Một góc nhìn khác từ người 'cùng cảnh ngộ' về lý do tại sao đã 'mua xe đạp, sắm đồ chơi' nhưng vẫn chưa thể đi được một chút nào.

* Ý kiến từ một anh chàng thường xuyên đi xe đạp đến nơi làm việc
Gần đây, trên mạng xã hội đang nổi lên làn sóng về việc đi làm bằng xe đạp. Chỉ cần tìm kiếm từ khóa 'đi làm bằng xe đạp' là có hàng triệu kết quả, chủ yếu là về những lợi ích và khả năng tốt của việc đi xe đạp. Tuy nhiên, hiếm có phàn nàn nào từ phía phụ nữ về việc chồng mình mua xe nhưng không sử dụng đúng mục đích, chỉ biết độ chứ không thực sự điều khiển.

Dừng chờ đèn đỏ dưới bóng râm - 8h vào làm mà 9h kém tôi vẫn còn đang đạp xe ngoài đường
Là người mới chuyển sang đi xe đạp đi làm hàng ngày một thời gian, tôi muốn chia sẻ kinh nghiệm của mình cho mọi người tham khảo. Tôi không dám nói đây là lời bào chữa cho chồng của chị kia vì không biết rõ tình hình, nhưng hy vọng sẽ mang lại góc nhìn mới về tại sao đã 'mua xe, mua đồ' mà vẫn chưa đi được phát nào.
1. Chuẩn bị thể lực
Thường người ta nghĩ rằng chỉ cần mua xe đạp, lên và đi là được ngay, không có gì khó. Tôi khẳng định rằng suy nghĩ này hoàn toàn sai lầm. Nếu bạn không quen với việc vận động, không tập thể dục thường xuyên, nguy cơ bị chấn thương sau chuyến đi đầu tiên trên đường dài là rất cao. Có thể là nhức mỏi cơ bắp nhẹ, hoặc là sưng khớp gối, cổ chân.

Hãy dành thời gian buổi tối để tập đi xe đạp và quen với việc di chuyển xa bằng xe đạp
Để tránh những hậu quả không mong muốn, hãy bắt đầu từ những quãng đường ngắn và dần dần tăng lên qua từng ngày, không nên vội vàng đi làm mà hãy tập quen dần. Quá trình này có thể kéo dài từ một vài tuần nên hãy kiên nhẫn!
2. Chuẩn bị về kỹ năng điều khiển xe đạp

Ngày nay, nhiều chiếc xe đạp được trang bị hệ thống truyền động phức tạp gồm 1-3 đĩa trước và 7-12 bánh răng sau (có thể lên đến 36 tốc độ), tay chuyển số, hộp số,… điều này khiến cho những người mới làm quen với xe đạp thể thao cảm thấy khá rối bời. Thường thì, ở bên trái, có 2 cần chuyển số để tăng/giảm số (1-2-3) tương ứng với đĩa trước lớn/nhỏ, còn ở bên phải cũng có 2 cần chuyển số để giảm/tăng số (1-12 tùy xe) tương ứng với bánh răng.

Tuy nhiên, cần chuyển số bên phải và bên trái trên một số chiếc xe lại được đặt ngược nhau, có nghĩa là, ví dụ, ở bên phải, cần chuyển số dưới là để 'tăng số' (1-2-3) trong khi cần chuyển số trên là để 'giảm số' (3-2-1), và các đĩa cũng có đường kính tương ứng từ nhỏ đến lớn. Trong khi đó, ở bên trái, cần chuyển số trên lại là để 'tăng số' (1-12 tùy xe), cần chuyển số dưới là để 'giảm số', và các bánh răng có đường kính từ lớn đến nhỏ (1 lớn nhất, 12 nhỏ nhất).
Sau khi mua xe, bản thân tôi cũng phải mất vài ngày để 'học' cách sử dụng, chuyển số linh hoạt để tận dụng hết khả năng của chiếc xe đạp.

Nhiều người có thể thắc mắc: chỉ là một chiếc xe đạp thôi mà sao lại phức tạp như vậy? Đúng vậy, việc trang bị nhiều số (tương ứng với nhiều tốc độ) giúp người điều khiển xe đạp có thể vượt qua nhiều loại địa hình hơn, ví dụ khi đạp lên dốc thì cần đưa xe về số nhỏ (đĩa nhỏ - bánh răng lớn), bạn không cần phải đạp mạnh mẽ nhưng xe vẫn đi lên dốc mượt mà, mặc dù số vòng đạp cần tăng lên. Hoặc khi di chuyển trên đường bằng, chúng ta có thể chuyển xe về số lớn (đĩa lớn - bánh răng nhỏ) để di chuyển xa với mỗi vòng đạp, tức là tốc độ di chuyển nhanh nhưng lực đạp phải mạnh mẽ.

