Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA đã ghi lại khoảnh khắc đầu tiên của một ngôi sao vô cùng trẻ trong vũ trụ. Đây là lần đầu tiên con người quan sát được quá trình này.


Bức ảnh ấn tượng của tiền sao L1527 mà kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA đã ghi lại.
Các nhà khoa học tại NASA đặt tên cho tiền sao này là L1527. 'Tiền sao' (Protostar) được sử dụng để chỉ một ngôi sao vô cùng trẻ vẫn đang trong giai đoạn tập hợp khối lượng từ đám mây phân tử sinh ra nó. Giai đoạn tiền sao là giai đoạn sớm nhất trong quá trình tiến hóa thành ngôi sao.
Hình ảnh giống như một vụ nổ trong không gian thể hiện sự tồn tại của những đám mây bụi xung quanh ngôi sao chỉ mới 100.000 năm tuổi. Đây là một ngôi sao vô cùng trẻ, bởi hầu hết các ngôi sao mà con người từng khám phá có tuổi từ 1 tỉ đến 10 tỉ năm.
Đặc điểm đáng chú ý nhất là những đám mây màu lam và cam được tạo ra khi vật chất bắn ra khỏi tiền sao và va chạm với vật chất xung quanh. Các khu vực màu xanh lam là nơi mảng bụi mỏng nhất. Lớp bụi càng dày thì càng ít ánh sáng xanh lam thoát ra, tạo ra các điểm màu cam.
Vì tiền sao còn rất trẻ nên NASA xem nó là lớp 0, là giai đoạn sớm nhất của quá trình hình thành sao. L1527 vẫn chưa có một đặc điểm cốt lõi của các ngôi sao là tạo ra năng lượng thông qua phản ứng tổng hợp hạt nhân. Hình dạng của nó cũng không ổn định mà chỉ giống như một khối khí nhỏ có nhiệt độ cao.
'Tiền sao này vẫn còn một quãng đường dài trước khi trở thành một ngôi sao. Sau khi tiếp tục tăng khối lượng, lõi của nó sẽ dần dần nén lại và tiến gần đến phản ứng tổng hợp hạt nhân ổn định', theo NASA.
Bức ảnh ghi lại cho thấy L1527 đang làm điều đó. Đám mây phân tử xung quanh được tạo thành từ bụi và khí dày đặc trông giống như 'đang bắn ra' nhưng thực tế là 'được hút' về trung tâm tiền sao.
Khi nó tiếp tục tăng khối lượng và nén thêm, nhiệt độ lõi của nó sẽ tăng lên, cuối cùng đạt đến ngưỡng để phản ứng tổng hợp hạt nhân bắt đầu và bắt đầu hành trình lịch sử tới một ngôi sao chính thức.
Từ trước đến nay, các nhà khoa học đã hiểu cách ngôi sao hình thành nhưng chưa từng ghi lại được hình ảnh. Bởi khoảnh khắc này rất hiếm và chỉ có thể quan sát được dưới ánh sáng hồng ngoại. JWST là kính viễn vọng duy nhất có khả năng này.
Sử dụng máy ảnh hồng ngoại (NIRCam), Webb không chỉ có thể 'nhìn thấy' qua đám mây đen bao quanh các tiền sao mà các kính thiên văn trong quá khứ đã phát hiện, mà còn có thể nhìn thấy quá khứ để xem khi nào ngôi sao trẻ đang 'tiêu thụ' một đám mây vật chất để trở nên lớn hơn.
NIRCam được thiết kế để thu thập sóng cận hồng ngoại và trung hồng ngoại, là loại ánh sáng vượt ra ngoài phạm vi màu đỏ của quang phổ. Công nghệ này là chìa khóa để quan sát các thiên hà sơ khai hình thành sau Vụ nổ lớn.
Các nhà khoa học tại NASA cho biết bước tiến này sẽ mở ra 'cửa sổ' mới để hiểu về Mặt trời và Hệ Mặt trời trong giai đoạn sơ khai.
