Buzz
Adam Zamoyski, một nhà sử học nổi tiếng, sau 10 năm nghiên cứu lịch sử Châu Âu cận đại, đã đặt ra nhiều câu hỏi khó khăn về Napoleon: từ một thiên tài đến một kẻ độc tài.
Trong cuốn sách Napoleon - chân dung của một con người, Adam Zamoyski đặt ra câu hỏi liệu Napoleon có phải là một cá nhân xuất chúng hay chỉ là một người bình thường trở nên đặc biệt do hoàn cảnh?
Từ một viên sĩ quan cho đến làm Tổng tài của nước Pháp, cuộc đời của Napoleon có nhiều biến đổi lớn.
Với nhiều tài liệu mới được tiết lộ, Adam Zamoyski giới thiệu một Napoleon hoàn toàn mới, với một tuổi thơ hạnh phúc và bản tính mạnh mẽ tại vùng Ajaccio.
Vị trí học viên sĩ quan tại học viện quân sự Corsica của Napoleon đến lớn nhờ sự ủng hộ mạnh mẽ từ người cha Carlo, một người đầy tham vọng chính trị.
Tuy nhiên, điều làm nổi bật Napoleon so với các học viên khác là khả năng xử lý tình huống và lòng ham học. Theo một học viên, 'anh ta say mê đọc sách và có tài toán học tuyệt vời'.
Dù đã được công nhận với những năng lực đặc biệt đó, có lẽ Napoleon sẽ kết thúc sự nghiệp quân đội của mình với vị trí sĩ quan pháo binh trung cấp, nếu không có sự kiện quyết định cho tất cả châu Âu: cuộc cách mạng Pháp năm 1789.
Cuộc cách mạng đã mở ra cơ hội mới cho những người 'ngoại quốc' như Napoleon, người thường bị coi thường, để phát triển trong xã hội và chính trị.
Tuy nhiên, sau khi chứng kiến sự cai trị khắc nghiệt của hội đồng cách mạng dưới thời Robespierre, Napoleon từ một người theo đuổi chủ nghĩa Cộng hòa đã chuyển dần sang quan điểm độc đoán của Pháp.
Điều đặc biệt ấn tượng trong sự nghiệp của Napoléon là tốc độ thăng tiến chóng mặt, từ một người tị nạn chính trị vô danh năm 1793 lên thành một tướng lĩnh hàng đầu; tổng tài của nước Pháp và sau đó là vị vua cai trị tuyệt đối chỉ trong vòng sáu năm.
“Ông đã thể hiện sự thành thạo và dũng cảm trong mọi thách thức, bởi ông là người say mê công việc, kiên cường và có đạo đức, cùng với tài năng chiến thuật tuyệt vời, như là điều mà người ta mong đợi từ một lãnh đạo thông minh”, Zamoyski mô tả trong cuốn sách.
Ngoài ra, Napoleon còn làm được nhiều hơn thế. Sau khi chiến thắng người Áo tại Italy trong giai đoạn 1796-1797, ông biết cách làm giảm tổn thất của quân đội mình trong khi tăng cường mất mát của đối thủ.
Quản lý tuyên truyền thông minh, ông đã lan truyền hình ảnh thành công và uy tín của mình đến các nhà lãnh đạo chính trị, từ đó tạo ra một huyền thoại về Napoleon vô địch. Đây là nền tảng cho những thành công sau này trong chính trị của ông.
Thành tựu của một vị lãnh tụ quân chủ
Zamoyski cũng nhấn mạnh tầm ảnh hưởng của Napoleon trong việc xây dựng nền tảng xã hội bắt đầu từ gia đình và cũng trong quan hệ hôn nhân và quyền của phụ nữ. “Ông không phải là người viết ra luật, cũng không biên soạn chúng, nhưng nếu không có ông, chúng ta không thể có những luật đó” Zamoyski nhấn mạnh.
Napoleon được biết đến như một người đàn ông có lòng đức với binh sĩ, luôn xử sự với họ như người thân. Thành công của ông trong quân đội một phần nhờ vào ảnh hưởng của các tướng tài năng như Desaix, Masséna, Davout và Berthier. Những người đã cùng ông vượt qua mọi thử thách, đặc biệt là trong các chiến dịch tại Austerlitz năm 1805 và Jena năm 1806.
Ban đầu, dân châu Âu coi ông như người giải phóng, là người ủng hộ tầng lớp bị áp bức. Nhưng khi quyền lực của Napoleon lớn dần và áp đặt đến biên giới Nga, ông bắt đầu bị xem là một độc tài. Điều này bộc lộ mâu thuẫn trong đế chế Napoleon: “Nhiệm vụ của ông là đổi mới, giải phóng và hiện đại hóa Pháp, nhưng thành công của ông đã tạo ra một hệ thống mới áp đặt lên xã hội, chính trị và kinh tế của nước”.
Giá trị thực sự của cuốn tiểu sử tuyệt vời này, được viết một cách tinh tế, nghiên cứu kỹ lưỡng và lập luận thuyết phục, là cái nhìn sâu sắc mà nó mang lại về hình tượng của Napoleon. Zamoyski kết luận, ông không phải là một quái vật hay thánh nhân. Thay vào đó, động cơ của ông cho đất nước là điều đáng khen ngợi và tham vọng của ông không kém cạnh những người đồng thời với ông.
Theo Zing News
Nguyễn Ngọc Anh Khôi