Nghe có vẻ phức tạp, nhưng nó tuân thủ nguyên tắc cơ bản của máy đơn giản mà ta học từ Vật lý cấp 2: lợi bao nhiêu lần về lực thì mất bấy nhiêu lần về quãng đường vì công việc không thay đổi.
Vậy nếu bạn cho rằng quá phức tạp và không muốn chuyển đổi số nhiều, chỉ muốn leo lên là đạp thôi, không cần suy nghĩ thì cũng được. Tuy nhiên, bạn sẽ phải đối mặt với tình trạng khi leo dốc thì phải xuống đẩy xe, hoặc đạp mạnh mẽ, lấy đà từ xa… Cách này khiến cho hệ thống truyền động phải làm việc quá tải, và lâu dài sẽ gây ra sự cố cho xích.
3. Sẵn sàng cho những tình huống bất ngờ

Một chiếc xe bị xịt lốp trong bãi đậu xe
Việt Nam được coi là một trong những cường quốc về xe máy, cho nên không có gì lạ khi môi trường cho xe đạp gần như không tồn tại. Hãy tưởng tượng khi bạn phải dắt xe đạp ra khỏi bãi đậu xe để về nhà sau giờ làm và phát hiện ra bánh xe bị xịt vì đâm vào một mảnh giấy hoặc đinh, thì sẽ ra sao nhỉ.

Cái ghim giấy này gây ra sự cố thủng lốp xe
Tôi đã phải đề phòng đến mức phải đi hỏi gần chục tiệm sửa xe máy trước khi tìm được một tiệm sửa xe đạp. Chi phí chỉ 15K để vá ống bơm lốp nhưng công việc và thời gian mất đi không kém gì so với việc sửa xe máy, vì vậy ít người muốn bận lòng với việc sửa xe đạp.

Đã phải đề phòng đến mức phải đi hỏi gần chục tiệm sửa xe máy
Do đó, trước khi leo lên xe đạp đi làm mỗi sáng, cần phải cân nhắc những tình huống như vậy, bởi buổi sáng là lúc mọi người lo lắng về việc đi muộn, trong khi buổi chiều thì mọi người phải về sớm để chuẩn bị ăn tối, đưa con đi học thêm hoặc đón con từ trường… Chỉ cần chậm hơn nửa tiếng là mọi thứ đều trở nên hỗn loạn, và các ông chồng có thể chắc chắn rằng sẽ không có một ngày yên ổn với vợ!
Tôi tin rằng điều này cũng là một trong những lý do khiến nhiều người do dự trong việc chọn xe đạp làm phương tiện di chuyển thay vì xe máy hoặc ô tô.
4. Về việc lắp đồ chơi – phụ kiện

Không chỉ những người ngoài cuộc mà ngay cả trong số những người đã và đang sử dụng xe đạp cũng cho rằng, không cần thiết phải lắp đặt phụ kiện cho xe đạp vì phần lớn chỉ là 'làm đẹp' mà thôi, ít tác dụng.
Tôi không phủ nhận rằng nhiều người thích 'trang trí' xe đạp cùng việc sử dụng, vì có lẽ với họ chiếc xe đạp không chỉ là phương tiện chính mà còn là biểu tượng thể hiện đẳng cấp của bản thân. Với những chiếc xe khung carbon hoặc composite, phanh dầu thủy lực, phuộc hơi,… có giá trị cao hơn cả xe máy tay ga hạng trung, việc bỏ thêm vài triệu đồng vào phụ kiện, nhãn hiệu,… không có gì là lạ nhưng có thể biến chiếc xe trở nên độc đáo, không giống ai.

Bước vào thế giới của phụ kiện xe đạp, bạn sẽ bất ngờ về sự đa dạng của chúng về mẫu mã, tính năng cũng như giá cả. Tóm lại, điều này phụ thuộc vào tài chính cũng như sở thích cá nhân.
Tuy nhiên, theo tôi thì vẫn có những phụ kiện cơ bản đáng mua và cần mua để nâng cao trải nghiệm điều khiển xe đạp, đảm bảo an toàn cho người lái như mũ bảo hiểm, khóa xe, gương chiếu hậu, đèn pin… Điều gì cũng cần cân nhắc, quá ham muốn trang trí xe có thể là không tốt.
Kết luận
Việc sử dụng xe đạp đi làm mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải lúc nào cũng suôn sẻ vì có những khó khăn có thể làm mất động lực, làm mất cảm hứng trước khi bắt đầu, hoặc thậm chí khiến bạn ngừng lại dù đã sở hữu chiếc xe. Không quan trọng là nam hay nữ, mọi người đều cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần để đối mặt với những thách thức có thể gặp phải khi chọn xe đạp làm phương tiện di chuyển, để tránh tình trạng 'tiếc khi bỏ, hối khi lưu lại'.
