Nam giới từ Hỏa, phụ nữ từ Kim: sự khác biệt thực sự

Xuất bản vào năm 1992, cuốn sách “Nam giới từ Hỏa, phụ nữ từ Kim” (Men Are from Mars, Women Are from Venus) đã nhanh chóng trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất, là nguồn tư duy cho nhiều người đến tận ngày nay. Có lẽ nhu cầu hiểu về sự khác biệt giữa nam và nữ vẫn ...

Tác phẩm: Nam giới từ Hỏa, phụ nữ từ Kim

Nam giới từ Hỏa, phụ nữ từ Kim: cuốn sách với những điều khiến bất ngờ

Mặc dù vậy, những bài viết khoa học sau đó nhanh chóng đưa ra nhiều bằng chứng chứng minh rằng tác giả của cuốn sách đã đưa ra nhiều kết luận thiếu cơ sở một cách vô căn cứ. Một lần nữa, những kết luận 'tôi nghe thấy cũng đúng mà' dần trở nên mong manh khi được kiểm chứng dưới góc nhìn khoa học.

Có lẽ mọi người đã quên rằng chúng ta không chỉ không hiểu về giới khác, mà còn dường như không hiểu được tất cả mọi người mà chúng ta thường xuyên gặp gỡ. Các cuốn sách 'hiểu về con cái', 'hiểu về bố mẹ', 'hiểu về đồng nghiệp', 'hiểu về cấp trên', 'hiểu về nhân viên', 'hiểu về khách hàng', 'để biết học sinh nghĩ gì', 'để biết giáo sư muốn gì'... đều khá phổ biến và liên tục xuất bản dưới nhiều ngôn ngữ. Với sự khác biệt về mặt sinh học và xã hội, việc chúng ta tiếp xúc và không hiểu lẫn nhau thì thực sự phổ biến hơn việc thấu hiểu lẫn nhau (thế nên người ta mới nói rằng tri kỷ thì hiếm gặp, và ngay cả bạn thân cũng có thể xảy ra mâu thuẫn).

Vậy, làm thế nào từ tình trạng 'không hiểu' và 'khác biệt' (những điều tồn tại phổ biến) có thể đủ để đưa ra những kết luận mang tính chất bản chất về hai giới?

Bài viết này sẽ làm sáng tỏ một số sự khác biệt giữa nam và nữ xoay quanh chủ đề tình yêu, để xem nam và nữ thực sự khác nhau ở điểm nào, còn đâu chỉ là những huyền thoại được thêu dệt tô vẽ bởi định kiến xã hội.

1. Về những quan điểm lớn khác biệt

Nếu nhìn vào vấn đề của những người theo cánh hữu cực đoan, họ thường tập trung vào việc phân loại và xếp hạng các nhóm một cách không công bằng. Điều này dẫn đến việc áp đặt các đặc điểm cụ thể cho từng nhóm, tạo ra sự chênh lệch không cần thiết. Ngược lại, cánh tả cực đoan hướng đến việc xóa bỏ rào cản và tạo ra sự đồng nhất một cách công bằng.

Ví dụ, những người ủng hộ cánh hữu thường hỗ trợ hình thức tổ chức xã hội theo hệ thống tam giác, trong đó có người ở vị trí thấp nhất và cao nhất. Tuy nhiên, quan điểm này thường đi kèm với việc đánh giá cao người gốc Hà Nội là thông minh, cần cù, hiếu học, và coi thường những người ở vùng ven thành phố. Cũng như cách phân loại người da trắng là thượng đẳng, con cái Chúa, trong khi đánh giá thấp người da đen và châu Á là ngu dốt và dã man. Trong khi đó, ở Việt Nam, có những người không đồng ý với cách phân loại này.

Ngược lại, cánh tả cực đoan có thể hướng đến việc vượt qua mọi hạn chế. Chẳng hạn, giới tính không quan trọng, mọi tác phẩm đều có giá trị, mọi dân tộc đều bình đẳng, và trình độ chỉ là một thước đo tương đối được tạo ra bởi xã hội. Baby Shark có thể sánh ngang với các tác phẩm của Bach, và ảnh chụp một quả chuối có thể được coi là nghệ thuật tương đương với Mona Lisa. Tất cả đều giúp làm mờ đi sự chênh lệch và nâng cao giá trị của mọi thứ.

