Buzz
Tư duy phản biện không tốt không chỉ khiến bạn rối loạn khi giải quyết vấn đề, mà còn làm hại hình ảnh của bạn trong mắt mọi người. Rất may mắn là CareerBuilder có thể chỉ bạn cách cải thiện.
Việc chúng ta đánh giá sự việc, con người từ cái nhìn đầu tiên, bất kể có bằng chứng gì không phải là điều hiếm. Đơn giản là chúng ta quyết định dựa trên cảm tính thay vì lý trí khách quan, đặc biệt khi có thiên kiến trước. Điều này thường xảy ra với những người thiếu tư duy phản biện. Đó cũng là lý do khiến nhiều người trở nên quá tự tin, không nhận ra thực tế về bản thân hoặc công việc của họ.
Tư duy logic giúp bạn có nhiều sự lựa chọn hơn trong cuộc sống3 thói quen mà bạn nên rèn luyện dưới đây có thể giúp bạn mài sắc suy nghĩ và nâng cao khả năng nhận thức của bản thân.
1. Sử Dụng Câu Hỏi Giả Định
Các quyết định sai lầm thường bắt nguồn từ niềm tin/giả thiết sai lầm. Vì vậy, để có cái nhìn khách quan và toàn diện, hãy thử đặt các câu hỏi giả định cho tình huống mà bạn gặp phải. Thao tác này đặc biệt có ích trong những tình huống khó khăn, đòi hỏi bạn phải quyết định biện pháp an toàn nhất.
Công thức đặt câu hỏi kinh điển mà bạn có thể áp dụng là: Ai - Cái gì - Tại sao - Như thế nào - Để làm gì? Ví dụ, bạn thấy doanh thu sụt giảm ở một cửa hàng, câu hỏi là: Cần hỏi ai để nắm rõ tình hình? Mặt hàng nào bị sụt giảm, mặt hàng nào vẫn hiệu quả? Tại sao lại có diễn biến như thế? Sự sụt giảm đã diễn ra như thế nào? Biện pháp trước mắt và lâu dài là gì, nhằm mục đích gì?
Một cách khác để đặt câu hỏi là tìm kiếm các lựa chọn thay thế. Ví dụ: Nếu khách hàng thay đổi thói quen, chúng ta có thể làm gì? Nếu các nhà cung ứng ngừng hợp tác thì sao? Nếu tôi là khách hàng, tôi sẽ cần những mặt hàng thay thế nào?
Những loại câu hỏi này giúp bạn có được những quan điểm mới và tạo thói quen suy nghĩ đa chiều.
2. Suy Nghĩ Logic
Không có suy nghĩ logic, bạn không thể sử dụng luận điểm để phát triển ý kiến riêng của mình.
Vì vậy, khi phải giải quyết một vấn đề, hãy đưa ra đánh giá dựa trên các dữ liệu cụ thể. Hãy tự hỏi: đã xem xét đủ các số liệu quan trọng trước khi đưa ra đánh giá chưa? Tất cả thông tin đã được kết hợp một cách phù hợp để đưa ra kết luận chưa?
Nhận biết những sai lầm thông thường cũng giúp bạn suy nghĩ logic hơn. Ví dụ: mọi người thường có quan điểm tuyến tính, rằng sự kiện B xảy ra sau sự kiện A, do đó B là kết quả của A.
Vì vậy, nếu doanh số bán một sản phẩm tăng là vì bạn đã thực hiện chiến dịch truyền thông về sản phẩm đó trước đó, thì bạn cần có dữ liệu để chứng minh điều đó thay vì cho rằng đó là nguyên nhân duy nhất.
Chấp nhận quan điểm khác biệt từ đồng nghiệp giúp bạn học hỏi nhiều hơn3. Sự Đa Dạng trong Tư Duy
Mỗi cá nhân đều là một thế giới riêng biệt với những trải nghiệm và quan điểm độc đáo. Tuy nhiên, trong một nhóm, dễ dàng rơi vào trạng thái 'tư duy nhóm'. Điều này có nghĩa là nhiều người trong nhóm, dù có các điểm chung như dự án, quá trình làm việc, hay văn hóa chia sẻ, thường có khuynh hướng kết luận giống nhau. Ví dụ, các thuật toán trên mạng xã hội thường hiển thị những nội dung phù hợp với niềm tin của chúng ta, dẫn đến việc 'nhóm hóa' những người có sở thích, quan tâm, và quan điểm tương tự, làm mạng lưới quan hệ trở nên đơn điệu thay vì phong phú.
Do đó, khi tiếp xúc với những người có quan điểm khác, hãy thử tìm hiểu xem họ nghĩ gì. Hoặc ngược lại, thử thách những kiến thức hiện có của bạn. Ví dụ, nếu bạn làm việc trong lĩnh vực kinh tế, hãy tìm hiểu về văn hóa xã hội. Hoặc nếu bạn chỉ quan tâm đến thể thao, hãy thử bước chân vào thế giới nghệ thuật. Việc này sẽ giúp mở rộng tầm hiểu biết và thoát ra khỏi cách suy nghĩ hẹp hòi.
Đồng thời, để phát triển tư duy, hãy tạo điều kiện cho mọi người tự do thể hiện ý kiến mà không bị chi phối bởi nhóm. Nếu muốn thu thập ý kiến từ nhóm, hãy lắng nghe trước khi đưa ra ý kiến của bản thân. Điều này sẽ khuyến khích mọi người tham gia tích cực hơn.
Đó chỉ là ba nguyên tắc để phát triển tư duy logic, và không phải ai cũng có thể biến chúng thành thói quen và duy trì chúng suốt cuộc đời. Tuy nhiên, cuộc sống là hành trình học hỏi, và việc phát triển tư duy phản biện sẽ giúp bạn học hỏi và làm việc hiệu quả hơn.
