Năm hiện tượng tự nhiên phổ biến nhất có thể gây nguy hiểm cho máy bay

Bão là một trong những hiện tượng thời tiết nguy hiểm nhất do sự biến động của không khí. Chúng có thể tạo ra những luồng không khí mạnh mẽ, đe dọa sự an toàn của các chuyến bay. Những cơn lốc trong bão có thể làm máy bay rung lắc mạnh mẽ, dẫn đến hư hại hoặc thậm chí nghiêm trọng hơn.

Do đó, các sân bay thường trang bị trạm khí tượng để theo dõi thời tiết xấu và thông báo cho phi công về từng chi tiết. Các điều phối viên hàng không cũng cần theo dõi tình hình thời tiết để đảm bảo chuyến bay cất cánh và hạ cánh một cách an toàn.

Nếu thời tiết trở nên quá xấu do bão lớn, các hãng hàng không có thể quyết định hủy chuyến bay để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, nếu máy bay đã cất cánh, bạn không cần quá lo lắng, vì hãng hàng không đã tính toán kỹ lưỡng cho sự an toàn của chuyến bay. Mặc dù bạn có thể cảm thấy hơi sóc giống như đi trên đoạn đường gập ghềnh.

Bên cạnh đó, bạn cũng không cần phải lo lắng về việc máy bay có thể bị sét đánh khi bay trong trời mưa bão, vì máy bay đã được thiết kế để chịu đựng sét, nên nếu có sự cố xảy ra, nó sẽ không gây ra vấn đề gì nghiêm trọng.

Thời tiết khắc nghiệt là nguyên nhân của 10% vụ tai nạn hàng không. Dù được trang bị nhiều thiết bị điện tử như la bàn hồi chuyển, định vị vệ tinh và kết nối thông tin thời tiết, máy bay vẫn rất dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện băng giá.

Băng đá có thể xuất hiện trên không trung lẫn mặt đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chuyến bay thương mại và máy bay nhỏ. Từ năm 1982 đến 2000, có 819 người thiệt mạng do sự cố này, chủ yếu vào mùa đông lạnh giá.

Ngày nay, nhờ vào công nghệ tiên tiến, tác động của băng đá đến an toàn bay đã được giảm thiểu đáng kể.

Chim là nguyên nhân tự nhiên hàng đầu gây ra sự cố cho các chuyến bay. Cơ quan hàng không toàn cầu ghi nhận hàng ngàn vụ va chạm với chim mỗi năm, và khoảng 80% trong số đó không được báo cáo. Các vụ tai nạn xảy ra khi chim va chạm với kính chắn gió của máy bay hoặc bị hút vào động cơ, dẫn đến hư hỏng.

Những va chạm này chủ yếu diễn ra ở độ cao thấp, trong quá trình cất cánh và hạ cánh. Tuy nhiên, có những trường hợp máy bay va chạm với chim ở độ cao trên 6.000 m, thậm chí loài ngỗng có thể bay lên tới 10.000 m. Thiệt hại hàng năm do va chạm với chim lên tới 1,2 tỷ đô la.

Ngày nay, nhiều biện pháp đã được áp dụng để giảm thiểu các vụ va chạm này. Nhiều sân bay hiện đại đã xây dựng tháp quan sát để theo dõi đường bay của các loài chim di cư. Ngoài ra, các phương pháp khác như phát sóng âm thanh để đuổi chim khỏi khu vực gần sân bay, làm sáng khu vực xung quanh để chim không thể làm tổ, và cắm các thanh nhọn trên mái nhà hoặc cột để ngăn chim đậu cũng được sử dụng.

Tia sét là một trong những mối đe dọa lớn đối với các chuyến bay. Khi sét đánh vào máy bay, phi công có thể bị mù tạm thời, gây ra cháy nổ và làm hỏng các thiết bị điện tử. Trên bầu trời có khoảng 2.000 đám mây chứa sét, và mỗi giây có thể có tới 100 tia sét được phóng ra. Vụ tai nạn nghiêm trọng nhất xảy ra vào năm 1963, khi máy bay của hãng Pa America bị rơi do sét đánh, khiến 83 người thiệt mạng.

Vào năm 1971, chiếc Lockheed Electra L-188A gặp nạn trong chuyến bay từ sân bay Jorge Chavez ở Lima, Peru, tới thành phố Pucallpa vào đúng ngày Giáng sinh. Máy bay đã bay vào một cơn bão và bị sét đánh khi đang ở độ cao 6.900 m, dẫn đến việc phi công mất kiểm soát. Chiếc máy bay chở 92 hành khách và phi hành đoàn đã lao thẳng xuống đất, hai cánh bắt lửa và rời khỏi thân máy bay. Theo thống kê, mỗi năm có ít nhất một chuyến bay gặp phải sét đánh, và đây là một trong những mối nguy lớn nhất cho hàng không. Tuy nhiên, nhờ vào sự phát triển của công nghệ, máy bay ngày nay có thể chịu đựng được sét do được làm từ hợp kim dẫn điện. Công tác dự báo thời tiết cũng đã tiến bộ, giúp máy bay tránh được hầu hết các cơn bão và đám mây tích điện.

Nhờ vào những cải tiến trong công nghệ radar và dự báo thời tiết, các chuyến bay hiện nay có thể dễ dàng tránh các đám mây chứa sét. Ngay cả khi gặp phải sét, công nghệ hiện đại vẫn đảm bảo an toàn cho máy bay và tiếp tục chuyến bay.

Khi máy bay bay vào vùng nhiễu động, hiện tượng rung lắc sẽ xảy ra. Chính vì vậy, phi hành đoàn thường nhắc nhở hành khách phải thắt dây an toàn và hạn chế di chuyển nếu không cần thiết. Nhiễu động không khí là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra sự cố cho máy bay. Hầu hết hành khách đều trải nghiệm cảm giác bị lắc, xóc khi máy bay đi vào khu vực này.

Hiện tượng này xảy ra tại các vùng không khí có sự biến đổi áp suất và các dòng đối lưu do tác động của địa hình núi cũng như sự tương tác giữa các khối không khí nóng và lạnh. Thậm chí, nhiễu động có thể xảy ra ngay cả trong thời tiết quang đãng. Điều này rất khó phát hiện bằng radar.

Thông thường, gió thổi ngang với áp suất mạnh ở trên và yếu ở dưới, và khi lên cao, không khí sẽ trở nên loãng hơn. Tuy nhiên, trong các “vùng nhiễu động”, không khí và gió chuyển động lên xuống, ngang dọc một cách hỗn loạn, tạo ra các dòng xoáy ngẫu nhiên.

Giới khoa học xem đây là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất đối với máy bay. Bởi vì, nếu chỉ sử dụng radar thông thường, chúng ta không thể phát hiện được những “vùng nhiễu động” này, thường xuất hiện ở độ cao từ 7-12 km hoặc gần các vùng núi cao, ngay cả trong điều kiện thời tiết quang đãng, nơi mà các phi công thích bay.

Biến đổi khí hậu đang gia tăng là nguyên nhân khiến tần suất của hiện tượng “sát thủ” này ngày càng nhiều. Dự đoán rằng, tần suất này có thể tăng từ 40-170% nếu lượng CO2 thải ra tăng gấp đôi so với thời kỳ cách mạng công nghiệp.