2. Những sự khác biệt hấp dẫn giữa nam và nữ

Khoa học đã được kích thích để khám phá những đặc điểm độc đáo giữa nam và nữ trong xã hội. Các thử nghiệm đã được tiến hành để tìm ra những đặc điểm đặc biệt của từng giới và chấm dứt những định kiến cũ như 'nam giới thông minh hơn phụ nữ' hay 'phụ nữ không thích khoa học.' Những nghiên cứu này không chỉ là quay về quá khứ mà còn mở ra một tương lai tươi sáng hơn với sự đa dạng và công bằng giới tính.

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu và thử nghiệm đã bị chỉ trích vì sai lệch, thiết kế thử nghiệm không chính xác, số lượng mẫu không đủ, và các vấn đề thống kê nghiêm trọng khác, nhưng nói chung vấn đề này vẫn còn tồn tại và luôn là đề tài nóng trên các tạp chí khoa học hàng đầu. Đặc biệt, trong lĩnh vực phân biệt giới tính, điều này có thể liên quan đến thực tế rằng nam giới chiếm đa số trong cộng đồng nghiên cứu khoa học, dẫn đến việc nhiều nghiên cứu về giới tính được thực hiện chủ yếu bởi nam giới và có nguy cơ mắc phải thiên kiến.

Tranh cãi xoay quanh sự khác biệt về não bộ trở nên phổ biến. Vì não bộ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hiện thực, nên mọi người đều muốn chứng minh rằng não bộ của họ là đặc biệt. Câu hỏi đặt ra là liệu não bộ của chúng ta có giống nhau từ khi chào đời hay không?

Ban đầu, nghiên cứu cho thấy 'não nam giới lớn hơn' hay 'nhiều chất xám hơn ở nam, nhiều chất trắng hơn ở nữ' được lan truyền nhanh chóng. Tuy nhiên, các nghiên cứu chi tiết sau đó đã điều chỉnh các kết luận này, chỉ ra rằng 'kích thước não giới không khác biệt về tỷ lệ, khi so sánh cùng kích thước, các vùng não không có sự khác biệt ý nghĩa thống kê' và 'chênh lệch chất xám chủ yếu nằm ở phân bổ, không phải ở tổng lượng'

Hiện nay, tranh cãi vẫn còn tiếp tục, với nhiều nghiên cứu mới đưa ra kết luận 'có khác biệt não bộ giới', trong khi một số bài báo khoa học lại nói 'không có khác biệt'. Một số nguồn tin thậm chí chỉ ra rằng 'hơn 100 năm qua, chưa có ai chỉ ra sự khác biệt cụ thể giữa não bộ hai giới'. Quan trọng nhất, vẫn chưa có kết luận về hậu quả của sự khác biệt, nếu có, giữa não bộ nam và nữ

Vậy, tôi tóm gọn rằng vấn đề vẫn đang gây tranh cãi và cần phải cẩn trọng khi tiếp cận các nghiên cứu, đặc biệt là những nghiên cứu trong và sau những năm 2020 này. Cuộc tranh luận về 'ai chiếm độc quyền' trong khoa học và truyền thông vẫn chưa chấm dứt.

Điều chắc chắn hơn là quan điểm phổ biến 'nam giới nghĩ về tình dục nhiều hơn nữ giới' đã bị biểu đạt sai lệch. Thực tế là nam giới nghĩ về mọi thứ nhiều hơn, kể cả tình dục, ăn uống và các yếu tố khác. Điều này chỉ ra rằng sự tập trung cao vào những yếu tố sinh tồn đã dẫn đến việc nam giới nghĩ về tình dục nhiều hơn nữ giới (khoảng 19 lần/ngày so với 10 lần/ngày, tỷ lệ tương đương với sự tập trung vào ăn uống); đồng thời, không phải cả hai giới đều bận tâm như nhau, với nam giới có sự bận tâm vượt trội về mảng tình dục.

Như thể trong báo cáo về mối quan hệ, mặc dù nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nam giới thường có số lượng đối tác tình dục cao hơn phụ nữ, nhưng khi áp dụng vào toán học, điều này trở nên mơ hồ. Vì trong một cộng đồng, số lượng nam giới phải bằng số lượng phụ nữ và bằng số lượng cặp đôi (nếu xét theo giới tính). Do đó, khi báo cáo chỉ ra rằng nam giới có gấp đôi, gấp ba lần số lượng đối tác tình dục so với phụ nữ (vậy số liệu đó ở đâu?), các nhà toán học bày tỏ sự nghi ngờ và cho rằng có nhiều vấn đề tồn tại trong các cuộc khảo sát.

Một nghiên cứu đa văn hóa, đa quốc gia cũng thể hiện rằng quan điểm về tình dục ở phụ nữ thường có sự biến đổi và đa dạng lớn tùy thuộc vào nền văn hóa, trong khi nam giới thì ít biến đổi hơn. Điều này có thể mô tả một phần về cách xã hội ảnh hưởng đến phụ nữ trong mảng tình dục, trong khi nam giới thì thường có những đặc điểm chung trên khắp thế giới.

