'Đắt, xắt ra miếng' là cụm từ được sử dụng để khen ngợi một sản phẩm xuất sắc. Nhưng việc 'xắt ra miếng' có đồng nghĩa với việc đồ công nghệ phải tồn tại và bền bỉ không?
Chất lượng không chỉ nằm ở độ bền
Tại sao một sản phẩm công nghệ lại có giá cao? Đó là vì 'chất lượng', mà chất lượng ở đây là một từ rất phổ quát để diễn đạt giá trị của một món đồ công nghệ. Trong thời kỳ khi các sản phẩm 'thông minh' chưa phổ biến, đồ công nghệ như TV cục, tủ lạnh, điện thoại feature phone được đánh giá qua độ bền bỉ.
Điều này xuất phát từ việc lúc đó các thiết bị chưa có quá nhiều tính năng, do đó, độ bền được coi là thước đo trải nghiệm và giá trị. Điều này giải thích tại sao các hãng đồ công nghệ từ Nhật Bản lại rất thành công. Sony, Panasonic, Sharp, Sanyo,... đều là những tên tuổi hàng đầu trong giai đoạn đó vì sản phẩm của họ chú trọng vào yếu tố độ bền bỉ theo thời gian.
Tuy nhiên, khía cạnh độ bền ngày càng không còn là yếu tố quyết định chất lượng của sản phẩm, đặc biệt trong thời kỳ thiết bị công nghệ ngày càng tích hợp nhiều tính năng tiện ích và thông minh hơn. Điện thoại không chỉ để gọi điện, TV không chỉ để xem truyền hình mà còn để chơi game, truy cập internet, thậm chí trang trí nội thất, trong khi tủ lạnh cũng trang bị Wi-Fi,...
Sự kết hợp ngày càng nhiều thành phần, linh kiện và tính năng vào một thiết bị, nhưng vẫn phải ưu tiên về thiết kế mỏng nhẹ và linh hoạt, đã vô tình làm mất đi yếu tố gọi là 'độ bền' của sản phẩm. Không có gì ngạc nhiên khi nói rằng các sản phẩm công nghệ, đặc biệt là điện thoại, không còn đảm bảo độ chắc chắn và bền bỉ như trước đây, nhưng lại mang lại cho chúng ta những công cụ kết hợp giải trí và công việc, tất cả trong một. Chất lượng của một chiếc smartphone nói chung hay một chiếc điện thoại nói riêng không chỉ nằm ở độ bền, mà còn ở tính năng, thiết kế và trải nghiệm mà chúng mang lại. Hãy tưởng tượng một chiếc điện thoại chục triệu đồng, nhẹ nhàng nhưng độ bền cao, bạn có sẵn lòng mua không?
Công nghệ trong điện thoại, máy tính ngày càng phức tạp với nhiều bảng mạch nhỏ li ti, thậm chí quy trình sản xuất chip chỉ còn 3nm, dù phức tạp nhưng vẫn phải giữ được vẻ ngoại hình hấp dẫn, có chiều hướng mỏng và nhẹ theo thời gian. Điều này đặt ra nhiều thách thức và gia tăng tỷ lệ lỗi của sản phẩm đầu ra. Quy trình sản xuất ngày càng phức tạp, không còn đơn giản như 10-20 năm trước đây.
Hãy để ý rằng dù có nhiều dòng sản phẩm, các hãng thường sản xuất ở một nhà máy gia công duy nhất. Cho dù đó là Foxconn lắp ráp iPhone dòng trung cấp như hoặc dòng cao cấp như , chúng đều chung một địa điểm sản xuất, và chung một quy trình kiểm tra chất lượng đầu vào và đầu ra, do đó chất lượng xuất xưởng của các sản phẩm đắt và rẻ đều tương đương. Sự chênh lệch giữa chúng thường đến từ yếu tố công nghệ hơn là giá trị đắt đỏ.
Đồ đắt tiền đang trở nên mong manh hơn
Như đã đề cập, những sản phẩm đắt tiền như điện thoại di động hay màn hình máy tính, TV, ngày càng mỏng manh hơn so với những thiết bị giá rẻ. Điều này bởi vì các nhà sản xuất phải đầu tư nghiên cứu và phát triển để áp dụng các công nghệ và kỹ thuật làm sao để tạo ra một sản phẩm công nghệ không chỉ đáp ứng về chức năng mà còn đẹp mắt với người dùng. Những sản phẩm đắt tiền thường mang lại những tính năng tiên tiến nhất, nổi bật nhất từ hãng, tạo ra sự khác biệt giữa dòng sản phẩm cao cấp và dòng sản phẩm phổ thông.
Vì có quá nhiều tính năng và linh kiện chất chồng, việc đưa vào một thiết bị cao cấp có thể làm tăng khả năng hỏng hóc. Đơn giản nói, máy giá rẻ thì ít khi gặp vấn đề, còn đồ đắt tiền thì tiềm ẩn quá nhiều rủi ro.
Chẳng hạn, giữa các dòng smartphone, những chiếc Galaxy Z Fold và Z Flip có vấn đề về nếp gấp do cơ chế màn hình gập và màn hình mỏng manh dễ xước hơn vì sử dụng kính có thể bẻ cong. Ngược lại, các mẫu tầm trung và giá rẻ thì ít lỗi. Hay như dòng iPhone, khi ra mắt năm 2018, dính lỗi bẻ cong và loạn cảm ứng, trong khi dòng thấp hơn với nút home thì không gặp vấn đề gì. Có thể nói, công nghệ mới thường mắc phải nhiều vấn đề hơn, nhưng độ bền thì chưa chắc.
Mua để sử dụng, chứ không phải để trưng hồi môn
Công nghệ liên tục phát triển, và thiết bị càng đắt càng mang lại trải nghiệm và giá trị sử dụng cao cho người tiêu dùng. Sự đổi mới trong smartphone và máy tính đã làm giảm tầm quan trọng của độ bền. Chúng ta muốn đổi điện thoại ngay cả khi chúng không hỏng, muốn đổi máy tính dù máy cũ vẫn hoạt động tốt. Việc đòi hỏi một thiết bị đắt tiền phải bền, như mới hàng năm không còn phản ánh thực tế hiện nay.
Dĩ nhiên, bài viết chỉ nói về độ bền giảm đi của sản phẩm công nghệ, không bảo vệ cho những sản phẩm lỗi được bán ra thị trường làm tổn thất đến người tiêu dùng. Điều này là một vấn đề của quá trình sản xuất và kiểm soát chất lượng cuối cùng của sản phẩm.
Điểm kết thúc
Thiết bị công nghệ ngày nay không thể đảm bảo sử dụng lên đến hàng chục năm như những chiếc tủ lạnh xưa hay TV CRT (nhà mình vẫn giữ một chiếc CRT hơn chục năm vẫn hoạt động tốt). Công nghệ ngày càng trở nên dễ tiếp cận, và nhu cầu của con người cũng ngày càng tăng cao. Sản phẩm dù có độ bền cao cũng sẽ được nâng cấp và thay thế bởi những mẫu mới. Vậy nên, hãy sử dụng nó, bạn sẽ đổi mới trước khi nó hỏng đấy!
