Buzz
Chắc chắn mọi người đều đã nghe về khái niệm “sinh vật ký sinh” và hiểu rằng chúng có thể mang lại lợi ích hoặc gây hại cho vật chủ của chúng. Trong trường hợp của nấm ký sinh trong ruồi, điều này rõ ràng khiến chúng biến vật chủ của mình thành “công cụ sinh sản' để dễ dàng phát triển và lây lan bệnh dịch.Tên khoa học của loài nấm này là Entomophthora muscae - có ý nghĩa là “kẻ giết ruồi”. Chúng thường ký sinh trên ruồi nhà và ruồi giấm, cũng như một số loài ruồi khác.
Nhà nghiên cứu Carolyn Elya từ Harvard cho biết, loài nấm này có tập tính khá đặc biệt, thường bắt đầu “giết” vật chủ vào lúc hoàng hôn. Khi đã thành công ký sinh lên vật chủ, chúng biến nạn nhân thành những con rối thực sự. Cách hoạt động của loài nấm này từ khi bắt đầu ký sinh cho đến khi thực hiện quá trình lây nhiễm dường như đã được điều chỉnh theo một khung thời gian nhất định.
Sau vài ngày bị nhiễm bào tử nấm, bề ngoài của con ruồi vẫn giữ nguyên vẻ bình thường. Tuy nhiên, bên trong cơ thể, nấm Entomophthora muscae sẽ bắt đầu sinh trưởng và phát triển, tiêu hủy các cơ quan bên trong để hấp thụ dinh dưỡng và chiếm quyền điều khiển hệ thần kinh của con ruồi.
Vào khoảng hoàng hôn ngày thứ tư hoặc thứ năm sau khi nhiễm nấm, con ruồi sẽ ngừng bay và có những biểu hiện không bình thường như di chuyển lên/xuống không ngừng và sau đó bò lên đến chỗ cao nhất, há miệng và bắt đầu chảy chất lỏng khiến con ruồi bị dính chặt vào.
Sau khoảng 10 phút, con ruồi sẽ bay lên cao rồi chết đứng trong tư thế giả mạo. Bào tử nấm sẽ tràn ra từ bụng của ruồi, biến con vật thành một hình thể tròn mập mạp trắng xốp. Nhưng tại sao những con ruồi khỏe mạnh lại tiếp cận con ruồi đã chết?
Brad Mullens - một chuyên gia côn trùng đã nghiên cứu về các loài nấm ký sinh trong suốt 20 năm, tiết lộ rằng, đối với ruồi nhà sinh sống ở các trang trại nuôi bò sữa và gia cầm, chúng thường chết vào buổi hoàng hôn và “phơi xác” ở các khu vực cuối chuồng - nơi có nhiệt độ mát mẻ, là điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của loài nấm này. Vào buổi sáng hôm sau, các con ruồi khác thường đến những vùng ánh sáng ban mai để làm ấm cơ thể, nhưng những vùng ánh sáng đó lại trú ngụ ngay tại những vị trí của ruồi chết. Khi những con ruồi khác đến để sưởi ấm, cũng chính là lúc nấm Entomophthora muscae có cơ hội lây nhiễm một cách tự do.
Một phương pháp khác mà loài nấm này sử dụng để lây nhiễm là thông qua việc “điều khiển” ruồi bay lên cao, bởi nếu gặp cơn gió đủ mạnh, bào tử nấm có thể lây lan dễ dàng theo dòng gió. Ngoài ra, ruồi nhiễm nấm khi chết thường trở nên mập mạp hơn, điều này thu hút những con ruồi khác đến vì ruồi đực sẽ bị thu hút bởi những con ruồi cái “béo tốt”. Và cuối cùng, chuyện gì đến sẽ đến…
Theo Mullens, nấm Entomophthora muscae thực sự là “cơn ác mộng của loài ruồi”. Dù có thể ruồi nhận biết chúng đã bị nhiễm nấm, nhưng chúng chỉ có thể sống trong nỗi sợ hãi...
Cuối cùng, các nhà khoa học vẫn đang cố gắng nghiên cứu sâu hơn về cách hoạt động của loài nấm này để tìm ra phương pháp kiểm soát hiệu quả hơn đối với thiệt hại mà loài ruồi gây ra trong nông nghiệp và các lĩnh vực khác.
Chúng ta không cần lo lắng về việc loài nấm này gây hại cho con người, vì cơ chế hoạt động của cơ thể chúng ta không cho phép loài nấm này gây nguy hiểm cho chúng ta.
Theo Kqed
Cover tham khảo GG
