉ hưu, thời gian rảnh rỗi nhiều hơn, tôi mới để ý rằng gần nhà có một quầy bán sách cũ. Tuy được gọi là quầy sách nhưng thực ra chỉ là một chiếc dù lớn che nắng mưa, mỗi sáng cô bán hàng lại trải ni-lon ra vỉa hè và bày ra những cuốn sách cũ. Khoảng hơn tám giờ sáng, cô gấp sách lại. Khách hàng chủ yếu là những học sinh phổ thông. Có người mang sách ra đổi, có người bán lại sách cũ. Có những ngày họ đến mua sách nhưng lại chẳng mua được cuốn nào.
Tôi thường xuyên tương tác với chủ nhân của quầy sách cũ để hiểu thêm về cách cô lựa chọn sách. Tôi biết rằng hầu hết sách này đều được cô lựa chọn từ đống giấy bán cân của các vựa ve chai rồi mua lại với giá cao hơn. Có những người bán lại sách vì không muốn chuyển nhà. Có người cha mất, con cái dọn dẹp tủ sách và mang đi bán. Nhưng cũng có trường hợp sinh viên trộm sách trong thư viện nhà trường rồi mang đi bán.

Cái quầy sách cũ nằm trên vỉa hè luôn thu hút sự chú ý của tôi. Có những hôm tôi ngồi cả buổi, không ra xem sách cũng không chọn sách. Tôi mê những cuốn sách đã ố vàng, thậm chí là rách bìa, tróc gáy vì chúng khiến tôi hình dung ra thời cuộc mà nó ra đời. Đọc những cuốn sách cũ, tôi nhớ lại cuốn “Trăm năm cô đơn” của nhà văn Colombia - Macket đoạt giải Nobel văn học năm 1982. Cuốn sách quý ấy từng gây cơn sốt trong những năm cuối thập niên tám mươi - thời tôi còn là sinh viên. Đó là một thời điểm mà việc sở hữu một cuốn sách như thế là điều xa xỉ. Tôi cùng đám bạn chỉ có thể góp tiền thuê sách đọc theo giờ. Đọc mà chẳng hiểu gì, chỉ vì cuốn sách quá nổi tiếng.
Tôi vẫn nhớ cảm giác xốn xang khi đọc lời đề tặng ở trang đầu cuốn sách “Trăm năm cô đơn” trong buổi chiều hôm đó. “Thân yêu tặng Th. nhân mùa Giáng sinh 1990. Đừng quên nhau nhé”. Và dưới chữ ký của người tặng sách. Thời trẻ, một cuốn sách như thế là món quà ý nghĩa. Nhưng bây giờ, tôi tự hỏi sách này lại nằm trên giá sách cũ, chẳng biết chủ nhân của nó là ai? Có mối quan hệ gì với người được tặng sách? Có thể vì một lí do nào đó mà cuốn sách này bị bỏ quên...

Có rất nhiều lý do mà ông đưa ra để giải thích việc cuốn sách nằm lãng quên trên giá sách cũ, nhưng không có lý do nào thuyết phục... Dù đã đọc cuốn sách này, ông vẫn quyết định mua nó chỉ để không để ai khác đọc được dòng chữ đề tặng trong đó. Điều này giống như một sự chán chường, một sự mỉa mai tấm lòng trọng trọng của sách.
Chiều nay gặp lại người bạn cùng thời phổ thông, nay mở cửa hàng sách tại thành phố, thấy bạn khoe làm ăn cũng tạm. Ông buột miệng hỏi thời nay còn mấy ai đọc sách bản giấy mà mở hiệu sách? Bạn cười, bảo khách của tớ đi ôtô xịn, mua mỗi đợt vài triệu đồng, toàn sách khủng. Đừng có nghĩ sách chỉ để đọc mà còn để trang trí, một thú chơi quý tộc, hiểu chưa?
Ừ nhỉ! Lâu nay ông cứ nghĩ sách viết ra chỉ để đọc mà quên mất những ngôi biệt thự lộng lẫy cũng cần có những tủ sách hoành tráng để chủ nhân của nó khẳng định đẳng cấp và sự thông tuệ của mình.
Nguồn: baobinhphuoc.com.vn