3. Nhưng thực sự, chúng ta khác biệt

Được sinh ra với nhiễm sắc thể XX và XY, nên chúng ta có sự khác biệt. Việc so sánh hai cá thể đực-cái, nam-nữ ở bất kỳ loài nào để hỏi xem có sự khác biệt không, và nhận được câu trả lời là “không”, trở nên quá đơn giản và thiếu chiều sâu.

Trong lĩnh vực tình yêu và tình dục, những sự khác biệt đáng chú ý là gì?

Đầu tiên, ham muốn tình dục ở nam giới cao hơn, được tác động trực tiếp bởi testosterone. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng trong giai đoạn thanh thiếu niên, sau đó có xu hướng giảm dần. Ngược lại, do ham muốn tình dục ở nữ giới cũng liên quan đến testosterone, nên mọi người (không phụ thuộc vào giới tính) với mức testosterone cao sẽ có nhu cầu tình dục lớn.

Điều thú vị là phụ nữ cảm thấy ham muốn tăng cao trong giai đoạn rụng trứng do sự tăng testosterone. Do suy giảm testosterone khiến nam giới giảm ham muốn, đây là hiện tượng không tránh khỏi theo tuổi tác. Trong khi đó, phụ nữ giai đoạn sau trong cuộc đời, khi lượng estrogen giảm và nhấn mạnh vai trò của các hormone khác, bao gồm cả testosterone (trước giai đoạn mãn kinh), thì thường có xu hướng tăng ham muốn, và thường cảm thấy nhu cầu tình dục không đạt đến mức mong muốn trong giai đoạn đó.

Về cảm xúc, một nghiên cứu chỉ ra rằng nam giới thường 'rơi vào lưới tình' và thể hiện tình cảm sớm hơn so với nữ giới, mặc dù cả hai đều nghĩ rằng nữ giới sẽ là người làm điều này nhiều hơn. Nghiên cứu khác cho thấy phụ nữ thường thường nói 'em yêu anh' nhiều hơn nam giới. Một nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng nam giới thường cảm thấy bị từ chối tình cảm nhiều hơn phụ nữ. Những kết quả này khá gần gũi với những gì diễn ra trong đời sống hàng ngày.

Phụ nữ có thể trải qua biến đổi về thể chất mà không cần ham muốn hoặc kích thích tâm lý (ví dụ, tiết chất nhờn khi nhận kích thích vật lý). 97% phụ nữ báo cáo tham gia hoạt động tình dục mà không có ham muốn, trong khi chỉ có 60% nam giới nói điều tương tự. Một nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng phụ nữ có khả năng rơi vào lưới tình hơn khi tham gia hoạt động tình dục so với nam giới.

Trong xã hội, nam giới được ưu ái hơn trong chuyện lăng nhăng và có nhiều bạn tình, đồng thời, trong xã hội nam quyền, phụ nữ thường thỏa hiệp khi đủ kinh tế được đáp ứng. Nghiên cứu và Wikipedia về 'sự khác biệt giữa hai giới trong tâm lý học' đều nêu rõ nhiều điểm: nam giới thường hung hăng hơn, nữ giới tình cảm và vị tha hơn, nam giới chú ý đến giá trị xã hội như nguyên tắc và công bằng hơn... Tuy nhiên, những kết luận này cũng đang gặp nhiều tranh cãi.

Những kết luận trên vẫn đang gặp nhiều tranh cãi thực tế.

Tổng quan, lý luận phổ biến về 'nam giới phải phát tán tinh trùng, nuôi vợ con' và 'nữ giới chịu trách nhiệm chăm sóc con cái, phụ thuộc nam giới' đã lạc hậu và không còn được chấp nhận trong khoa học và truyền thông. Ngay cả với người hâm mộ, nếu vẫn giữ tư duy dựa trên lý lẽ này, có lẽ là lúc để 'nâng cấp' hệ thống lý luận.

Bởi vì những quan điểm này thường ra đời cách đây nhiều thập kỷ, khi các bằng chứng khoa học bị hiểu lầm qua lăng kính định kiến xã hội. Và...

4. Các định kiến về đàn ông và phụ nữ không lành mạnh

Sự mâu thuẫn bắt nguồn từ thực tế rằng hai giới có hành vi, thói quen và tính cách khác biệt, nhưng đồng thời cũng bị ảnh hưởng bởi yếu tố sinh học và xã hội, và chúng ta chưa biết điều nào quyết định. Ví dụ, liệu sự nhiều bạn tình của nam giới là do bản năng, xã hội, hay cả hai? Trong một khảo sát tại Anh, nam giới tham gia có xu hướng trả lời ước chừng, trong khi nữ giới lại thích đếm chính xác.

Khảo sát về bạn tình cũng liên quan đến nhiều định kiến và hiện tượng xã hội, ví dụ như việc nam giới báo cáo nhiều bạn tình được xem là 'đáng tán dương' hơn, ngược lại ở nữ giới (nghiên cứu này cũng chỉ ra nữ giới khi trả lời ẩn danh trên web thì số liệu khác so với khi tham gia khảo sát trực tiếp). Cũng như hiện tượng xã hội *** nữ nhiều hơn *** nam.

Tất nhiên, ảnh hưởng của yếu tố xã hội không thể phủ nhận sự khác biệt ở mức độ sinh học, như đã phân tích ở phần 3. Tuy nhiên, vì định kiến xã hội tác động trực tiếp vào 'hành vi, thói quen và tính cách', trong khi khác biệt sinh học chỉ giải đáp một phần cơ chế phía sau, nên là không công bằng khi áp dụng lý luận sinh học để hợp lý hóa định kiến xã hội.

Chẳng hạn, một ví dụ nhạy cảm một chút: chúng ta cảm thấy phản cảm hơn về hành vi đái bậy của phụ nữ so với nam giới. Mặc dù hành vi này đều phản cảm ở cả hai giới, nhưng cảm giác khó chịu của chúng ta khi tưởng tượng về một người phụ nữ ngồi xổm ven đường có thể liên quan chặt chẽ đến các định kiến xã hội. Ví dụ, việc tưởng tượng về một người phụ nữ nết na, thùy mị, đoan trang, nề nếp… khiến hành vi giả định đó trở nên hiếm hoi và khó chấp nhận hơn. Trong khi định kiến về nam giới lại linh hoạt hơn, cũng như hành vi đái bậy của nam giới phổ biến và 'quen mắt' hơn.

Trước khi bạn cảm thấy khó chịu, tôi chỉ muốn nói rằng câu chuyện về đái bậy chỉ là giả định, và thực tế chúng ta đều đồng tình rằng nó không nên tồn tại ở cả hai giới. Tuy nhiên, với những định kiến khác có cùng cách hoạt động thì sao, những điều 'bình thường' nhưng vẫn tạo ra cảm giác cực kỳ khó chịu làm thế nào? Đặc biệt là trong lĩnh vực tình dục và hôn nhân, nơi phụ nữ thường phải đối mặt với nhiều định kiến nhất. Ví dụ:

Những vấn đề tương tự còn tồn tại rất phổ biến, và chúng ta không biết điều nào là bản chất, điều nào là sản phẩm của sự tác động từ trật tự xã hội. Tranh cãi sẽ kéo dài rất lâu, và chúng ta phải thừa nhận rằng chúng ta bị chi phối mạnh mẽ bởi những định kiến này. Mặc dù nó chỉ là yếu tố thứ cấp, nhưng lại có thể hình thành các thiên kiến khi chúng ta tìm kiếm nguồn sơ cấp. Định kiến thậm chí có thể tạo ra mô hình lý tưởng để ta hướng tới, và mô hình mà ta ghét bỏ... Trong nhiều trường hợp, điều này không dẫn đến những hậu quả tích cực.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào quá khứ từ góc độ lịch sử, không thể phủ nhận rằng xã hội luôn tiến triển và từ bỏ những định kiến cũ dần phai mờ. Những điều mà trước đây được coi là 'không chấp nhận được' đối với phụ nữ giờ đây đã dần biến mất nhờ vào các phong trào nữ quyền. Và trong thế giới hiện đại, chúng ta đánh giá những thực thể trong quá khứ là 'không chấp nhận được'.

Quá khứ đã tồi tệ hơn hiện tại rất nhiều, cả đối với nam giới và nữ giới. Điều này là hiển nhiên.

Vậy bây giờ, câu hỏi đặt ra là, khi hậu thế nhìn lại thời điểm này trong tương lai, liệu họ sẽ đánh giá chúng ta như thế nào, dựa trên những định kiến đang tồn tại?

Và liệu việc đánh giá đó có quan trọng không, khi mọi thứ đã diễn ra, liệu nó còn giữ giá trị như thế nào?

Người đăng: Phường Trần

Từ khóa: Nam nữ Sao Hỏa Sao Kim: Sự khác biệt thực sự là gì?